thumb|Mikołaj Wolski fragment obrazu Kazanie Skargi Jana Matejki Mikołaj Wolski z Podhajec herbu PółkozicNiekiedy mylnie przypisywany jest mu herb Łabędź. (ur. 1553 w Podhajcach, zm. 9 marca 1630) – marszałek wielki koronny w latach 1616–1630, marszałek nadworny koronny w latach 1600–1617, miecznik koronny i miecznik krakowski w latach 1574–1599Urzędnicy województwa krakowskiego XVI-XVIII wieku. Spisy”. Oprac. Stanisław Cynarski i Alicja Falniowska-Gradowska. Kórnik 1990, s. 272., komandor komandorii poznańskiej zakonu maltańskiego w latach 1589–1600Paweł Czerwiński, Zakon Maltański i jego stosunki z Polską na przestrzeni wieków, Londyn 1962, s. 87., kanonik kapituły katedralnej poznańskiej w latach 1589–1601Mikołaj Pukianiec, Organizacja i funkcjonowanie poznańskiej kapituły katedralnej w XVII wieku, s. 51., dyplomata, starosta olsztyński w 1613 rokuW tym roku uzyskał dożywocie na starostwo olsztyńskie, Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565–1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 85., starosta krzepicki, rabsztyńskiVolumina Legum, t. III, Petersburg 1859, s. 157–158., czorsztyński od 1599, starosta inowłodzki w 1612 rokuKrzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565–1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 181., starosta babimojski i odolanowski w 1629 roku, starosta wołpeński i dubieńskiUrzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku. Spisy. Oprac. Krzysztof Chłapowski, Stefan Ciara, Łukasz Kądziela, Tomasz Nowakowski, Edward Opaliński, Grażyna Rutkowska, Teresa Zielińska. Kórnik 1992, s. 214., starosta warszawski, skarbnik rawski, faworyt i przyjaciel Zygmunta III Wazy.
Jako senator wziął udział w sejmach: 1601, 1603, 1605, 1609, 1611, 1613 (I), 1613 (II), 1615, 1616, 1618 1619, 1620, 1621, 1623, 1624, 1625, 1626 (I), 1626 (II), 1627, 1628, 1629 (I), 1629 (II)Leszek Andrzej Wierzbicki, Senatorowie koronni na sejmach Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, s. 172..
Życiorys Ojcem jego był Stanisław Wolski (1523–1566) kasztelan sandomierski, marszałek nadworny warszawski, starosta krzepickiHistoria nauki polskiej, Polska Akademia Nauk. Zakład Historii Nauki i Techniki; Tom 6 z Historia nauki polskiej, Bogdan Suchodolski; Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1974..
Zwiedził wszystkie prawie kraje Europy. Wychowany na dworze Maksymiliana – księcia Austrii. Następnie po pobycie przez 10 lat na dworze cesarza Rudolfa, powrócił do ojczyzny. Wysyłany był w różnych poselstwach. W kraju dla biegłości wielkiej w prawie, i zasług, sprawował znakomite godności.
Poseł mazowiecki na sejm konwokacyjny 1574 rokuPosłowie ziemscy koronni 1493–1600, pod red. Ireny Kaniewskiej, Warszawa 2013, s. 227..
W 1575 roku podpisał elekcję Maksymiliana II HabsburgaUchańsciana, czyli Zbiór dokumentów wyjaśniających życie i działalność Jakóba Uchańskiego arcybiskupa gnieźnieńskiego, legata urodzonego, Królestwa Polskiego Prymasa i Pierwszego Księcia, +1581. T. 2, Warszawa 1885, s. 319..
Sprowadził z zagranicy do Polski wielu rzemieślników. Przebywając w Rzymie, jako poseł Zygmunta III Wazy, do papieża Klemensa VIII, bardzo upodobał sobie zakon Kamedułów, którzy zobowiązali się przysłać do Polski paru zakonników, jednak pod warunkiem, że wystawi im klasztor i zapewni odpowiednie fundusze na ich utrzymanie. W rynku w Kłobucku wybudował murowany pałac, połączony nadziemnym przejściem z kościołem św. Marcina i Małgorzaty. Budynek nie przetrwał jednak do czasów obecnych, nie wiadomo dokładnie kiedy został zburzony.
W 1578 roku po otrzymaniu zgody króla Stefana Batorego wykupuje kuźnice w swoich starostwach. Po 1588 roku przebudował w stylu renesansowym Zamek w Krzepicach. W 1607 roku wykupuje kuźnicę w Łojkach, w 1620 roku kuźnicę w Łaźcu i Wąsoszy. Dwie ostatnie wykupuje od wdowy po ostatnim kuźniku z rodu Konopków. W Łaźcu wystawia piec do odlewania dział, w Łojkach zakłada druciarnię i blacharnię, w Pankach odlewnię dział, moździerzy i kul. Zakłada kuźnice w Poczesnej (Poczesna Druga lub Klepaczka) oraz w 1620 roku w Nieradzie (działała 10 lat, po śmierci Mikołaja Wolskiego zamieniona na folwark). W kuźnicach Wolskiego odlewano ciężkie działa forteczne, panwie do warzenia solanki w żupach solnych, kotły, garnce i garnki. Z żelaza kutego wyrabiano w ogromnych ilościach sprzęt rolniczy i rzemieślniczy, blachy, druty, łopaty, siekiery. Po śmierci Mikołaja Wolskiego, wskutek braku spadkobiercy, kuźnice w Łaźcu, Nieradzie, Poczesnej, Sierakowie, Własnej i Zawadzie uległy dewastacji i zatrzymaniu.
Odbył legację do cesarza Macieja Habsburga, co zaowocowało podpisaniem przymierza polsko-austriackiego w 1613 rokuZbigniew Anusik, W kręgu władzy i opozycji. Kariery faworytów królewskich a kariery opozycjonistów w dobie panowania Zygmunta III (1587–1632), w: Zbigniew Anusik, Studia i szkice staropolskie, Łódź 2011, s. 282–283..
W 1613 rokuVolumina Legum, t. 3, Petersburg 1859, s. 120., 1618 i 1620 roku był deputatem Senatu na Trybunał Skarbowy KoronnyVolumina Legum, t. III, Petersburg 1859, s. 157–158, 184..
Przyjął prawo miejskie w KrakowieLeszek Belzyt, Wzajemne przenikanie się stanów szlacheckiego i mieszczańskiego w Krakowie i Pradze około 1600 r. Próba porównawczej analizy wstępnej, w: Między Zachodem a Wschodem, Studia ku czci profesora Jacka Staszewskiego, t. II, Toruń 2003, s. 67..
Według legendy przez długie lata zajmował się czarną magią i alchemią, jednak pod koniec życia, gdy uznał, że jego życie jest niegodziwe i bezbożne, ufundował klasztor kamedułów na Bielanach w Krakowie. Został pochowany przy wejściu do kościoła, a na jego płycie nagrobnej umieszczono, zamiast nazwiska, łacińskie sentencje o strachu przed potępieniem i Sądem Ostatecznym. Zgodnie ze swoim życzeniem został pochowany w białym habicie kamedułów.
Portret epitafijny Mikołaja Wolskiego, którego autorem jest ojciec Wenanty Subiaco, malarz zakonny, umieszczony jest przy wejściu do kościoła.
W 2003 roku jego imieniem nazwano ulicę w Krakowie.
Przypisy
Bibliografia Barbara Herba, Dzieje Konopisk i okolic. Konopiska, 2004 Kasper Niesiecki: Korona polska przy złotej wolności starożytnymi wszystkich katedr, prowincji i rycerstwa klejnotami... T. IV. Lwów, 1743, 822 s., s. 589–590.
Kategoria:Członkowie dworu Stefana Batorego Kategoria:Członkowie dworu Zygmunta III Wazy Kategoria:Elektorzy Maksymiliana II Habsburga Kategoria:Fundatorzy obiektów sakralnych I Rzeczypospolitej Kategoria:Kanonicy poznańskiej kapituły katedralnej Kategoria:Kawalerowie maltańscy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Komandorzy komandorii poznańskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Podhajcach Kategoria:Marszałkowie wielcy koronni Kategoria:Marszałkowie nadworni koronni Kategoria:Miecznicy krakowscy Kategoria:Miecznicy wielcy koronni Kategoria:Pochowani w kościele Wniebowzięcia NMP na Bielanach w Krakowie Kategoria:Posłowie I Rzeczypospolitej w Świętym Cesarstwie Rzymskim Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo mazowieckie) Kategoria:Posłowie na sejm konwokacyjny 1574 Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski przy Stolicy Apostolskiej (I Rzeczpospolita) Kategoria:Senatorowie deputaci Trybunału Skarbowego Koronnego Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1601 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1603 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1605 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1609 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1611 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1615 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1616 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1618 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1619 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1620 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1621 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1623 Kategoria:Senatorowie na sejmie nadzwyczajnym 1624 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1625 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1627 Kategoria:Senatorowie na sejmie nadzwyczajnym 1628 Kategoria:Senatorowie na sejmie nadzwyczajnym 1613 Kategoria:Senatorowie na sejmie nadzwyczajnym 1626 Kategoria:Senatorowie na sejmie nadzwyczajnym 1629 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1613 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1626 Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Zygmunta III Wazy Kategoria:Starostowie babimojscy Kategoria:Starostowie dubieńscy Kategoria:Starostowie inowłodzcy Kategoria:Starostowie krzepiccy Kategoria:Starostowie odolanowscy Kategoria:Starostowie olsztyńscy Kategoria:Starostowie rabsztyńscy Kategoria:Starostowie warszawscy Kategoria:Szlachta przyjmująca prawo miejskie w I Rzeczypospolitej Kategoria:Właściciele Podhajec Kategoria:Urodzeni w 1553 Mikołaj Wolski Kategoria:Zmarli w 1630