thumb|Barbara Wachowicz w kwaterze Batalionu „Zośka” na Powązkach Wojskowych w Warszawie, 1 sierpnia 2017 thumb|Tablica pamiątkowa przy ul. Zamenhofa 8 w Warszawie Barbara Marta Wachowicz-Napiórkowska (ur. 18 maja 1937 w Warszawie, zm. 7 czerwca 2018 tamże) – polska pisarka, reportażystka, autorka biografii wielkich Polaków, fotografik, scenarzystka, publicystka.

Życiorys Wychowana w dworku Krzymosze-Bajki na Podlasiu, w duchu szacunku dla powstania warszawskiego i Armii Krajowej. Oboje rodzice byli żołnierzami 9 Podlaskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej.

Absolwentka Wydziału Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego (1962), a także Studium Historii i Teorii Filmu Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej i Filmowej w Łodzi (1963).

Publikowała na łamach pism: „Ekran” (1959–1972); tu m.in. recenzje filmowe i wywiady z aktorami (m.in. z Shirley MacLaine i Kirkiem Douglasem) „Świat” (1962–1964) „Przekrój” (1962–1993) „Stolica” (1984–1989) „Kontrasty” (1988–1989) „Nasz Dziennik”

Autorka reportaży, opowieści i gawęd o życiu, twórczości, miłościach i tajemnicach: Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Henryka Sienkiewicza, Stefana Żeromskiego, Tadeusza Kościuszki, a także o postaciach polskiego harcerstwa. Autorka scenariuszy filmowych i telewizyjnych, audycji radiowych, wystaw oraz widowisk scenicznych (np. Wigilie polskie).

Była członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i ZAiKS. Jej mężem był scenograf teatralny i telewizyjny Józef Napiórkowski (1942–2000). Mieszkała w Warszawie przy ul. Zamenhofa 8.

Została pochowana 15 czerwca 2018 w Alei Zasłużonych cmentarza Wojskowego na Powązkach (kwatera A2-Aleja Zasłużonych-4)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze..

thumb|Grób Barbary Wachowicz na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Twórczość Książki Filmowe przygody małego rycerza (opracowanie graficzne Lech Zahorski; Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 1971, 1973) Marie jego życia (Wydawnictwo Literackie 1972, 1973; Wydawnictwa Radia i Telewizji 1985 , 1986 ; Świat Książki 1994, ; Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2001 , 2008 ; tłumaczenie na język czeski: Marie jeho života, przekład Vendulka Zapletalová; Lidové nakladatelství 1979) Malwy na lewadach (Państwowe Wydawnictwo „Iskry” 1972; Wydawnictwa Radia i Telewizji 1983 , 1985 ; Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2000, ; zmieniona część książki jako: Wielcy Polacy w Ojczyźnie, Szkocji, Italii, Szwajcarii. Fryderyk Chopin w Ojczyźnie i Szkocji, Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Zygmunt Krasiński, Cyprian Kamil Norwid, Stefan Żeromski w Italii i Szwajcarii. Malwy na Lewadach 1: Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2017, ) Ziemia urocza Stefana Żeromskiego (Wojewódzki Oddział Informacji Turystycznej Kielce 1975) Syn Polski (wydanie z okazji otwarcia Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza w Poznaniu; Miejska Biblioteka Publiczna im. Edwarda Raczyńskiego – Wielkopolskie Towarzystwo Przyjaciół Książki 1978) Ciebie jedną kocham (oprac. graf. Janusz Wysocki; Państwowe Wydawnictwo „Iskry” 1979, ; Wydawnictwa Radia i Telewizji 1988, ; jako: Ciebie jedną kocham. Tropami Stefana Żeromskiego w „najściślejszej ojczyźnie”: Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2008, ) Czas nasturcji. Ścieżkami Kasprowicza („Sport i Turystyka” 1989, ) Ogród młodości (Wydawnictwa Radia i Telewizji 1990, ) „W ojczyźnie serce me zostało” Szlakiem Mickiewicza, Słowackiego, Chopina, Sienkiewicza, Orzeszkowej, Reymonta, Żeromskiego, Wańkowicza (album – katalog wystawy; wstęp Krzysztof Kąkolewski; Interpress 1991, ) „Ty jesteś jak zdrowie.” Z Mickiewiczem nad Wilią, Niemnem i Świtezią. Ze Słowackim w Krzemieńcu. Z Orzeszkową nad Niemnem (Oficyna Wydawnicza „Rytm” 1993 , 1994 [dwa wydania], 1995 , 1998 ; jako: „Ty jesteś jak zdrowie.” Z Mickiewiczem nad Wilią, Niemnem i Świtezią: Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2007, ) Druhno Oleńko! Druhu Andrzeju! Gawęda o twórcach Harcerstwa Polskiego, Oldze i Andrzeju Małkowskich (Oficyna Wydawnicza „Rytm” 1995 , 2000 , 2003 , 2008 , 2010 ; seria: „Wierna rzeka harcerstwa t. 1") Dom Sienkiewicza (Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2000 , 2005 , 2008, ) „Nazwę Cię – Kościuszko!”. Szlakiem bitewnym Naczelnika w Ameryce (Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2000 , 2008 ) Wigilie Polskie. Adam Mickiewicz (Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2001 , 2007 , 2011 , 2016 ) Kamyk na szańcu. Gawęda o druhu Aleksandrze Kamińskim w stulecie urodzin (Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2002 , 2012 ; seria: „Wierna rzeka harcerstwa t. 2") Rudy, Alek, Zośka. Gawęda o bohaterach „Kamieni na szaniec” (Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2003 , 2007 , 2011, ; jako Rudy, Alek, Zośka. Prawda o bohaterach „Kamieni na szaniec”: Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2014 , 2016 ; seria: „Wierna rzeka harcerstwa t. 3") To „Zośki” wiara! Gawęda o Harcerskim Batalionie Armii Krajowej „Zośka”. Cz. 1 (Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2005 ; seria: „Wierna rzeka harcerstwa t. 4") To „Zośki” wiara! Gawęda o Harcerskim Batalionie Armii Krajowej „Zośka”. Cz. 2 (Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2005 , 2010 ; seria: „Wierna rzeka harcerstwa t. 4") Siedziby wielkich Polaków. Od Reja do Kraszewskiego (Świat Książki 2013, ) Siedziby wielkich Polaków. Od Konopnickiej do Iwaszkiewicza (Świat Książki 2013, ) Bohaterki Powstańczej Warszawy. My musimy być mocne i jasne (Wydawnictwo MUZA S.A. 2014, ) Siedziby wielkich Polaków. Od Reja do Iwaszkiewicza (łączne wydanie książek: Siedziby wielkich Polaków. Od Reja do Kraszewskiego i Siedziby wielkich Polaków. Od Konopnickiej do Iwaszkiewicza; Świat Książki 2015, ) Ułan Batalionu „Zośka”. Gawęda o Janku Rodowiczu „Anodzie” (Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2015, ; seria: „Wierna rzeka harcerstwa t. 5") Henryk Sienkiewicz (1846-1916). Ku pokrzepieniu serc (katalog wystawy; wstęp i redakcja Tadeusz Skoczek; współautorzy: Lech Ludorowski, Tadeusz Skoczek; Wydawnictwo Muzeum Niepodległości 2016, ) Matki wielkich Polaków. „Serce mojej ojczyzny – mamo!” (Sport i Turystyka – Wydawnictwo MUZA S.A. 2016, ) Tadeusz Kościuszko w Ojczyźnie, Ameryce, Szwajcarii. Łączmy serca! (Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2017, ) Wielcy Polacy w Ojczyźnie, Szkocji, Italii, Szwajcarii. Fryderyk Chopin w Ojczyźnie i Szkocji, Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Zygmunt Krasiński, Cyprian Kamil Norwid, Stefan Żeromski w Italii i Szwajcarii. Malwy na Lewadach 1 (zmieniona część książki Malwy na lewadach; Oficyna Wydawnicza „Rytm” 2017, )

Opracowania i prace redakcyjne Aleksander Kamiński, Kamienie na szaniec (autorka wstępu, bibliografii i wyboru zdjęć; Wydawnictwo „Nasza Księgarnia” 1999, , , ; 2000, ; 2003, , ; 2007, , ; 2014, , ; 2015, , ) Aleksander Kamiński, „Zośka” i „Parasol”. Opowieść o niektórych ludziach i niektórych akcjach dwóch batalionów harcerskich (autorka wstępu i fotografii; Wydawnictwo Iskry 2009, )

Wystawy „W ojczyźnie serce me zostało” – Szlakami Mickiewicza, Słowackiego, Chopina, Sienkiewicza, Orzeszkowej, Żeromskiego, Wańkowicza „Nazwę Cię – Kościuszko!” – Bitewnym szlakiem Naczelnika w Ameryce „Kamyk na szańcu” – Opowieść o Druhu Aleksandrze Kamińskim i jego Bohaterach – Harcerzach Szarych Szeregów „Henryk Sienkiewicz – Dla pokrzepienia serc” „Żar słowa i treści rozsądek” „Reduta Żeromskiego”

Ordery, odznaczenia i wyróżnienia Została wyróżniona licznymi odznaczeniami, nagrodami i wyróżnieniami, przyznanymi zarówno przez instytucje państwowe jaki pozarządowe. 31 lipca 2006 otrzymała Honorowe Obywatelstwo miasta stołecznego Warszawy. W 2009, jako pierwsza osoba urodzona poza granicami Wielkopolski, została uhonorowana medalem wojewody wielkopolskiego „Ad perpetuam rei memoriam”. Otrzymała także tytuły honorowego obywatelstwa miast: Płońsk i Węgrów. W 2018 została odznaczona Złotym Krzyżem Honorowym Związku Piłsudczyków oraz była nominowana do Leksykonu Polek 100-lecia.

Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2012, za wybitne zasługi w działalności naukowo-edukacyjnej, za osiągnięcia w pracy twórczej).. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1997, za wybitne zasługi w pracy twórczej). Złoty Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” Medal Komisji Edukacji Narodowej Medal „Polonia Mater Nostra Est” (2001, za wyjątkowy dar przekazywania młodzieży skarbów narodowego dziedzictwa) Medal „Pro Memoria” (za wybitne zasługi w utrwalaniu pamięci o Bohaterach walki o niepodległość Polski) Medal „Milito Pro Christo” i dyplom „Benemerenti” (za nieustępliwą i konsekwentną promocję polskości, dawanie świadectwa prawdzie i sprawiedliwości) Złoty Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2016, w dziedzinie literatury) Order Uśmiechu (1995) Odznaka Honorowa Batalionu Harcerskiego AK „Zośka” Medal honorowy im. Cypriana Kamila Norwida Medal „Ad perpetuam rei memoriam” (Na wieczną rzeczy pamiątkę, udekorowana 20 grudnia 2009 przez wojewodę wielkopolskiego Piotra Florka w poznańskim Teatrze Wielkim podczas Wigilii Polskich) Medal Honorowy Meritus Patriae Order „Zasłużony ziemi bialskiej” Medal Fides et Ratio UKSW (za promowanie dobra i piękna w świecie, przybliżanie postaci Wielkich Polaków, wychowywanie młodego pokolenia w duchu patriotyzmu) Order „Zasłużony dla ziemi łosickiej” Medal Honorowy Prezydenta Miasta Torunia „Thorunium” (2015) Złota Odznaka Wydawnictwa Iskry

Nagrody i wyróżnienia Nagroda im. J. Bruna dla młodych dziennikarzy przyznawana przez SDP (1966) Nagroda miasta Kielc (1975, działalność popularyzatorską związaną z ziemią rodzinną Stefana Żeromskiego) Nagroda im. Henryka Sienkiewicza (1987) Srebrny As Literatury Polskiej Złoty Mikrofon (2002) Złoty Chryzostom Tytuł Mistrz Mowy Polskiej Vox Populi (2001) Nagroda im. Ludomira Benedyktowicza Laska Skautowska „Niezawodny przyjaciel harcerstwa” Nagroda „Edukacja XXI” I nagroda Towarzystwa Miłośników Wilna i ziemi wileńskiej Nagroda św. Brata Alberta Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Nagroda Marszałka województwa mazowieckiego „Pro Masovia” (za wspaniałe przedsięwzięcia mające na celu ukazania piękna, bogactwa, różnorodności polskiego dziedzictwa narodowego) Nagroda Wojewody Wielkopolskiego (jako wyraz wielkiego uznania wiedzy, talentu, niezłomności charakteru oraz poświęcenia dla wspólnego dobra) Nagroda KLIO Złota Róża Publiczności w Teatrze Wielkim w Poznaniu „Serce dla serc” Nagroda im. Adama Naruszewicza Nagroda Stowarzyszenia „Solidna firma” Nagroda im. Witolda Hulewicza Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy (2003) Nagroda imienia Adama Naruszewicza Instytutu Filologii Polskiej Akademii Podlaskiej (za całokształt bogatej twórczości pisarskiej) Nagroda Totus (2012, za osiągnięcia w dziedzinie kultury chrześcijańskiej; za niestrudzone, pełne żarliwości i entuzjazmu propagowanie kultury chrześcijańskiej, patriotyzmu i pięknej polszczyzny, postaw honoru i prawości wśród młodego pokolenia Polaków) Wybór do grona Great Women XXI Century przez American Biographical Institute Tytuł VIP 2017 Tytuł Honorowego Ambasadora Wschodu 2017

Upamiętnienie Na domu przy ul. Zamenhofa 8 w Warszawie, w którym mieszkała w latach 1972–2018, umieszczono tablicę pamiątkową.

W 2024 roku jej imieniem nazwano skwer przy ulicy Zamenhofa u zbiegu z ulicą Dzielną w Warszawie.

Przypisy

Bibliografia Hasło: „Barbara Wachowicz”, w: Elżbieta Ciborska: „Leksykon polskiego dziennikarstwa”, Dom Wydawniczy Elipsa, 2000.

Linki zewnętrzne Biogram na stronie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Beata Bednarz, Zakochana w Polsce. Rozmowa z Barbarą Wachowicz Danuta Parol, Ostatnie pożegnanie Barbary Wachowicz z Żeromszczyzną

Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Absolwenci Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Honorowi obywatele miasta stołecznego Warszawy Kategoria:Honorowi obywatele Płońska Kategoria:Laureaci Mistrza Mowy Polskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Benemerenti Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)