András Toma (ur. 5 grudnia 1925 w Újfehértó, zm. 30 marca 2004 w Nyíregyháza) – węgierski żołnierz z czasów II wojny światowej uznany w 2000 roku za ostatniego jeńca wojennego.

Życiorys Wychowywał się w miejscowości Sulyánbokor na wschodzie Węgier. Miał dwoje przyrodniego rodzeństwa. W młodości pracował jako pomocnik (uczeń) kowala.

W 1944 został powołany do wojska węgierskiego. 11 stycznia 1945 dostał się do niewoli sowieckiej.

Z kartotek szpitala dla psychicznie chorych, w którym Toma (zarejestrowany omyłkowo jako – ) spędził 53 lata wynika, że był żołnierzem 150-tysięcznej węgierskiej 2 Armii, która walczyła w czasie wojny po stronie III Rzeszy. Węgier został przeniesiony z powodu „problemów psychicznych” z obozu do administrowanego przez NKWD szpitala w Kotielniczu. W czasie pobytu w zakładzie w Kotielniczu Toma utracił nogę na skutek infekcji.

W roku 2000 Słowak zwiedzający szpital rozpoznał język, którym posługiwał się pacjent (Toma nie nauczył się nigdy rosyjskiego, a nierozpoznany przez personel szpitala język węgierski uznano za bezsensowny bełkot lub pseudojęzyk) i zawiadomił o tym ambasadę węgierską w Moskwie.

Po powrocie do ojczyzny Toma przeszedł badania lekarskie i rehabilitację w Narodowym Instytucie Psychiatrii i Neurologii. Na podstawie jego fragmentarycznych wspomnień, dokonano również identyfikacji jego tożsamości i odnaleziono jego przyrodnie rodzeństwo, brata Jánosa i siostrę Annę (wcześniej zgłosiły się 82 inne rodziny, które uważały, że może być on ich zaginionym w trakcie działań wojennych, krewnym). Późniejsze badania DNA oraz badania antropologiczne, jednoznacznie potwierdziły jego tożsamość. Po dwumiesięcznym pobycie w szpitalu, zamieszkał ze swoją siostrą Anna Gabuly.

Zmarł w 2004. Został pochowany na Cmentarzu Północnym w Nyíregyháza. Jego pogrzeb odbył się z honorami wojskowymi, a w ceremonii wzięło udział około 2 tysięcy osób.

Upamiętnienie Poświęcono mu film dokumentalny pt. Az elfelejtett katona z 2010, którego reżyserem był Balázs Ravasz.

Przypisy

Linki zewnętrzne strangehistory.net

Kategoria:Węgierscy wojskowi Kategoria:Jeńcy wojenni w czasie II wojny światowej Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 2004