Typ siedliskowy lasu – podstawowa jednostka w klasyfikacji siedlisk leśnych, obejmująca wszystkie powierzchnie leśne o zbliżonych warunkach siedliskowych wykazując podobne możliwości produkcyjne. Diagnoza typów siedliskowych lasu jest wykorzystywana przy planowaniu i doborze gatunków drzew, preferowanych w danych warunkach siedliska. Typy siedliskowe lasu mogą się różnić składem florystycznym, strukturą, trwałością, żyznością i wilgotnością gleby, klimatem, ukształtowaniem terenu i jego budową geologiczną.
Monograficznym opracowaniem typów siedliskowych lasów Polski zajmował się w latach 50. XX wieku zespół pracowników naukowych Instytutu Badawczego Leśnictwa (IBL) pod kierownictwem L. Mroczkiewicza i T. Tramplera.W wyniku tych badań uznano, że potencjalna produkcyjność siedliska jest najbardziej miarodajnym wykładnikiem diagnozy typologicznej niż stosunki florystyczne czy fitosocjologiczne uwzględniane przez wcześniejszych badaczy. W praktycznych pracach typologicznych analizę siedliskoznawczą oparto na 6 kryteriach: położeniu terenu w obrębie krainy przyrodniczo-leśnej, postaci próchnicy, typie gleby, pochodzeniu geologicznego podłoża gleby, składzie mechanicznym gleby, poziomie wody gruntowej. Na pojęcie typu siedliskowego lasu składają się więc czynniki klimatyczne i glebowe. Rozróżnia się siedliska borowe (bory) i siedliska lasowe (lasy). Na siedliskach borowych występują głównie gatunki drzew iglastych, a na lasowych gatunki liściaste. Typy siedliskowe lasu wiąże się często z zespołami roślinnymi wyróżnionymi w Polsce. Związki te są niekiedy wykorzystywane w praktyce ochrony przyrody przy identyfikacji chronionych typów leśnych siedlisk przyrodniczych na podstawie opisu taksacyjnego lasu. Podejście takie może być jednak obarczone sporym błędem, ponieważ typy siedliskowe lasu i zespoły roślinne reprezentują dwie typologie, które powstawały niezależnie i w innych celach i często są znacząco rozbieżne.
Typ siedliskowy lasu wyróżnia się oddzielnie dla terenów górskich, wyżynnych i nizinnych.
Typy siedlisk terenów nizinnych Bór suchy (Bs) Bór świeży (Bśw) Bór wilgotny (Bw) Bór bagienny (Bb) Bór mieszany świeży (BMśw) Bór mieszany wilgotny (BMw) Bór mieszany bagienny (BMb) Las mieszany świeży (LMśw) Las mieszany wilgotny (LMw) Las mieszany bagienny (LMb) Las świeży (Lśw) Las wilgotny (Lw) Ols (Ol) Las łęgowy (Lł) Ols jesionowy (OlJ)
Typy siedlisk terenów wyżynnych i podgórskich Bór mieszany wyżynny świeży (BMwyżśw) Las mieszany wyżynny świeży (LMwyżśw) Las wyżynny świeży (Lwyżśw) Bór mieszany wyżynny wilgotny (BMwyżw) Las mieszany wyżynny wilgotny (LMwyżw) Las wyżynny wilgotny (Lwyżw) Las łęgowy wyżynny (Lłwyż) Ols jesionowy wyżynny (OlJwyż)
Typy siedliskowe lasu terenów górskich Bór wysokogórski (BWG) - regiel górny Bór górski świeży (BGśw) Bór mieszany górski świeży (BMGśw) Las mieszany górski świeży (LMGśw) Las górski świeży (LGśw) Bór mieszany górski wilgotny (BMGw) Las mieszany górski wilgotny (LMGw) Las górski wilgotny (LGw) Las łęgowy górski (LłG) Bór górski bagienny (BGb) Bór mieszany górski bagienny (BMGb) Ols jesionowy górski (OlJG)
Zobacz też zespół leśny Drzewostany Puszczy Białowieskiej
Przypisy
Linki zewnętrzne Klasyfikacja typów siedliskowych lasu w Otwartej Encyklopedii Leśnej