Sidney Patrick Crosby OC (ur. 7 sierpnia 1987 w Halifaksie, Nowa Szkocja) – kanadyjski hokeista, reprezentant Kanady, kapitan drużyny Pittsburgh Penguins w lidze NHL.
Dwukrotny mistrz olimpijski (2010, 2014), wicemistrz olimpijski (2026), mistrz świata (2015), zdobywca Pucharu Świata (2016), zdobywca Pucharu Stanleya (2009, 2016, 2017), uczestnik mistrzostw świata seniorów (2006), złoty (2005) i srebrny (2004) medalista mistrzostw świata juniorów. Zdobywca wielu nagród indywidualnych przyznawanych zawodnikom NHLPatrz bibliografia. Członek Triple Gold Club od 2015.
Jego numer na koszulce (87) pochodzi od daty urodzenia (7/8/87). Podpisany w czerwcu 2012 kontrakt, obowiązujący do 2025 roku, opiewa na sumę 104,4 miliona dolarów, co daje 8,7 miliona rocznie.
Uważany za jednego z najlepszych zawodników na świecie. Jest zawodnikiem bardzo skutecznym punktowo, ale również mentalnym liderem na lodowisku i poza nim – w pierwszym sezonie w roli kapitana doprowadził swój zespół do finału pucharu Stanleya, a w drugim sięgnął po to trofeum jako najmłodszy kapitan w historii; poprowadził też reprezentację Kanady do drugiego olimpijskiego złota. Jego rywalizacja z zawodnikiem Washington Capitals, Aleksandrem Owieczkinem, budzi spore emocje zarówno na poziomie NHL, jak i hokeja reprezentacyjnego, i jest przedmiotem porównań i analiz.
W trakcie kariery zyskał pseudonimy Sid The Kid, The Next One. Kariera Crosby’ego była wielokrotnie hamowana przez kontuzje.
Rodzina Sidney wychowywał się i dorastał w Cole Harbour, jednak urodził się w Halifaksie, gdyż w jego rodzinnej miejscowości nie było szpitala. Jest synem hokeisty Troya i Triny. Ojciec był bramkarzem w zespole Verdun Junior Canadiens, grającym w lidze QMJHL. W 1984 był draftowany z numerem 240 przez Montreal Canadiens, ale nigdy nie zagrał na boiskach NHL. W związku z tym Crosby był kibicem zespołu z Montrealu. Jego idolem był Steve Yzerman.
Ma młodszą siostrę Taylor, która, podobnie jak niegdyś ojciec, gra w hokeja na pozycji bramkarza.
Początki Jazdę na łyżwach zaczął w wieku 4 lat. Od małego zapowiadał się na zawodnika wysokiej klasy i już jako 7-latek udzielił pierwszego wywiadu dla gazety.
Do ukończenia 15 roku życia uczęszczał do szkoły w rodzinnym Cole Harbour oraz grał w miejscowym klubie Cole Harbour Red Wings. Był zdolnym uczniem, osiągającym bardzo dobre wyniki zarówno w sporcie, jak i w nauce Kiedy ukończył wymagany wiek mógł zostać zakontraktowany w lidze midget - rozegrał sezon 2001–2002 w barwach Dartmouth Subways i zdobywając 217 punktów i doprowadził drużynę do drugiego miejsca w Air Canada Cup 2002.
W następnym sezonie wraz z rodziną zdecydowali się przejście Sidneya w ramach amerykańskiego projektu do internatu Shattuck-Saint Mary’s w stanie Minnesota, gdzie w latach 2002 - 2003 zdobył 72 bramki w 57 rozegranych meczach i doprowadził drużynę do mistrzostwa AAA do lat 18.
Junior W 2003 roku został wybrany z numerem pierwszym w drafcie QMJHL przez klub Rimouski Océanic. W nowym zespole zaliczył rewelacyjny debiut zdobywając 8 punktów, w związku z czym koledzy nadali mu przydomek „Darryl”, nawiązujący do wyczynu Darryla Sittlera - 10 punktów w meczu NHL w 1976. Bardzo szybko, dzięki swoim nieprzeciętnym umiejętnościom, uzyskał renomę genialnego zawodnika, zdobywając w pierwszym sezonie swoich występów w QMJHL tytuł: 'gracza roku', 'najlepszego debiutanta' oraz najlepiej punktującego (Trophée Jean Béliveau), stając się przy tym pierwszym w historii, który zdobył wszystkie trzy najważniejsze nagrody naraz. Świetna gra zaowocowała powołaniem do juniorskiej reprezentacji Kanady. Crosby był w niej jedynym zawodnikiem poniżej 18 roku życia. Zdobywając bramkę na mistrzostwach świata juniorów został najmłodszym w historii strzelcem bramki na tej imprezie. W 2004 odrzucił ofertę 3-letniego kontraktu opiewającego na 7,5 mln dolarów od WHA, ze względu na marzenie gry w NHL. Kolejny sezon w Rimouski był równie dobry jak poprzedni, zwieńczony kilkoma nagrodami indywidualnymi; utwierdził jego status najlepszego prospekta na świecie. Przez wielu porównywany był do zawodników takich jak Wayne Gretzky czy Bobby Orr. Do 2005 roku rozegrał 121 meczów, podczas których zdobył 303 punkty. W tym samym czasie uczęszczał i ukończył Harrison Trimble High School w Moncton.
NHL thumb|left|Sidney Crosby w barwach Pittsburgh Penguins (2006)
2005 - 2006 Okrzyknięty następcą Wayne’a Gretzky’ego junior, został wybrany z numerem pierwszym w pierwszej rundzie draftu w Ottawie przez Pittsburgh Penguins. Oczekiwania od nowego zawodnika były wysokie, ciążyła na nim wielka presja, sam Mario Lemieux mówił, że Sidney „ma wszystko, czego potrzeba, by być najlepszym”. W najlepszej hokejowej lidze świata zadebiutował 5 października 2005 roku. W pierwszym sezonie występów w NHL Crosby zagrał w 81 spotkaniach, strzelając 39 bramek oraz zaliczając 63 asysty, co w klasyfikacji kanadyjskiej dało 102 punkty. Wynik ten sprawił, że Crosby stał się najmłodszym zawodnikiem w historii, który w sezonie zasadniczym zdobył ponad 100 punktów w klasyfikacji kanadyjskiej.
Mimo świetnej gry nie znalazł się w olimpijskiej kadrze Kanady na igrzyska w Turynie. Wystąpił jednak na mistrzostwach świata, gdzie zaliczył bardzo udany występ - 8 goli i 16 punktów dało mu zwycięstwo w klasyfikacji kanadyjskiej, miano najlepszego napastnika oraz miejsce w drużynie gwiazd mistrzostw.
Przez wielu zawodników i trenerów był postrzegany jako gracz niedojrzały mentalnie, który żali się sędziom, nie potrafi grać twardo; niektórzy wprost nazywali go „mięczakiem”.
2006 - 2007 W drugim sezonie nie zwolnił tempa. Wraz z Jewgienijem Małkinem i Jordanem Staalem stanowił o sile ofensywy zespołu. 28 października, w meczu wyjazdowym z odwiecznymi rywalami z Filadelfii, zdobył swój pierwszy w karierze hat trick w NHL. Sześć tygodni później, 13 grudnia, ponownie w meczu z Flyers, zdobył rekordowe w karierze 6 punktów (1 bramka i 5 asyst) i wyszedł na prowadzenie klasyfikacji kanadyjskiej. Pozycji lidera nie oddał do końca sezonu, stając się najmłodszym od czasów Wayne’a Gretzky’ego (1980) zwycięzcą tejże klasyfikacji oraz najmłodszym w historii zawodnikiem, który dwukrotnie zakończył sezon mając na koncie 100 lub więcej punktów (120 punktów - 36 bramek i 84 asysty).
Po zakończeniu sezonu zasadniczego przyznał, że ostatni miesiąc rozgrywek grał ze złamaną kością w lewej stopie, w związku z czym nie zagrał na mistrzostwach świata. thumb|Sidney Crosby, 2007 Drugi sezon Crosby’ego był też przełomowym dla całej drużyny z Pittsburgha. Ostatnia drużyna poprzedniego sezonu, ten zakończyła na 5 miejscu w lidze i pierwszym od 2001 roku występem w play-off. W rywalizacji o puchar Stanleya zdobył 5 punktów w 5 meczach.
Po odpadnięciu Pingwinów z play-off, został wybrany 31 maja kapitanem drużyny i stał się tym samym najmłodszym (19 lat, 9 miesięcy i 24 dni) kapitanem w historii NHL.
Crosby otrzymał za ten sezon trzy nagrody - Ted Lindsay Award, Hart Memorial Trophy oraz Art Ross Trophy. Został też wybrany do pierwszej drużyny gwiazd NHL.
2007 - 2008 Przedłużył wygasający kontrakt z klubem do sezonu 2012/213, zgodnie z którym każdego roku miał otrzymywać kwotę 8,7 mln dolarów.
Jego trzeci sezon w NHL był zarazem pierwszym w roli kapitana Pingwinów. 20 grudnia w meczu przeciwko Boston Bruins zaliczył „Gordie Howe hat trick” (gol, asysta i bójka w jednym meczu). Starcie z obrońcą Bruins, Andrew Ferencem, było zarazem pierwszą walką Crosby’ego w karierze. Miesiąc później w meczu z Tampa Bay Lightning doznał zwichnięcia kostki, co na kilka tygodni wykluczyło go z gry (m.in. w Meczu Gwiazd). Powrócił 4 marca w spotkaniu z „Błyskawicami” i zaliczył asystę, jednak ze względu na odczuwalne skutki kontuzji zdecydował się na dłuższą przerwę w grze. Przez uraz opuścił w sumie 28 meczów, a w rozegranych 53 zdobył aż 72 punkty.
Klub z Pittsburgha wygrał Dywizję Atlantycką i zajął drugie miejsce w Konferencji Wschodniej. „Pingwiny” dotarły, po raz pierwszy od 1992, do finału Pucharu Stanleya, pokonując kolejno „Senatorów”, New York Rangers i w finale konferencji największych rywali - Philadelphia Flyers. W decydującej potyczce o puchar musieli jednak uznać wyższość hokeistów z Detroit. Crosby w 20 meczach zdobył 27 punktów (6 bramek i 21 asyst), tyle samo co Henrik Zetterberg, zdobywca Conn Smythe Trophy.
W 2007 roku został wybrany najlepszym sportowcem Kanady, jako pierwszy hokeista od 14 lat.
2008 - 2009 thumb|Sidney Crosby, Bill Guerin i Chris Kunitz podczas 6 meczu finału Pucharu Stanleya 18 października w meczu z Maple Leafs strzelił bramkę i czterokrotnie asystował, osiągając jednocześnie setną bramkę i dwusetną asystę w karierze. W tym samym meczu Jewgienij Małkin, asystując przy trafieniu Crosby’ego, zdobył swój punkt numer 200 w karierze. Doskwierały mu pewne mniejsze urazy, przez które opuścił kilka meczów. 29 listopada w meczu z New Jersey Devils zdobył swój drugi w karierze, a pierwszy na własnym lodowisku hat trick. W sezonie zasadniczym zdobył 103 punkty, plasując się na trzecim miejscu klasyfikacji najlepiej punktujących (klasyfikację tę wygrał Jewgienij Małkin).
Do play-off Pittsburgh Penguins przystępowali jako obrońcy Wales Trophy. Emocjonująco ułożyła się drabinka zmagań o puchar. Po pokonaniu w pierwszej rundzie rywali z Filadelfii, drużynie z Pensylwanii przyszło się zmierzyć z Washington Capitals, których liderem był Aleksandr Owieczkin. Seria ta była zatem starciem trzech najlepiej punktujących zawodników w lidze. W drugim meczu obaj, Crosby i Owieczkin, zanotowali hat trick, co zarazem było ich pierwszym hat trickiem w karierze zdobytym w play-off. Penguins wygrali serię 4-3, a w decydującym starciu Sid-the-kid strzelił 2 bramki. W finale konferencji gładko zwyciężyli z Carolina Hurricanes, broniąc tytułu wywalczonego przed rokiem.
Finał Pucharu Stanleya był rewanżem rozstrzygnięcie sprzed roku. Drugi raz z rzędu naprzeciw siebie stanęli zawodnicy Pittsburgh Pengins i Detroit Red Wings. Tym razem lepsza okazała się drużyna Crosby’ego, która w decydującym, siódmym, starciu pokonała Red Wings na ich lodowisku. Sidney Crosby jako najmłodszy w historii kapitan odebrał Puchar Stanleya.
W play-off Crosby zagrał w 24 spotkaniach, zdobywając 31 bramek. Dało mu to drugie miejsce w klasyfikacji, za Jewgienijem Małkinem.
Biegł z ogniem olimpijskim ulicami Halifaksu.
2009 - 2010 thumb|left|Sidney Crosby w barwach reprezentacji Kanady na Igrzyskach Olimpijskich 2010
Zdobywając 51 goli, wraz ze Stevenem Stamkosem zajął pierwsze miejsce w klasyfikacji strzelców. 58 asyst dające w sumie 109 punktów, dało mu drugie miejsce w klasyfikacji kanadyjskiej ex aequo z Aleksandrem Owieczkinem. Został również nagrodzony Mark Messier Leadership Award.
W wieku 22 lat i 244 dni Crosby stał się trzecim, po Mario Lemieuxie i Wayne Gretzkim, najmłodszym zawodnikiem w historii NHL, który zdobył 500 punktów (181 bramek i 320 asyst).
Penguins odpadli z play-off w drugiej rundzie, po porażce w siedmiu meczach z Montreal Canadiens. W 13 meczach zdobył 19 punktów, ale w siedmiu meczach z Canadiens zaledwie 5.
Vancouver 2010 30 grudnia został powołany jako alternatywny kapitan do reprezentacji Kanady na igrzyska olimpijskie w Vancouver.
Od gospodarzy turnieju oczekiwano zwycięstwa, a każdy inny wynik uznany byłby za porażkę. Na zawodnikach ciążyła duża presja, a największe nadzieje Kanadyjczycy pokładali w Sidneyu Crosbym.
Zawodził od początku turnieju, zdobywając w fazie grupowej tylko jedną bramkę w rzutach karnych w meczu ze Szwajcarią. Nie zdobył ani jednego punktu w meczach ćwierćfinałowym z Rosją i półfinałowym ze Słowacją. Mimo ogólnie słabego turnieju stał się bohaterem Kanady, strzelając decydującego gola w siódmej minucie i czterdziestej sekundzie dogrywki w finałowym starciu z USA. Do dziś o bramce tej mówi się „golden goal”.
W całym turnieju Crosby zagrał w siedmiu meczach, zdobywając tyle samo punktów.