thumb|Logo Gauligi Gauliga – najwyższa w hierarchii klasa ligowych rozgrywek piłkarskich w Niemczech pomiędzy 1933 a 1945 rokiem.
Historia Zgodnie z hitlerowską polityką centralizacji rozgrywki piłkarskie podlegały centralnemu urzędowi jakim był Urząd ds. Piłki Nożnej (Fachamt Fuβball; pełna nazwa brzmiała: Fachamt 2 – Fußball, Rugby, Kricket) będący częścią Niemieckiego Związku Rzeszy ds. Ćwiczeń Fizycznych (Reichsbund für Leibesübungen). Efektem tej centralizacji było utworzenie Gauligi – scentralizowanego systemu rozgrywek piłkarskich o mistrzostwo Niemiec, które składały się z dwóch rund: rundy regionalnej – rozgrywanej w Okręgach (Gau) rundy centralnej – gdzie zwycięzcy okręgów rywalizowali między sobą.
thumb|300px|Podział Niemiec na pierwsze 16 Gaulig thumb|300px|Podział Niemiec na okręgi polityczne (Gau) Po utworzeniu systemu Gaulig w 1933 powstało pierwsze szesnaście lig, których kształt najczęściej pokrywał się z kształtem okręgów politycznych (Gau): 1. Gauliga Ostpreußen (Prusy Wschodnie) 2. Gauliga Pommern (Pomorze) 3. Gauliga Berlin-Brandenburg (Berlin-Brandenburgia) 4. Gauliga Schlesien (Śląsk) 5. Gauliga Sachsen (Saksonia) 6. Gauliga Mitte (Środek) 7. Gauliga Nordmark (Marchia Północna) 8. Gauliga Niedersachsen (Dolna Saksonia) 9. Gauliga Westfalen (Westfalia) 10. Gauliga Niederrhein (Nadrenia) 11. Gauliga Mittelrhein (Środkowy Ren) 12. Gauliga Hessen (Hesja) 13. Gauliga Südwest (Południowy Zachód) 14. Gauliga Baden (Badenia) 15. Gauliga Württemberg (Wirtembergia) 16. Gauliga Bayern (Bawaria)
Po Anschlussie Austrii (1938) i przyłączaniu Sudetów (1939) utworzono dwie nowe ligi: 17. Gauliga Ostmark/Donau-Alpenland (Wschodnia Marchia (w 1941 zmieniła nazwę na Dunaj-Kraj Alpejski)) 18. Gauliga Sudetenland (Kraj Sudetów)
Po zdobyczach terytorialnych w roku 1939 i 1940 powstały kolejne: 14a. Gauliga Elsass (Alzacja) 19. Gauliga Danzig-Westpreußen (Gdańsk-Prusy Zachodnie) Gauliga Wartheland (Kraj Warty) Gauliga Generalgouvernement (Generalne Gubernatorstwo) Gauliga Böhmen-Mähren (Czech i Moraw)
W 1941 Gauligę śląską podzielono na: 21. Gauliga Niederschlesien (Dolny Śląsk) 23. Gauliga Oberschlesien (Górny Śląsk) Gauligę Środkowego Renu na: Gauliga Köln-Aachen Gauliga Moselland a Gauligi Hesja i Południowy Zachód przeorganizowano w trzy nowe: Gauliga Kurhessen Gauliga Hessen-Nassau Gauliga Westmark
W 1942 Gauligę Marchii Północnej podzielono na: Gauliga Hamburg Gauliga Schleswig-Holstein Gauliga Mecklenburg Gauligę Bawarii na: Gauliga Nordbayern Gauliga Südbayern a Gauligę Dolnej Saksonii na: Gauliga Weser-Ems Gauliga Südhannover-Braunschweig W 1943 z dwóch ostatnich lig wydzielono trzecią: Gauliga Osthannover
Mistrzowie Gaulig Lista mistrzów poszczególnych Gaulig w latach 1934–1945: Prusy WschodnieMarchia PółnocnaHesja1934Preußen Danzig1934Eimsbütteler TV1934Borussia Fulda1935Yorck Boyen Insterburg1935Eimsbütteler TV1935FC Hanau 931936Hindenburg Allenstein1936Eimsbütteler TV1936FC Hanau 931937Hindenburg Allenstein1937Hamburger SV (4.)1937Spielverein 06 Kassel1938Yorck Boyen Insterburg1938Hamburger SV (4.)1938FC Hanau 931939Hindenburg Allenstein1939Hamburger SV (4.)1939CSC 03 Kassel1940VfB Königsberg1940Eimsbütteler TV1940CSC 03 Kassel1941VfB Königsberg1941Hamburger SV1941Borussia Fulda1942VfB Königsberg1942Eimsbütteler TV1943VfB KönigsbergHesja-Kassel1944VfB KönigsbergHamburg1942Borussia Fulda1943SC Victoria Hamburg1943Spielverein 06 KasselGdańsk-Prusy Zachodnie1944Luftwaffen-SV Hamburg (2.)1944Borussia Fulda1941Preußen Danzig1945Hamburger SV1942HUS Marienwerder (Kwidzyn)Południowy Zachód1943SV Neufahrwasser (Gdańsk/Nowy Port)Meklemburgia1934Kickers Offenbach1944Luftwaffen-SV Danzig1943TSG Rostock1935Phönix Ludwigshafen1944Luftwaffen-SV Rerik1936Wormatia WormsKraj Warty1937Wormatia Worms1942Polizei LitzmannstadtSzlezwik-Holsztyn1938Eintracht Frankfurt1943DMW Posen1943Holstein Kiel (3.)1939Wormatia Worms1944SDW Posen1944Holstein Kiel1940Kickers Offenbach1941Kickers OffenbachGeneralne GubernatorstwoDolna Saksonia1942LSV Boelcke Krakau1934Werder BremaMarchia Zachodnia1943Adler Deblin1935Hannover 9619421. FC Kaiserslautern1944LSV Mölders Krakau1936Werder Brema1943FV Saarbrücken (2.)1937Werder Brema1944zjednoczenie wojennePomorze1938Hannover 96 (1.)FV Saarbrücken1934Viktoria Stolp1939VfL Osnabrücki SC 07 Altenkessel1935Stettiner SC1940VfL Osnabrück1936Viktoria Stolp1941Hannover 96Hesja-Nassau1937Viktoria Stolp1942Werder Brema1942Kickers Offenbach (4.)1938Stettiner SC1943Kickers Offenbach1939Viktoria StolpWezera-Ems1944Kickers Offenbach1940VfL Stettin1943SpVgg Wilhelmshaven 051941Luftwaffen-SV Stettin1944SpVgg Wilhelmshaven 05Badenia1942Luftwaffen-SV Pütnitz1934SV 07 Waldhof (półfinał)1943Luftwaffen-SV PütnitzPołudniowy Hanower-BS1935VfR Mannheim1944Heeres-SV Groß Born (4.)1943Eintracht Brunszwik1936SV 07 Waldhof1944Eintracht Brunszwik1937SV 07 WaldhofBerlin-Brandenburgia1938VfR Mannheim1934BFC Viktoria 1889 (półfinał)Wschodni Hanower1939VfR Mannheim1935Hertha BSC1944Wehrmachts-SV Celle1940SV 07 Waldhof (4.)1936Berliner SV 18921941VfL Neckarau1937Hertha BSCWestfalia1942SV 07 Waldhof1938Berliner SV 921934FC Schalke 04 (1.)1943VfR Mannheim1939Blau-Weiß 90 Berlin1935FC Schalke 04 (1.)1944VfR Mannheim1940Union Oberschöneweide1936FC Schalke 04 (3.)1945SV 07 Waldhof1941Tennis Borussia Berlin1937FC Schalke 04 (1.)1942Blau-Weiß 90 Berlin (3.)1938FC Schalke 04 (2.)Alzacja1943Berliner SV 921939FC Schalke 04 (1.)1941FC 93 Mülhausen1944Hertha BSC1940FC Schalke 04 (1.)1942SG SS Straßburg1941FC Schalke 04 (2.)1943FC 93 MülhausenŚląsk1942FC Schalke 04 (1.)1944FC 93 Mülhausen1934Beuthener SuSV1943FC Schalke 041935Vorwärts-Rasensport Gleiwitz1944FC Schalke 04Wirtembergia1936Vorwärts-Rasensport Gleiwitz (4.)1934Union Böckingen1937SuSV Beuthen 09Dolny Ren1935VfB Stuttgart (2.)1938Vorwärts-Rasensport Gleiwitz1934VfL Benrath1936Stuttgarter Kickers1939Vorwärts-Rasensport Gleiwitz1935VfL Benrath (półfinał)1937VfB Stuttgart (3.)1940Vorwärts-Rasensport Gleiwitz1936Fortuna Düsseldorf (2.)1938VfB Stuttgart1941Vorwärts-Rasensport Gleiwitz1937Fortuna Düsseldorf1939Stuttgarter Kickers1938Fortuna Düsseldorf (3.)1940Stuttgarter KickersGórny Śląsk1939Fortuna Düsseldorf1941Stuttgarter Kickers1942Germania Königshütte1940Fortuna Düsseldorf1942Stuttgarter Kickers1943Germania Königshütte1941TuS Helene Altenessen1943VfB Stuttgart, Stuttgarter Kickers1944Germania Königshütte1942Hamborn 071943Westende Hamborn1944SV GöppingenDolny Śląsk1944zjednoczenie wojenne1942Breslauer SpVg 02Duisburger SpielvereinBawaria1943Reinecke Briegi TuS Duisburg 48/9919341.FC Nürnberg (2.)1944STC Hirschberg1935SpVgg FürthŚrodkowy Ren19361.FC Nürnberg (1.)Mitte1934Mülheimer SV 0619371.FC Nürnberg (2.)1934Wacker Halle1935VfR Köln rechtsrheinisch19381.FC Nürnberg19351. SV Jena1936Kölner CfR1939FC Schweinfurt 0519361. SV Jena1937VfR Köln rechtsrheinisch19401.FC Nürnberg1937SV Dessau 051938Beuel 06 Bonn1941TSV 1860 Monachium1938SV Dessau 051939SpVgg Köln-Sülz 071942FC Schweinfurt 051939SV Dessau 051940Mülheimer SV 0619401. SV Jena1941VfL Köln 1899 (4.)Północna Bawaria19411. SV Jena1942VfL Köln 189919431.FC Nürnberg1942SV Dessau 0519441.FC Nürnberg (3.)1943SV Dessau 05Kolonia-Akwizgran1944SV Dessau 051943Victoria KölnPołudniowa Bawaria1944zjednoczenie wojenne1943TSV 1860 MonachiumSaksoniaVfL Köln 18991944Bayern Monachium1934Dresdner SCi SpVgg Sülz 071945Bayern Monachium1935PSV Chemnitz (półfinał)1936PSV ChemnitzKraj MozeliMarchia Wschodnia1937BC Hartha1942FV Stadt Düdelingen1939Admira Wien (2.)1938BC Hartha1943TuS Neuendorf1940Rapid Wien (3.)1939Dresdner SC (3.)1944TuS Neuendorf1941Rapid Wien (1.)1940Dresdner SC (2.)1942Vienna Wien (2.)1941Dresdner SC (3.)Kraj Sudetów1943Vienna Wien (4.)1942Planitzer SC1939Warnsdorfer FK1944Vienna Wien1943Dresdner SC (1.)1940NSTG Graslitz1944Dresdner SC (1.)1941NSTG PragCzechy i Morawy1942Luftwaffen-SV Olmütz1944Militär-SV Brünn1943Militär-SV Brünn1944NSTG Brüx
Mistrzowie Niemiec wg Gaulig Sezon Mistrz Niemiec Gauliga 1933/34 FC Schalke 04 Gauliga Westfalen 1934/35 FC Schalke 04 Gauliga Westfalen 1935/36 1. FC Nürnberg Gauliga Bayern 1936/37 FC Schalke 04 Gauliga Westfalen 1937/38 Hannover 96 Gauliga Niedersachsen 1938/39 FC Schalke 04 Gauliga Westfalen 1939/40 FC Schalke 04 Gauliga Westfalen 1940/41 SK Rapid Wien Gauliga Ostmark 1941/42 FC Schalke 04 Gauliga Westfalen 1942/43 Dresdner SC Gauliga Sachsen 1943/44 Dresdner SC Gauliga Sachsen 1944/45 Rozgrywek nie dokończono Źródło: http://www.die-fussballstatistiker.de/ „DSFS”„Das deutschen Fußball-Archiv”
Zobacz też
Gauliga Dolna Saksonia (Niedersachsen) Gauliga Gdańsk-Prusy Zachodnie (Danzig Danzig-Westpreußen) Gauliga Generalne Gubernatorstwo (Generalgouvernement) Gauliga Prusy Wschodnie (Ostpreußen)
Przypisy
Bibliografia