Cień – polski film sensacyjno-wojenny z 1956 roku w reżyserii Jerzego Kawalerowicza, zrealizowany na podstawie opowiadania pod tym samym tytułem pióra Aleksandra Ścibora-Rylskiego, który był także autorem scenariusza.
Zdjęcia do filmu kręcono w Bytomiu, Gliwicach, Jordanowie Śląskim, Mysłowicach, Niemczy i Warszawie.
Fabuła Jadąca samochodem para zauważa mężczyznę wyskakującego z pędzącego pociągu. Starają się go uratować, jednak zmasakrowany człowiek umiera w szpitalu. Spotkanie ludzi zamieszanych w sprawę staje się początkiem wspomnień tragicznych wydarzeń z II wojny światowej, okresu tuż po wojnie i niedawnych. Okazuje się, że wszystkie zdarzenia łączy jedna osoba. Doktor Knyszyn opowiada historię o tym, jak podczas okupacji w Warszawie z niewiadomych powodów doszło do krwawego starcia dwóch komunistycznych grup bojowych. Potem kapitan Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego wspomina, jak w 1946 r. na Lubelszczyźnie, gdy rozpracowywał oddział NSZ „Malutkiego”, wydany przez swego towarzysza, musiał w decydującym momencie zdetonować granaty trzymane w kieszeniach spodni. Dopiero trzecie zdarzenie podsuwa pewne rozwiązanie zagadki. Młody chłopak zatrzymany na stacji z cudzą marynarką twierdzi, że należała ona do człowieka, który wyskoczył z pociągu i się zabił. Chłopak rozpoznał go bowiem jako organizatora sabotażu w jednej z kopalń śląskich. Okazało się, że właściciel warsztatu z pierwszej opowieści, gdzie spotykali się bojowcy, działacz partyjny rekomendujący zdrajcę z drugiej opowieści oraz sabotażysta z kopalni to ta sama osoba – Biskupik, tytułowy „Cień”.
Obsada Ignacy Machowski – Biskupik „Cień” Adolf Chronicki – Karbowski, kapitan KBW Zygmunt Kęstowicz – lekarz Knyszyn Tadeusz Kalinowski – sanitariusz w szpitalu w Jaworowie Bohdan Ejmont – plutonowy MO Marian Łącz – Stefan Barbara Połomska – przyjaciółka Stefana Tadeusz Jurasz – Mikuła, chłopak z pociągu Bolesław Płotnicki – kolejarz Wiesław Kowalczyk – kolejarz Jarema Stępowski – tramwajarz Mirek, członek organizacji podziemnej Roman Kłosowski – Witold, członek organizacji podziemnej Zbigniew Skowroński – Łuszczak, członek organizacji podziemnej Wiktor Grotowicz – Peler, członek organizacji podziemnej Stanisław Mikulski – „Blondyn”, członek organizacji podziemnej Wiesław Gołas – członek organizacji podziemnej Maria Chwalibóg – panna Jasia Anna Chodakowska – kasjerka lichwiarza Cibulki Józef Pilarski – akordeonista Antoni Jurasz – porucznik WP Antoni Emil Karewicz – Jasiczka, żołnierz zdrajca Władysław Głąbik – robotnik Andrusikiewicz Zdzisław Szymański – chłop z ręką na temblaku Halina Przybylska – chłopka Janusz Strachocki – Wiślicki Zygmunt Zintel – woźnica Witold Pyrkosz – „Malutki”, dowódca oddziału NSZ Henryk Hunko – Batory, członek oddziału „Malutkiego” Zygmunt Listkiewicz – członek oddziału „Malutkiego” Mieczysław Łoza – członek oddziału „Malutkiego” Eliasz Kuziemski – żołnierz patrolu z oddziału „Malutkiego” Stefan Rydel – żołnierz patrolu z oddziału „Malutkiego” Tadeusz Kosudarski – Kubas, pracownik rzeźni, członek szajki Ilona Stawińska – praczka Tekla Ferdynand Matysik – brat Tekli, członek szajki Czesław Piaskowski – pijak w knajpie Eugeniusz Fulde – pijak w knajpie
Nagrody Zdobyte 1957: Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP), w kategorii filmu fabularnego za rok 1956: Jerzy Kawalerowicz, reżyser
Nominacje 1956: Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes, Złota Palma (nominacja), Jerzy Kawalerowicz 1957: Nagroda BAFTA (nominacja), Najlepszy film obcojęzyczny (Polska)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Filmowe adaptacje utworów Aleksandra Ścibora-Rylskiego Kategoria:Filmy kręcone w Bytomiu Kategoria:Filmy kręcone w Gliwicach Kategoria:Filmy kręcone w Mysłowicach Kategoria:Filmy kręcone w Niemczy Kategoria:Filmy Studia Filmowego Kadr Kategoria:Filmy w reżyserii Jerzego Kawalerowicza Kategoria:Polskie filmy czarno-białe Kategoria:Polskie filmy o II wojnie światowej Kategoria:Polskie filmy sensacyjne Kategoria:Polskie filmy szpiegowskie Kategoria:Polskie filmy z 1956 roku