Marek Żuławski (ur. 13 kwietnia 1908 w Rzymie, zm. 30 marca 1985 w Londynie) – polski malarz, grafik, krytyk i eseista.
Życiorys mały|240px|Szkoła Sztuk Pięknych w Warszawie (listopad 1929). Od lewej: Juliusz Studnicki, NN, Maria Szulczewska de Regibus, Marek Żuławski, asystent Jan Sokołowski, Michał Siemiradzki, prof. Felicjan Kowarski, Jan Wodyński, Maria Rużycka. Pochodził z nadzwyczaj płodnej artystycznie rodziny. Był synem Jerzego, dramaturga, tłumacza i pisarza, i Kazimiery z Hanickich, tłumaczki i romanistki. Miał dwóch braci: Juliusza, poetę, prozaika, tłumacza poezji angielskiej i Wawrzyńca, muzykologa, kompozytora, taternika i alpinistę. Wychował się w Zakopanem. Początkowo uczęszczał do gimnazjum w Zakopanem, w 1926 roku ukończył Państwowe Gimnazjum Humanistyczne w Toruniu i zdał egzamin maturalny. Po maturze studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim (przerwane po 2 latach) i malarstwo latach 1926–1933 w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych (od 1932 roku ASP) u prof. Karola Tichego, a następnie u prof. Felicjana Kowarskiego i Leonarda Pękalskiego. Po studiach wspólnie z Tadeuszem Trepkowskim założył pracownię graficzną „Atelier 33”. W latach 1932–1935 regularnie wystawiał swoje prace w Instytucie Propagandy Sztuki w Warszawie. W 1935 roku wyjechał na roczne stypendium do Paryża. Od 1936 roku mieszkał w Londynie.thumb|240px|Plakat Marka Żuławskiego upamiętniający Powstanie warszawskie w 1944.Początkowo malował pod wpływem postimpresjonizmu. Po wojnie wykształcił własny styl, odznaczający się uproszczeniem formy i zgaszonym kolorytem (martwe natury i kompozycje figuralne, m.in. Chrystus z Belsen 1947, Tancerz 1957, Kain i Abel 1967, Żona Lota 1975, Akt stojący II 1979 rysunek). Obok malarstwa sztalugowego uprawiał także malarstwo ścienne, grafikę i rysunek. Zajmował się również krytyką artystyczną.
Był trzy razy żonaty. Jego drugą żoną była Halina Korngold, malarka i rzeźbiarka. Z trzecią żoną, Marią, miał syna Adama.
Zmarł w Londynie. Pochowany na Kensal Green Cemetery.
Archiwum Marka Żuławskiego znajduje się w Archiwum Emigracji w Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu, a zbiór jego prac malarskich, rysunków i grafik w Muzeum Uniwersyteckim w Toruniu. Wszystkie materiały i dzieła sztuki podarowała trzecia żona artysty, Maria Żuławska.
Wybrane tytuły prac portret Ireny Krzywickiej, ok. 1938reprodukcja w: „Łódź w Ilustracji”, 2 kwietnia 1939, nr 13, s. 7. portret miss M. Hutchinson, ok. 1938 Chrystus z Belsen 1947 Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu Ludzie nad morzem 1957 Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu Tancerz 1957 Zielony akt na pomarańczowym i czarnym tle 1958 Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu Ecce homo II 1958 Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu Ecce homo IV 1961 Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu Kain i Abel 1967 Muzeum Okręgowe w Toruniu Trzy przedmioty na czerwonym tle 1963/1968 Sen o lataniu 1968 Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu Martwy człowiek 1969 Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu The Team 1971 Caribbean Cruise 1974 Marylka w sierpniu 1979 Akt stojący II 1979 rysunek dwustronny Standing Nude 1980 Ojcostwo 1980 Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu Wyżyna Golan ok. 1982 Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu
Bibliografia Marek Żuławski, Studium do autoportretu, wyd. rozszerzone, Toruń - Londyn 2009, wyd. Oficyna Wydawnicza Kucharski. Marek Żuławski, Studium do autoportretu II, Warszawa 1990, wyd. Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”. Marek Żuławski, Studium do autoportretu , Warszawa 1980, wyd. Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”. Marek Żuławski, Romantyzm, Klasycyzm i z Powrotem, Kraków 1976, Wydawnictwo Literackie Marek Żuławski, Od Hogharta do Bacona, Warszawa 1973, wyd. Arkady. Marek Żuławski, Dawn Noon And Night, Londyn 1958, wyd. Arnolfini Press.
Literatura
Sławomir Majoch, Marek Żuławski (1908–1985). Katalog prac ze zbiorów Muzeum Uniwersyteckiego w Toruniu, Toruń 2017. Andrzej Matynia, Jestem za stary żeby źle malować..., „Art&Business” 2009, nr 6, s. 28–31.
Wystawy Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy Muzeum Diecezjalne w Pelplinie Biblioteka Wojewódzka w Gorzowie Wielkopolskim Muzeum Lubuskie w Gorzowie Wielkopolskim Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie Galeria Politechniki Łódzkiej Litwa
Przypisy
Linki zewnętrzne Marek Żuławski biografia na NiezlaSztuka.net Marek Żuławski na fb Archiwum Emigracji - archiwum M. Żuławskiego Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu
Kategoria:Laureaci Nagrody Plastycznej miesięcznika „Kultura” Kategoria:Londyńska Polonia Kategoria:Polscy działacze emigracyjni Kategoria:Ludzie urodzeni w Rzymie Kategoria:Ludzie związani z Londynem Kategoria:Ludzie związani z Zakopanem Kategoria:Polscy eseiści XX wieku Kategoria:Polscy graficy Kategoria:Polscy krytycy sztuki Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Polscy rysownicy Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 1985 Marek