thumb|1. Plastikowa obudowa. 2. Szklany pojemnik z roztworem nadtlenku wodoru. 3. Roztwór estru kwasu szczawiowego i barwnika fluorescencyjnego. 4. Po zgięciu wewnętrzny, szklany pojemnik pęka i roztwory mieszają się. 5. Po wymieszaniu roztworów światło chemiczne zaczyna świecić. Światło chemiczne – świetlik (ang. glow stick, lightstick) jednorazowe źródło światła zbudowane z plastikowego pojemnika zawierającego dwie odizolowane ciecze (jedną w szklanym pojemniku), które po wymieszaniu zaczynają świecić. Światło chemiczne aktywuje się przez zgięcie plastikowego pojemnika zewnętrznego aż do złamania (lub zgniecenia) szklanego pojemnika wewnętrznego. Światło chemiczne może świecić od 5 minut (ultra intensywne) do 12 godzin. Produkowane są świetliki w różnych barwach: zielone (te z reguły świecą najdłużej), czerwone, pomarańczowe, różowe, żółte, niebieskie, fioletowe i białe oraz świecące w podczerwieni.
Nazewnictwo Nazwa „światło chemiczne” jest nazwą opisową, stosowaną z braku lepszej nazwy polskiej. Nazwa „świetlik” stosowana jest przez analogię do świetlika świętojańskiego (Lampyris noctiluca) – owada z rodziny świetlikowatych (Lampyridae) z rzędu chrząszczy (Coleoptera). Światło wytwarzane przez świetlika świętojańskiego powstaje w wyniku bioluminescencyjnej reakcji chemicznej katalizowanej lucyferazą.
Historia światła chemicznego CPPO (oznaczone znakiem towarowym "Cyalume") zostało wynalezione w 1971 roku przez Michaela M. Rauhuta z American Cyanamid na podstawie pracy Edwina A. Chandrossa i Davida Iby z Bell Labs.
W tym samym czasie naukowcy pod kierunkiem Herberta Richtera z China Lake Naval Weapons Center przeprowadzili inne wczesne prace nad chemiluminescencją.
W latach 1973–1974 wydano kilka patentów w USA na urządzenia tego typu, a następnie w 1976 roku na pojedyncze ampułki, których projekt obejmował także stojak na sygnalizator, dzięki czemu można było go wyrzucić z jadącego pojazdu i pozostawić w pozycji pionowej na drodze. Pomysł taki miał na celu zastąpienie tradycyjnych flar awaryjnych przy zerowym zagrożeniu pożarowym. Na początku lat 80 XX wieku większość świetlików było produkowane w Novato w Kalifornii przez firmę Omniglow Corp.
Większość obecnych świetlików jest produkowane w Chinach.
Sposób działania thumb|500px|Utlenianie szczawianu difenylu (na górze), rozkład 1,2-dioksoetanodionu (w środku), uwolnienie energii z barwnika (na dole) Po aktywacji i wymieszaniu roztworów zachodzi reakcja chemiczna w wyniku której substancja fotouczulająca świeci.
Substancje fotouczulające 9,10-difenyloantracen – barwa niebieska 9,10-bis(fenyloetynylo)antracen, 2-chloro-9,10-bis(fenyloetynylo)antracen – barwa zielona bis(2-metylopropylo) peryleno-3,9-dikarboksylan – barwa jasnozielona/limonkowa Kumaryna 7 – barwa jaskrawozielona Tetracen – barwa zielono-żółta 1-chloro-9,10-bis(fenyloetynylo)antracen, rubren – barwa żółta 5,12-bis(fenyletynylo)naftacen, rodamina 6G – barwa pomarańczowa Eozyna Y – barwa pomarańczowa Rodamina B – barwa czerwona
Utleniacz Bezwodny nadtlenek wodoru w aprotycznym rozpuszczalniku polarnym np. DMSO lub DMF.
Reduktory Estry fenolowe kwasu szczawiowego i ich pochodne: Szczawian difenylu – Cyalume – DPO Szczawian bis(2,4-dinitrofenylowy) – DNPO Szczawian bis(2,4,6-trinitrofenylowy) – TEPO Szczawian bis(2,4,6-trichlorofenylowy) – TCPO Szczawian bis(2,4,6-trichlorofenylo-6- karbopentoksyfenylowy) – CPPO Szczawian tert-butylu
Aktywatory Alkohol tert-butylowy, salicylan sodu oraz octan sodu.
Rozpuszczalniki Fosforan trifenylu, ftalan dimetylu oraz dietylu, DMSO lub DMF. Ewentualnie octan etylu.
Świetliki IR Świetliki podczerwone świecą światłem podczerwonym, niewidocznym gołym okiem. Widoczne są przez urządzania noktowizyjne: noktowizory i celowniki noktowizyjne, kamery przemysłowe i amatorskie oraz niektóre rodzaje cyfrowych aparatów fotograficznych. Mogą służyć do oświetlenia, skrytego powiadamiania lub oznaczania celów.
Zastosowanie światła chemicznego oświetlenie w przypadku braku źródła prądu oświetlenie awaryjne oznakowanie nocne w warunkach polowych (cywilne i wojskowe) rozrywka
Alternatywy dla świetlików chemicznych diody elektroluminescencyjne zasilane z baterii wojskowy marker stroboskopowy MS-2000M
Przypisy
Bibliografia http://www.cqbtactical.pl/artykuly_info.php?artykuly_id=15 https://archive.ph/20121221063319/http://www.chem.univ.gda.pl/~tomek/chemiczna%20latarka.htm
Kategoria:Luminescencja Kategoria:Technika świetlna Kategoria:Oporządzenie żołnierza