Japet (Iapetus, Saturn VIII) – trzeci co do wielkości księżyc Saturna, najdalszy spośród jego dużych księżyców lodowych.

Odkrycie Japet został odkryty przez Giovanniego Cassiniego w roku 1671, kiedy znajdował się po zachodniej stronie planety. Na początku następnego roku astronom bezskutecznie próbował odnaleźć go po wschodniej stronie. Udało mu się zaobserwować Japeta dopiero kilka miesięcy później, kiedy ponownie ukazał się po stronie zachodniej. Dopiero w 1705 roku, za pomocą ulepszonego teleskopu Cassini zdołał zaobserwować go po wschodniej stronie. Z tej strony księżyc okazał się być dużo ciemniejszy. Uczony wysnuł wniosek, że zwraca się on stale tą samą stroną w kierunku planety, przy czym półkula widoczna po zachodniej stronie planety jest jaśniejsza. Wniosek ten potwierdziły dalsze obserwacje. Ciemny obszar nazwany został na cześć astronoma Cassini Regio.

Przeloty sond kosmicznych Dystans, na jaki sondy zbliżyły się do księżyca. Voyager 2 (23 sierpnia 1981) – 909 070 km Cassini (31 grudnia 2004) – 123 370 km Cassini (10 września 2007) – 1644 km

Powierzchnia Różnica albedo oraz barwy obu półkul Japeta jest znaczna. Tylna (w ruchu dookoła planety) półkula i bieguny są pokryte jasnym lodem i przez to chłodniejsze od półkuli przedniej, ciemnej z czerwonawym odcieniem.

Ciemny materiał na powierzchni przypuszczalnie jest materią przechwyconą z przestrzeni kosmicznej, a nie pochodzącą z wnętrza. Wykazuje on podobieństwo do substancji organicznych obserwowanych na niektórych meteorytach. Na obszarze ciemnym jest mniej kraterów meteorytowych, co świadczy o odnawianiu powierzchni. Powodem różnic barw może być odkryty w październiku 2009 roku pierścień Febe.

Kształt thumb|left|Zbliżenie równikowego grzbietu górskiego Niska gęstość księżyca świadczy o tym, że zbudowany jest on w 4/5 z lodu. Księżyc jest dość duży, żeby być w równowadze hydrostatycznej i mieć kształt bliski kulistemu, jednak ze względu na spłaszczenie i niezwykły grzbiet ciągnący się wzdłuż równika, przypomina kształtem raczej orzech włoski. Grzbiet ten ma do 13 km wysokości, 20 km szerokości i 1300 km długości. Znajduje się głównie po ciemnej stronie księżyca, z przedłużeniem w postaci kilkudziesięcio­kilometrowej długości łańcuchów górskich po jasnej stronie. Pochodzenie grzbietu jest nieznane, ale duża liczba kraterów świadczy, że jest utworem geologicznie starym.

Zobacz też Chronologiczny wykaz odkryć planet, planet karłowatych i ich księżyców w Układzie Słonecznym Księżyce Saturna Największe księżyce Saturna: Tytan, Rea, Dione, Tetyda i Enceladus

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Księżyce Saturna odkryte w XVII wieku Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1671