Powiat hrubieszowski – powiat w Polsce (województwo lubelskie), utworzony w roku 1429, w obecnej formie istnieje od przeprowadzonej w 1999 roku reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Hrubieszów.
W skład powiatu wchodzą: gminy miejskie: Hrubieszów gminy wiejskie: Dołhobyczów, Horodło, Hrubieszów, Mircze, Trzeszczany, Uchanie, Werbkowice miasto: Hrubieszów
Historia Pod okupacją niemiecką powiat hrubieszowski wszedł w skład dystryktu lubelskiego Generalnego Gubernatorstwa. Przyłączono wówczas do powiatu hrubieszowskiegoAmtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG.: ze zniesionego powiatu tomaszowskiego (do 1939 woj. lubelskie): gminy Poturzyn i Telatyn ze zniesionego powiatu sokalskiego (do 1939 woj. lwowskie): gminy Bełz, Chorobrów, Krystynopol i Waręż z powiatu rawskiego (do 1939 woj. lwowskie): gminę Tarnoszyn
Równocześnie pozbawiono praw miejskich Bełz i DubienkęPodział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej: Praca zespołowa pod redakcją prof. Stanisława Srokowskiego. Warszawa: „Biblioteka Samorządowca” Nr 77, 1948, s. 84.; Bełz włączono do gminy Bełz, a z Dubienki oraz części gminy BiałopoleJanostrów, Jasienica, Józefów, Kajetanówka, Krynica, Mateuszowo, Nowo-Kajetanówka, Rogatka, Skryhiczyn, Stanisławówka, Starosiele, Tursko, Uhańka. utworzono nową gminę Dubienka, nieistniejącą przed wojną.
Na mocy dekretu PKWN z 21 sierpnia 1944 (Art. 12) uchylono podział administracyjny wprowadzony przez okupanta.. Tak więc gminy Poturzyn i Telatyn powróciły do powiatu tomaszowskiego. Jednakże, ponieważ przedwojenne powiaty sokalski i rawski przestały istnieć (po przejęciu większej części ich obszarów przez ZSRR, a granicą państwową polsko-radziecką została na tym terenie granica niemiecko-radziecka z lat 1939–1941), gminy tych powiatów powróciły do powiatu hrubieszowskiego. Korekta dotyczyła tylko gminy Tarnoszyn; z powodu dużo bliższego położenia gminy względem Tomaszowa Lubelskiego niż Hrubieszowa, władze polskie przeniosły 9 sierpnia 1945 roku gminę do powiatu tomaszowskiego (woj. lubelskie).; w skład gminy Tarnoszyn wszedł także pas przedzielonej granicą gminy Bruckenthal. Po wojnie nie przywrócono też praw miejskich Bełzowi i Dubience, zachowując równocześnie utworzoną przez Niemców gminę Dubienka.
Na mocy umowy o zmianie granic z 15 lutego 1951, Polska odstąpiła ZSRR fragment województwa lubelskiego z miejscowościami Bełz (obecnie Белз), Uhnów (Угнів), Krystynopol (Червоноград), Waręż (Варяж), Chorobrów (Хоробрів) oraz lewobrzeżną część Sokala – Żwirkę (Жвирка), wraz z linią kolejową Rawa Ruska – Krystynopol. Obecnie miasta te znajdują się na terenie rejonu sokalskiego w obwodzie lwowskim (Сокальський район, Львівська область). Korekta dotyczyła 7 gmin: Bełz, Chorobrów, Dołhobyczów, Krystynopol, Uhnów, Tarnoszyn i Waręż, z których tylko gmina Krystynopol została włączona w całości do ZSRR.
Do 1975 r. w skład powiatu wchodziły również gminy: Białopole, Dubienka (obecnie powiat chełmski) oraz Grabowiec i Miączyn (obecnie powiat zamojski).
Demografia
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców powiatu hrubieszowskiego w 2014 roku
Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwało 62 847 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwały 62 473 osoby.
Stopa bezrobocia We wrześniu 2019 liczba zarejestrowanych bezrobotnych wynosiła 3300 osób, a stopa bezrobocia 12,2%
Starostowie hrubieszowscy Na podstawie źródła: Zdzisław Kosakowski (1 stycznia 1999 – 7 grudnia 2002) Marian Grabik (7 grudnia 2002 – 27 lutego 2004) Józef Kuropatwa (27 kwietnia 2004 – 21 listopada 2018) Maryla Symczuk (21 listopada 2018 – 16 czerwca 2020) Aneta Karpiuk (16 czerwca 2020 – 28 grudnia 2023) Józef Kuropatwa (28 grudnia 2023 – nadal)
Sąsiednie powiaty powiat tomaszowski powiat zamojski powiat chełmski
Zobacz też Bitwa nad Bugiem Teresa Grodzińska Kryłów powiat ustrzycki umowa o zamianie granic z 1951 roku
Przypisy
hrubieszowski