W sytuacjach, kiedy liczby całkowite lub jakiekolwiek inne dane zapisywane są przy użyciu wielu (przynajmniej dwóch) bajtów, nie istnieje jeden uniwersalny sposób uporządkowania tych bajtów w pamięci lub w czasie transmisji przez dowolne medium i musi być użyta jedna z wielu konwencji ustalająca kolejność bajtów (ang. byte order lub endianness). Jest to analogiczne do zapisu pozycyjnego liczb lub kierunku pisma w różnych językach – ze strony lewej na prawą albo z prawej na lewą.
Big endian Big endian (spotykane także grubokońcowość) to forma zapisu danych, w której najbardziej znaczący bajt (zwany też górnym bajtem, z ang. high-order byte) umieszczony jest jako pierwszy.
Procesory, które używają formy big endian, to między innymi HP Intel Itanium, SPARC, Motorola 68000, PowerPC 970, IBM System/360, Siemens SIMATIC S7.
Jest ona analogiczna do używanego na co dzień przez ludzi sposobu zapisu liczb.
Procesor zapisujący 32-bitowe wartości w pamięci, przykładowo 0x4A3B2C1D pod adresem 100, umieszcza dane, zajmując adresy od 100 do 103 w następującej kolejności:
100 101 102 103 ... 4A 3B 2C 1D ...
Przykładowe formaty plików, które zawierają dane w formacie big-endian: Adobe Photoshop JPEG MacPaint Sun raster files
Little endian Little endian (spotykane także cienkokońcowość) to forma zapisu danych, w której najmniej znaczący bajt (zwany też dolnym bajtem, z ang. low-order byte) umieszczony jest jako pierwszy. Procesory, które używają formy little endian, to między innymi wszystkie z rodziny x86, DEC VAX.
Jest ona odwrotna do używanego na co dzień sposobu zapisu liczb.
Procesor zapisujący 32-bitowe wartości w pamięci, przykładowo 0x4A3B2C1D pod adresem 100, umieszcza dane zajmując adresy od 100 do 103 w następującej kolejności:
100 101 102 103 ... 1D 2C 3B 4A ...
Przykładowe formaty plików, które zawierają dane w formacie little-endian: Windows Bitmap GIF PC Paintbrush RTF by Microsoft
Procesory z możliwością zmiany kolejności bajtów Prócz procesorów, które mają na stałe zaimplementowaną kolejność bajtów, istnieją również takie, w których można przełączyć tryb kolejności (tzw. bi-endian). Należą do nich: Alpha ARM od wersji 3 wzwyż IA-64 MIPS PA-RISC PowerPC (do serii PowerPC G4) SPARC V9 SuperH SH-4.
Przykładowe formaty plików, które wspierają dane w obu formatach: Microsoft WAV Microsoft AVI TIF files XWD (X windows Dump) flac
Etymologia Angielskie nazwy big endian i little endian pochodzą z książki Jonathana Swifta Podróże Guliwera i odnoszą się do mieszkańców Liliputu, których spór o to czy ugotowane jajko należy tłuc od grubego (tępego), czy od cienkiego (ostrego) końca, doprowadził do podziału na dwa stronnictwa toczące ze sobą niekończące się, choć bezsensowne, dysputy i wojny.
Zobacz też słowo maszynowe
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Komputerowe reprezentacje danych