Bernard Herrmann (ur. 29 czerwca 1911 w Nowym Jorku, zm. 24 grudnia 1975 w Los Angeles) – amerykański kompozytor muzyki filmowej.

Życiorys

Uczęszczał do DeWitt Clinton High School oraz do Uniwersytetu Nowojorskiego. Studiował u Philipa Jamesa, Bernarda Wagenaara oraz Alberta Stoessela w słynnej Juilliard School. Poślubił znaną pisarkę Lucille Fletcher. Już w 1931 zorganizował New Chamber Orchestra. W latach 1934–1959 pracował dla CBS jako dyrygent i kompozytor; tu poznał Orsona Wellesa, dla którego ilustrował audycje teatralne. W 1940 został szefem i dyrygentem Orkiestry Symfonicznej CBS. W roku następnym debiutował jako kompozytor muzyki filmowej.

Pierwszym zilustrowanym przez niego obrazem był film Orsona Wellesa Obywatel Kane. Ta niezwykła muzyka pełna dysonansów i chropowatości zapowiadała narodziny nowej osobowości w dość świeżej jeszcze historii muzyki filmowej. Wtedy też został po raz pierwszy nominowany do Oscara i to od razu za dwie partytury. Drugim filmem był Wszystko co można kupić za pieniądze Williama Dieterle i właśnie ta partytura przyniosła mu jedynego w karierze Oscara.

Herrmann nie był kompozytorem tak mocno związanym z wytwórniami jak Max Steiner, Alfred Newman, Herbert Stothart czy Dimitri Tiomkin. Pisywał wyłącznie wtedy, kiedy sam uznał, że pomysł jest tego warty. Bez problemu odmawiał współpracy z najbardziej wpływowymi postaciami Hollywood. Jednak był reżyser, który nakręcił najwięcej filmów z jego muzyką, choć stosunki między nimi były najoględniej mówiąc – trudne. Tym reżyserem był Alfred Hitchcock. Spotkali się przy realizacji filmu Kłopoty z Harrym w 1952. To właśnie Herrmann napisał dla Hitchcocka tę przerażającą muzykę w Psychozie, o której – bodaj Jerry Goldsmith – powiedział, że jest tak prosta, że aż banalna i oparta na trzech prostych taktach, ale jak grają... Legendy krążyły o współpracy tych nietuzinkowych osobowości. Powiadano, że kiedy się kłócili – to ekipa się zwijała z planu – na wszelki wypadek (ponoć ci dwaj stateczni panowie byli w stanie roznieść również dekoracje). Świadkowie tamtych lat wspominają, że Hitchcock – sam wielki Hitchcock – uważał, że muzyka Herrmanna przyćmiewa jego – reżysera – postać i niewątpliwy geniusz. Rozstali się ostatecznie i nieodwołalnie na planie Marnie po 12 latach współpracy.

Herrmann nieczęsto pisywał dla filmu, jednak to on napisał muzykę do jednego z najsłynniejszych filmów „nowej fali” francuskiej – Fahrenheit 451 François Truffaut. Rzadko się zdarza, by twórca rozpoczynał mocnym akordem i nie słabszym kończył. Stało się to właśnie udziałem Bernarda Herrmanna. I było wynikiem fascynacji dwóch reżyserów, którzy mieli być sławni. Pierwszym był Brian De Palma, który po Psychozie chciał mieć tej klasy muzykę w swojej Obsesji. Drugim był Martin Scorsese, który zapragnął w swoim filmie mieć muzykę klasy Obywatela Kane’a. Film się nazywał Taksówkarz i stał się kamieniem milowym w rozumieniu nowego oblicza kina. Hermann nie dożył premiery tych filmów; był pierwszym człowiekiem, który otrzymał dwie nominacje do Oscara (w jednej kategorii) pośmiertnie. Zmarł w Wigilię Bożego Narodzenia w 1975. Kilka lat później do Oscara nominowano dokument Bernard Herrmann: Kompozytor muzyki filmowej.

Filmografia Kompozytor

1941 Obywatel Kane (Citizen Kane, reż. Orson Welles), Wszystko co można kupić za pieniądze (The Devil and Daniel Webster, reż. William Dieterle) 1944 Jane Eyre (reż. Robert Stevenson) 1945 Hangover Square (reż. John Brahm) 1946 Anna i król Syjamu (Anna and the King of Siam, reż. John Cromwell) 1947 Duch i pani Muir (The Ghost and Mrs. Muir, reż. Joseph L. Mankiewicz) 1948 Portret Jennie (Portret of Jennie, reż. William Dieterle) 1951 Dzień, w którym zatrzymała się ziemia (The Day the Earth Stood Still, reż. Robert Wise), Niebezpieczne terytorium (On Dangerous Ground, reż. Nicholas Ray) 1952 Operacja „Cicero” (Five Fingers, reż. Joseph L. Mankiewicz), Śniegi Kilimandżaro (The Snows of Kilimanjaro, reż. Henry King) 1953 Beneath the 12-Mile Reef (reż. Jack Webb), Król Khyber Rifles (King of the Khyber Rifles, reż. Henry King), White Witch Doctor (reż. Henry Hathaway) 1954 Egipcjanin Sinuhe (The Egyptian, reż. Michael Curtiz), Ogród zła (Garden of Evil, reż. Henry Hathaway), A Christmas Carol (reż. Ralph Levy) 1955 Traper z Kentucky (The Kentuckian, reż. Burt Lancaster), Prince of Players (reż. Philip Dunne), Kłopoty z Harrym (The Truble with Harry, reż. Alfred Hitchcock) 1956 Człowiek, który wiedział za dużo (The Man Who Knew Too Much, reż. Alfred Hitchcock), Człowiek w szarym garniturze (The Man in the Grey Flannel Suit, reż. Nunnally Johnson), Williamsburg: The Story of a Patriot (reż. George Seaton), Niewłaściwy człowiek, reż. Alfred Hitchcock) 1957 Kapelusz pełen deszczu (A Hatful of Rain, reż. Fred Zinnemann), Pomyłka 1958 Siódma podroż Sindbada (The 7th Voyage of Sinbad, reż. Nathan Juran), Zawrót głowy (Vertigo, reż. Alfred Hitchcock), The Fiend Who Walked the West (reż. Gordon Douglas), Nadzy i martwi (The Naked and the Dead, reż. Raoul Walsh) 1959 Północ, północny zachód (North by Northwest, reż. Alfred Hitchcock), Blue Denim (reż. Peter Dunne), Wyprawa do wnętrza ziemi (Journey to the Center of the Earth, reż. Henry Levin) 1960 Psychoza (Psycho, reż. Alfred Hitchcock), The 3 Worlds of Gulliver (reż. Jack Sher) 1961 Mysterious Island (reż. Cy Endfield) 1962 Przylądek strachu (Cape Fear, reż. Jack Lee Thompson), Czuła jest noc (Tender Is the Night, reż. Henry King) 1963 Jason and the Argonauts (reż. Don Chaffey), Ptaki (The Birds, reż. Alfred Hitchcock) 1964 Marnie (Marnie, reż. Alfred Hitchcock) 1965 Joy in the Morning (reż. Boris Segal) 1966 Fahrenheit 451 (Fahrenheit 451, reż. Francois Truffaut) 1967 Companions in Nightmare (reż. Norman Lloyd), Panna młoda w żałobie (Le Mariee etait en noir, reż. Francois Truffaut) 1968 Twisted Nerve (reż. Roy Boulting) 1969 Bitwa nad Neretwą (Bitka na Neretvi, reż. Velijko Bulajic), Obsessions (reż. Pim de la Parra) 1971 Endless Night (reż. Sidney Gilliat), The Night Digger (reż. Alastair Reid) 1973 Siostry (Sisters, reż. Brian De Palma) 1974 A jednak żyje (It’s Alive!, reż. Larry Cohen) 1976 Obsesja (Obsession, reż. Brian De Palma), Taksówkarz (Taxi Driver, reż. Martin Scorsese).

Nominacje do Oscara Muzyka: 1941 Wszystko co można kupić za pieniądze, reż. William Dieterle (Oscar), Obywatel Kane, reż. Orson Welles 1946 Anna i król Syjamu, reż. John Cromwell 1976 Obsesja, reż. Brian de Palma, Taksówkarz, reż. Martin Scorsese

Nagrody Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza muzyka w dramacie: 1942:The Devil and Daniel Webster Nagroda BAFTA Najlepsza muzyka: 1977:Taksówkarz

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykańscy kompozytorzy muzyki filmowej Kategoria:Laureaci Oscara za najlepszą muzykę Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Zmarli w 1975