thumb|Jarosyt na kwarcu thumb|Jerosyt z Barranco del Jaroso w Sierra de la Almagrera Jarosyt – minerał, zasadowy uwodniony siarczan potasu i żelaza o wzorze KFe3+3(OH)6(SO4)2. Ten minerał siarczanowy powstaje w złożach rud poprzez utlenianie siarczków żelaza. Jarosyt jest często wytwarzany jako produkt uboczny podczas oczyszczania i rafinacji cynku, a także występuje w kwaśnych odpływach wód kopalnianych.
Jarosyt został odkryty przez Augusta Breithaupta w Barranco del Jaroso w Sierra de la Almagrera w prowincji Almería w Hiszpanii - stąd nazwa.
Czasem jest mylony z limonitem i getytem, którym towarzyszy w utlenionej części złoża rudy. Jarosyt jest żelazowym analogiem ałunu glinowo-potasowego.
Właściwości Minerał kruchy, przezroczysty, rozcierany w dotyku tłustawy. Rozpuszcza się w kwasie solnym. Jest silnie piroelektryczny. Zazwyczaj tworzy bardzo małe kryształy o pokroju tabliczkowym, wrzecionowatym, romboedryczne. Niekiedy tworzy pseudomorfozy. Występuje w skupieniach łuskowych, włóknistych, groniastych, pylastych, ziarnistych i ziemistych. Tworzy też naskorupienia i naloty. Częstymi zanieczyszczeniami w strukturze są sód, ołów i srebro. Do grupy jarosytu należą: jarosyt (jarosyt potasowy) natrojarosyt (jarosyt sodowy) – rozpowszechniony w łupkach pirytowych w Czechach. hydroniojarosyt (jarosyt hydroniowy) – znaleziony na Grenlandii, na Cyprze (cyprusyt), w Utah (utahit) i Finlandii. ammoniojarosyt (jarosyt amonowy) – znaleziony w łupkach węglowych w Utah argentojarosyt (jarosyt srebrowy) – minerał wtórny znaleziony w Utah plumbojarosyt (jarosyt ołowiowy) – znaleziony w Turcji i w USA
Najczęściej występują w postaci izomorficznych roztworów stałych. Skrajne ich ogniwa występują rzadziej, a własności chemiczne i fizyczne są zbliżone.
Występowanie Powstaje przez utlenianie rud bogatych w siarczki żelaza. Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: limonit, hematyt, ałunit, kwarc, gips i złoto, skorodyt, arseniosyderyt i farmakosyderyt.
Miejsca występowania: Niemcy – Rudawy, Hiszpania, Grecja, Rosja – Ural, USA – Dakota Południowa, Chile.
W Polsce występuje powszechnie m.in. w Górach Świętokrzyskich, na Śląsku (okolice Olkusza, Tarnowskich Gór), na Dolnym Śląsku – w wyrobiskach kopalń kruszców i węgla.
W 2004 roku łazik MER-B odkrył ten minerał na Marsie, co zostało uznane za silny dowód przemawiający za istnieniem kiedyś na Marsie ciekłej, kwaśnej wody.
Zobacz też Jarosyt na webmineral.com
Przypisy
Bibliografia A. Bolewski, A. Manecki – Mineralogia szczegółowa – Wyd. PAE W-wa 1993 W. Schumann – Minerały świata – O. Wyd. „Alma - Press” 2003 r.
Kategoria:Siarczany (minerały)