thumb thumb thumb Gołąbek śliczny (Russula rosea Pers.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji: Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum).
Po raz pierwszy opisał go Christiaan Hendrik Persoon w 1796 r. i nadana przez niego nazwa naukowa jest aktualna. Synonimy:
Polską nazwę podał Władysław Wojewoda 2003 r., powołując się na Alinę Skirgiełło, ta jednak w swojej monografii gołąbków dla Russlula rosea Pers podała nazwę gołąbek różowy
Morfologia Kapelusz Średnicy 4–12 cm, młody półkulisty, potem wypukły, dojrzały płaski, w środku zwykle wklęsły. Powierzchnia gładka o barwie żółtocielistej, cielistoróżowej, czerwonożółtej z odcieniem pomarańczowym, miejscami miedziowym, łososiowym lub morelowym. Skórka podczas suchej pogody matowa, podczas wilgotnej lepka i błyszcząca. Daje się oddzielić od kapelusza. Blaszki Gęste, niektóre rozwidlone, przy brzegu tępo zaokrąglone. Występują pomiędzy nimi zmarszczki. Początkowo są białawe, później jasnokremowe. Trzon Długość 3,5–8 cm i grubość 1,5–3 cm, nieregularnie cylindryczny, masywny, początkowo pełny, później watowaty. Powierzchnia biała, mączysta, często delikatnie czerwonawo lub czerwonawoliliowo nabiegła, także cała czerwona. Za młodu gładki, później nieco pomarszczony. Podstawa ochrowo plamista. Miąższ Biały, bardzo ścisły i twardy, surowy o łagodnym smaku i owocowym zapachu, który zmienia się po gotowaniu i przypomina terpentynę. Pod działaniem sulfowaniliny szybko staje sie czerwony. Cechy mikroskopowe Wysyp zarodników biały do kremowego. Zarodniki odwrotnie jajowate o wymiarach 8–9 × 7–8 μm, amyloidalne. Powierzchnia pokryta drobnymi brodawkami, niecałkowicie siateczkowata, łysinka widoczna. Podstawki o rozmiarach 35–50 × 8–12 μm. Cystydy wrzecionowate, o rozmiarach 50–7 × 7–8 μm, na szczycie z długim kończykiem. Pod działaniem fuksyny strzępki szkieletowe pokrywają się czerwonymi kropelkami.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej i Europie. W Polsce nie jest rzadki.
Naziemny grzyb mykoryzowy. Rośnie od lipca do października, w lasach liściastych, mieszanych, a także w lasach iglastych, zwłaszcza pod bukami, na glebach wapiennych.
Znaczenie Zasadniczo grzyb niejadalny. Jadalny jest tylko po kilkugodzinnym moczeniu i sparzeniu; nadaje się do zaprawienia w occie.
Przypisy
Kategoria:Gołąbkowate Kategoria:Mykobiota Polski