Dariusz Czaja (ur. 13 listopada 1961) – antropolog i , literaturoznawca; nauczyciel akademicki, eseista i krytyk muzyczny.
Życiorys W 1981–1986 studiował etnologię w Katedrze Etnografii Słowian Uniwersytetu Jagiellońskiego. Następnie został tam zatrudniony na stanowisku asystenta. W 1995, po przekształceniu katedry w Instytut Etnologii, objął stanowisko adiunkta w Zakładzie Teorii i Antropologii Kultury.
1 czerwca 1992 rozpoczął przewód doktorski w Instytucie Filologii Polskiej macierzystej uczelni. Uzyskał tytuł doktora literaturoznawstwa 20 lutego 1995 na podstawie dysertacji pt. Symbol a antropologiczna interpretacja wybranych tekstów kultury współczesnej, promowanej przez prof. Alicję Helman.
8 marca 2007 w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk habilitował się w zakresie historii, przedstawiając pracę pt. Anatomia duszy : Figury wyobraźni i gry językowe (wyd. 2005), recenzowaną przez prof. Annę Pałubicką, prof. Joannę Tokarską-Bakir, prof. Wojciecha J. Bursztę i prof. Czesława Robotyckiego.
W 2014, po śmierci Czesława Robotyckiego, zajął jego miejsce jako kierownik Zakładu Teorii i Antropologii Kultury, przemianowanego później na Katedrę Współczesnych Praktyk Kulturowych.
W 2015 został przyjęty w poczet członków rzeczywistych Wydziału I Nauk Humanistycznych i Społecznych PAN. W 2015–2019 członek Komitetu Nauk o Kulturze PAN. 22 kwietnia 2016 otrzymał tytuł profesora nauk historycznych z rąk prezydenta Andrzeja Dudy (w wyniku reformy szkolnictwa wyższego, przemianowany na profesora nauk humanistycznych). W kolejnym roku akademickim objął stanowisko profesora zwyczajnego. Od 2019 jest członkiem Rady Dyscypliny – Nauk o Kulturze i Religii UJ.
Recenzował rozprawy habilitacyjne: Anny Filipowicz, Beaty Gontarz, Agnieszki Kazibut i Bartosza Jastrzębskiego. Wypromował doktorów: Justynę Cząstkę-Kłapytę, Małgorzatę Roeske i Łukasza Sochackiego.
Jest członkiem redakcji kwartalnika „Polska Sztuka Ludowa – Konteksty”.
Za zbiór esejów Gdzieś dalej, gdzie indziej nominowany do Nagrody Literackiej Nike 2011 a za zbiór Gramatyka bieli. Antropologia doświadczeń granicznych otrzymał nominację do Nagrody Literackiej Nike 2019.
Wybrane publikacje autor: Sygnatura i fragment. Narracje antropologiczne, Kraków 2004 Anatomia duszy. figury wyobraźni i gry językowe, Kraków 2005, Wyd. UJ, Lekcje ciemności, Wołowiec 2009, Wydawnictwo Czarne Gdzieś dalej, gdzie indziej, Wołowiec 2010, Wydawnictwo Czarne Kwintesencje. Pasaże barokowe, Kraków 2014, Polskie Wydawnictwo Muzyczne Gramatyka bieli. Antropologia doświadczeń granicznych, Kraków 2018, Pasaże
redakcja prac zbiorowych: Mitologie popularne. Szkice z antropologii współczesności, Kraków 1994 Metamorfozy ciała. Świadectwa i interpretacje, Kraków 1999 artykuły: Mit, sztuka, interpretacja [w:] Polska Sztuka Ludowa nr 3/1988 Dylematy błazna [w:] Polska Sztuka Ludowa nr 4/1988 Mentalność i mit rewolucyjny [w:] Zeszyty Naukowe UJ (Prace Etnograficzne), zeszyt 29/1992 O sztuce zdziwienia i głupstwach pop-kultury [wstęp do:] Mitologie popularne. Szkice z antropologii współczesności, Kraków 1994 Reklamowy smak raju. Między archetypem i historią [w:] Mitologie popularne. Szkice z antropologii współczesności, Kraków 1994
Linki zewnętrzne
Streszczenia artykułów zawartych w pracy zbiorowej pod red. Dariusza Czai Mitologie popularne
Przypisy
Kategoria:Polscy antropolodzy Kategoria:Polscy etnolodzy Kategoria:Polscy historycy kultury Kategoria:Polscy literaturoznawcy Kategoria:Polscy krytycy muzyczni Kategoria:Polscy eseiści XXI wieku Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Urodzeni w 1961