Aleksiej Iljicz Czirikow (ros. Алексе́й Ильи́ч Чи́риков, ur. w Łużnoje, obwód tulski, zm. w Moskwie) – rosyjski nawigator i kapitan morski (kapitan-komandor od 1747), uczestnik wypraw i badacz Aleutów, Kamczatki i północnej części Oceanu Spokojnego. Uczestniczył w 1. i 2. kamczackiej ekspedycji Vitusa Beringa (1725 – 1730 i 1733 – 1741).
Życie zawodowe W 1715 Czirikow ukończył Moskiewską Szkołę Nawigacji, a następnie został absolwentem Akademii Marynarki Wojennej w Petersburgu (1721). Skierowano go na służbę do Floty Bałtyckiej. W 1722 wrócił do Akademii Marynarki Wojennej, jako nauczyciel nawigacji. W 1725 awansowany do stopnia porucznika i wysłany, jako asystent Vitusa Beringa na 1. wyprawę kamczacką. W drodze ustalił 28 punktów astronomicznych, co znacząco ułatwiło dalsze poznanie Syberii. Na statku Święty Gabriel wypłynął z ujścia rzeki Kamczatki, celem odnalezienia cieśniny między Azją a Ameryką Północną. Od 1733 jeden z dowódców 2. wyprawy kamczackiej. Dotarł wtedy do północno-zachodniego wybrzeża Ameryki (Alaska), a także odkrył i naniósł na mapy wiele z Wysp Aleuckich. Od 1746 dyrektor Akademii Marynarki Wojennej w Petersburgu. 7 września 1747 otrzymał stopień kapitana i przeniesienie do Moskwy, gdzie prowadził Biuro Admiralicji. Niedługo po tym zmarł na gruźlicę i w wyniku długoletniego działania szkorbutu.
Życie prywatne Aleksiej Czirikow miał żonę i dwóch synów oraz trzy córki.
Upamiętnienie Imieniem odkrywcy nazwano: przylądek na wyspie Kiusiu (Japonia) przylądek w Zatoce Anadyrskiej (Rosja) przylądek w Zatoce Taujskiej (Taujska Warga) na Morzu Ochockim (Rosja) przylądek na wyspie Attu (wschodnie Aleuty, Wyspy Bliskie, USA) Wyspę Czirikowa na Zatoce Alaska (USA) podwodną górę na Oceanie Spokojnym. drugi z serii lodołamaczy typu Bering
W Pietropawłowsku Kamczackim zbudowano pomnik Aleksieja Czirikowa.
Zobacz też Rosyjska kolonizacja Ameryki Północnej
Przypisy
Bibliografia Wielki Ilustrowany Atlas Świata, Demart, 2008, s.175, 254-255,
Kategoria:Kamczatka Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami obiektów fizjograficznych na Ziemi Kategoria:Podróżnicy i odkrywcy XVIII wieku Kategoria:Rosyjscy podróżnicy i odkrywcy Kategoria:Rosyjscy żeglarze Kategoria:Urodzeni w 1703 Kategoria:Zmarli w 1748