Kąkolewnica – wieś gminna we wschodniej Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, w gminie Kąkolewnica (do 2010 pn. gmina Kąkolewnica Wschodnia), której jest siedzibą.
Administracja +Integralne części wsi Kąkolewnica SIMC Nazwa Rodzaj 0013250 Kąkolewnica Południowa część wsi0013267 Kąkolewnica Północna część wsi0013273 Kąkolewnica Wschodnia część wsi0013505 Rudnik część wsi1024497 Starowieś część wsi
Do końca 2010 roku były to cztery wsie: Kąkolewnica Wschodnia, Kąkolewnica Południowa, Kąkolewnica Północna i Rudnik, z których Kąkolewnica Wschodnia stanowiła siedzibę gminy. 1 stycznia 2011 wszystkie cztery wsie połączono w jedną o nazwie Kąkolewnica (skan).
Na terenie wsi funkcjonują cztery sołectwa: Kąkolewnica Wschodnia, Kąkolewnica Południowa, Kąkolewnica Północna i Rudnik. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 2319 mieszkańców.
Wieś królewska w starostwie kąkolewnickim w ziemi łukowskiej województwa lubelskiego w 1786 rokuKarol de Perthées, Mappa szczegulna woiewodztwa lubelskiego 1786. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.
Historia 17 sierpnia 1920 roku, podczas Bitwy Warszawskiej, polska Brygada Jazdy Ochotniczej w boju pod Kąkolewnicą pokonała bolszewicką 170 Brygadę Strzelców.
W listopadzie doszło tu do walki 6 batalionu Gwardii Ludowej z oddziałem Narodowych Sił ZbrojnychJózef Bolesław Gargas „Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942 – 1945” Wydawnictwo MON 1971 str. 194. W grudniu został tu zamordowany Jakub Aleksandrowicz – dowódca Okręgu Gwardii Ludowej na Podlasiu.
W sierpniu 1944 r. we wsi został ulokowany tymczasowo sztab 2 Armii Wojska Polskiego. W grudniu zorganizowany był tu szpital 2 Armii Wojska Polskiego, który prowadził tutaj szkolenia zgrywające i inne ćwiczeniaEugeniusz Uciński: Szlakami 2 Armii Wojska Polskiego przez Ziemię Dolnośląską, Wrocław 1976 str. 9-38.
Niedaleko miejscowości leży Uroczysko Baran, w którym od jesieni 1944 do lutego 1945 rozstrzeliwano żołnierzy AK, WiN-u i BCh, dezerterów z ludowego Wojska Polskiego i ludzi uznanych za wrogów przez NKWD, Smiersz i polskie władze komunistyczne. Wyroki śmierci wykonywano metodą NKWD: ofiary miały ręce skrępowane drutemPaweł Wieczorkiewicz, Historia polityczna Polski 1935–1945, Warszawa 2005, s. 498..
Na Uroczysku Baran pochowano przynajmniej kilkuset przeciwników „władzy ludowej”; do listopada 1945 roku zamordowano tu 1500–1800 osób.
Z Kąkolewnicy pochodzi Marek Woch, kandydat na prezydenta Polski w wyborach w 2025 roku. Za sprawą jego kampanii o miejscowości pisały ogólnopolskie media.
Sport We wsi działa powstały w 1999 roku klub piłkarski Grom Kąkolewnica, który w sezonie 2023/2024 występował w IV lidze, gr. lubelskiej.
Przypisy GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Linki zewnętrzne
Kategoria:Wsie starostwa kąkolewnickiego