Murawy w Haćkach (PLH200015) – obszar mający znaczenie dla Wspólnoty (planowany specjalny obszar ochrony siedlisk) sieci Natura 2000 obejmujący siedliska murawowe pod Bielskiem Podlaskim (157,3 ha). Teren ten jest ponadto w zainteresowaniu archeologów. Pod koniec roku 2010 otrzymał plan zadań ochronnych, jako pierwszy w Polsce obszar Natura 2000. Jako że stwierdzono brak uzgodnienia projektu aktu prawa miejscowego z wojewodą, został on uchylony 15 kwietnia 2011 r., jednak po usunięciu nieprawidłowości formalnych został ponownie przyjęty 27 maja 2011 roku.
Położenie OZW Murawy w Haćkach składa się z trzech odrębnych fragmentów leżących na Wysoczyźnie Bielskiej. Większa część znajduje się na terenie wsi Haćki. Obejmuje formy staroglacjalne (niecki wytopiskowe i kemy).
Przyroda Najważniejszą część obszaru stanowią pagórki kemowe pokryte murawami kserotermicznymi, jednymi z najlepiej zachowanych na północnym Podlasiu. Duża część obszaru pokryta jest również bardziej zwartymi łąkami i zaroślami. Wśród zarośli są jałowczyska i lasy łęgowe typowe dla tego typu siedlisk, ale również nasadzenia drzew leśnych. Mniejsze fragmenty stanowią torfowisko przepływowe. Większość terenu jest użytkowana rolniczo – od pastwisk, przez łąki, po grunty orne. W ramach obszaru znajduje się mały fragment zabudowy wiejskiej. Z użytkowanych siedlisk najcenniejsze przyrodniczo są ekstensywnie wykorzystywane łąki świeże typu rajgrasowego. Również murawy mają charakter półnaturalny i powstały w wyniku wielowiekowej działalności człowieka. Mozaika siedlisk sprawia, że przyroda okolicy wyróżnia się zróżnicowaniem gatunkowym na tle zdominowanej przez krajobraz rolniczy Równiny Bielskiej. Stwierdzono w niej ok. 400 gatunków roślin naczyniowych i ok. 50 gatunków ptaków, a także po kilka gatunków gadów i płazów. Wiele z nich jest rzadkich lub chronionych prawem polskim i unijnym. Jeden z fragmentów ostoi (pod wsią Proniewicze) był jednym z nielicznych stanowisk wymierającego w Polsce storczyka cuchnącego.
Siedliska przyrodnicze OZW Murawy w Haćkach powołano dla ochrony następujących siedlisk przyrodniczych: 5130 zarośla jałowca pospolitego na wrzosowiskach lub murawach nawapiennych – 0,2% powierzchni 6210 murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea) – 2,5% powierzchni 6510 świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) – 5% powierzchni 7230 torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk – 0,1% powierzchni 91E0 lasy łęgowe – 5% powierzchni.
Gatunki chronione na mocy dyrektywy siedliskowej lub ptasiej ptaki bocian biały dzięcioł czarny gąsiorek lerka żuraw owady czerwończyk nieparek
Inne cenne gatunki rośliny nasienne driakiew żółta dziewięciornik błotny goryczka krzyżowa goździk kartuzek głowienka wielkokwiatowa kocanki piaskowe kukułka krwista pierwiosnek lekarski podkolan biały przetacznik pagórkowy tymotka Boehmera wiązówka bulwkowa zawilec wielkokwiatowy (wyjątkowo liczna populacja) żebrzyca roczna płazy ropucha szara żaba jeziorkowa żaba moczarowa żaba trawna żaba wodna gady jaszczurka żyworodna padalec zwyczajny
Inne formy obszarowej ochrony przyrody Obszar nie jest objęty inną niż wynikająca z sieci Natura 2000 ochroną powierzchniową. Najbliższe mu obszary sieci Natura 2000 to OZW Ostoja w Dolinie Górnej Narwi i SOOP Dolina Górnej Narwi, jednak jest stosunkowo izolowany od sieci.
Zagrożenia Główne zagrożenia dla przyrody obszaru to intensyfikacja lub zarzucenie użytkowania pastwiskowo-łąkarskiego. Może to prowadzić odpowiednio do zubożenia gatunkowego, kosztem intensywniejszej produkcji lub do zarośnięcia (spontanicznego lub wskutek zalesień) otwartych terenów. Zniszczenie siedliska może nastąpić również w wyniku wydobycia kruszywa z kemów lub niekontrolowanej działalności archeologicznej i presji turystycznej.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Obszary Natura 2000 w województwie podlaskim Kategoria:Haćki