Michał – prawosławny metropolita kijowski i święty prawosławny. Historyczność jego postaci jest kwestionowana.
W tradycji prawosławnej, ustalonej w XVI stuleciu, metropolita Michał był pierwszym zwierzchnikiem metropolii kijowskiej, działającym za rządów Włodzimierza WielkiegoМитрополиты Киевские и всея Руси (988—1305 гг.) i skierowanym do Kijowa w celu przeprowadzenia chrztu Rusi13 октября — память Святителя Михаила, первого митрополита Киевского. Źródłem tradycji był tzw. ustaw cerkiewny Włodzimierza I, pochodzący z XII–XIII w., w którym Michał został wymieniony jako hierarcha działający w epoce Włodzimierza Wielkiego. Z kolei autorzy ustawu zasugerowali się zawartym w Powieści minionych lat pod datą 988 pouczeniem o wierze chrześcijańskiej, będącym skróconym przekładem wyznania wiary autorstwa Michała Synkellosa. Spisujący ustaw błędnie przyjęli, iż tekst ten powstał specjalnie dla Włodzimierza i został spisany przez pierwszego metropolitę kijowskiego.
Metropolita Michał pojawia się jako pierwszy zwierzchnik Kościoła na Rusi w Latopisie Joakimowskim, gdzie opisano go jako Syryjczyka. Istnieją również źródła przypisujące mu pochodzenie bułgarskie lub serbskie. Michał miał przeprowadzić chrzest Rusinów, kilkakrotnie podróżować poza Kijów w celu głoszenia chrześcijaństwa oraz pobłogosławić budowę szeregu świątyń, w tym cerkwi Dziesięcinnej w Kijowie. W latach 990 i 991 metropolita miał udać się z wizytą duszpasterską do Nowogrodu i Rostowa, gdzie wzniósł pierwszą cerkiew i wyznaczył miejscowego biskupa. Michał miał umrzeć w Kijowie w 992; w ławrze Peczerskiej znajdują się przypisywane mu relikwie.
Zdaniem Antoniego Mironowicza istnienie metropolity Michała (jak również wymienianego w latopisach jako jego następca Leoncjusza) jest mało prawdopodobne i za pierwszego metropolitę kijowskiego należy uważać Teofilakta (który zdaniem wymienionego autora pełnił urząd od 988 do ok. 1018)A. Mironowicz, Metropolia kijowska w strukturze patriarchatu konstantynopolitańskiego (988–1685) [w:] red. A. Mironowicz, U. Pawluczuk, P. Chomik, Autokefalie Kościoła prawosławnego w Polsce, Uniwersytet w Białymstoku, Białystok 2006, , s. 24. Teofilakta jako metropolitę kijowskiego działającego w wymienionym okresie wskazuje również Natalia Jakowenko.
Przypisy
Kategoria:Metropolici kijowscy (Patriarchat Konstantynopolitański) Kategoria:Urodzeni w X wieku Kategoria:Zmarli w X wieku Kategoria:Święci prawosławni