thumb|300px|Wjazd na teren schronu thumb|Więźniowie pracujący przy budowie schronu okrętów podwodnych "Valentin" (1944) thumb|300px|Zniszczony strop bunkra „Valentin” w Bremie spowodowany wybuchem bomby „Grand Slam”. "Valentin" U-Boot bunkier (Bremen Farge) – schron przeznaczony dla montowania z segmentów okrętów podwodnych w Bremie u ujścia rzeki Wezery w północnych Niemczech.

Historia obiektu Obiekt był budowany w latach 1943-45 w systemie dwuzmianowym po 10-12 godzin przez całą dobę. Ukończono go w 85%. Jest to największy w Niemczech i drugi co do wielkości wybudowany przez Niemców schron. W założeniach miała być to stocznia końcowa dla okrętów podwodnych typu XXI, które miały być montowane z 8 segmentów, oraz kiosku wyprodukowanych przez różne zakłady i wodowane do rzeki Wezery. W ciągu tygodnia planowano oddanie 3 do 4 U-bootów, czyli około 150 w ciągu roku.

Alianci przez cały czas monitorowali postępy prac na placu budowy, korzystając ze zdjęć lotniczych. Pozwolili Niemcom pracować niemal do końca, ponieważ było jasne, że ten wielki projekt pochłonie znaczne zasoby. 27 marca 1945 roku 18 bombowców RAF-u zaatakowało obiekt, zrzucając między innymi 13 bomb „Grand Slam”, każda o wadze ok. 10 ton. Dwie z nich trafiły w „Valentin”, uderzając w okolicy sekcji 5 i 6. Każda z nich spowodowała powstanie w stropie otworu o średnicy 8 metrów. Kolejne bomby nie trafiły w bunkier, ale spowodowały rozległe zniszczenia na placu budowy. 30 marca nastąpił kolejny atak, przeprowadzony przez 31 bombowców Sił Powietrznych USA, zrzucając 2-tonowe bomby. Żadna z nich nie przebiła ścian bunkra.

W wyniku tych ataków prace na placu budowy „Valentin” musiały zostać znacznie ograniczone. 1 kwietnia sporządzono szkic z sugestią, jak uszczelnić otwory żelbetem. Nigdy do tego nie doszło. W kolejnych dniach, z powodu zbliżającego się frontu, jeńcy wojenni i więźniowie zostali wycofani z placu budowy.

Od 1960 roku schron jest obiektem militarnym, należącym do Bundeswehry jednak używanym już jedynie w 40% powierzchni. Od listopada 2015 roku udostępniony jest dla zwiedzających.

Parametry schronu "Valentin": długość: 426 m szerokość: część wschodnia 67 m, zachodnia 97 m wysokość: do 30 m głębokość basenu zanurzeniowego ok. 17 m powierzchnia: 35 375 m² grubość ścian: 1 faza budowy 4,5 m 2 faza budowy 7 m zużycie betonu: około 500 000 m³

Praca niewolnicza Przy budowie obiektu pracowało 13 000 pracowników, w tym 4000 pracowników przymusowych, 5000 jeńców wojennych i 2000 więźniów KZ Bremen Farge (Polaków, Rosjan, Francuzów). Przy budowie zginęło około 1600 pracowników w wyniku wypadków, chorób i niedożywienia.

Przypisy

Linki zewnętrzne Strona o schronie "Valentin" Schron w przekroju (opis komór schronu)

Kategoria:Fortyfikacje w Niemczech Kategoria:Bazy Kriegsmarine