thumb|Grób Tadeusza Maja na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach Tadeusz Maj, ps. Rózga, Łokietek (ur. 29 stycznia 1918 w Rzeczniowie, zm. 10 maja 1980 w Warszawie) – pułkownik Wojska Polskiego, żołnierz kampanii wrześniowej, dowódca 2 Brygady AL „Świt”, zastępca dowódcy III Obwodu Armii Ludowej. Odpowiedzialny za antysemicki mord w miejscowości Kotyska.

Życiorys Przed wojną ukończył gimnazjum ogólnokształcące w Ostrowcu Świętokrzyskim oraz dywizyjny kurs podchorążych rezerwy przy 4 pułku piechoty Legionów w Kielcach, otrzymując stopień kaprala. W kampanii wrześniowej brał udział w walkach pod Zagnańskiem w rejonie Kielc.

Od 1940 był dowódcą plutonu Związku Walki Zbrojnej w Rzeczniowie, a następnie podoficerem Armii Krajowej. W 1943 współorganizował w Iłżeckiem lewicową organizację „Świt”, w której pełnił funkcję zastępcy dowódcy do spraw wojskowych pod pseudonimem „Rózga”; wiosną 1944 organizacja „Świt” przystąpiła do AL. 28 kwietnia 1944 Maj objął dowództwo oddziału partyzanckiego im. Gabriela Narutowicza, przybierając pseudonim „Łokietek”. 6 czerwca 1944 oddział im. Narutowicza wspólnie z oddziałem AL im. Langiewicza stoczył walkę z Niemcami w Sulejowie; zginęło 10 Niemców, kilku zostało rannych, a 6 wzięto do niewoli. 9 czerwca oddziały te stoczyły walkę z żandarmerią we wsi Janik; zginęło 18 żandarmów i 6 partyzantów. W czerwcu 1944 roku w nieopodal rzeki Kotyska jego oddział zamordował 12 Żydów. Koło leśniczówki Lipie zamordowano dalszych 4 Żydów.

Od sierpnia do października 1944 „Łokietek” był dowódcą 2 Brygady AL Ziemi Kieleckiej „Świt”. Brygada dokonywała wielu akcji kolejowych, jednak oprócz niszczenia niemieckich pociągów 24 sierpnia 1944 AL-owcy wysadzili na linii Częstochowa-Kielce pociąg osobowy pełen Polaków, których ograbiono, nie udzielając im pomocy medycznej. W związku z tym „łokietkowcy” byli zaciekle ścigani przez Brygadę Świętokrzyską. 17 października 1944 dowództwo Brygady AL „Świt” objął Tadeusz Łęcki „Orkan”, a „Łokietek” został mianowany zastępcą dowódcy Obwodu III AL i pełnił tę funkcję do stycznia 1945.

Po wojnie został wiceprzewodniczącym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach, oficerem politycznym w KBW, a następnie szefem prokuratury wojewódzkiej w Łodzi. W 1951 został aresztowany pod zarzutem zamordowania Żydów nieopodal rzeki Kotyska w czerwcu 1944, a w 1954 skazany na 8 lat więzienia. W 1956 Sąd Najwyższy nakazał powtórne rozpatrzenie jego sprawy. W 1958 Prokuratura Generalna umorzyła śledztwo stwierdzając, że zabici Żydzi byli współpracownikami okupanta. Później Tadeusz Maj był pułkownikiem rezerwy (w rezerwie od lipca 1945). Pełnił funkcję wicedyrektora Departamentu Kontroli w Ministerstwie Handlu Zagranicznego i attaché handlowego w Biurze Radcy Handlowego Ambasady PRL w Atenach. Był zastępcą członka Rady Naczelnej ZBoWiD.

Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera D12-2-19)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze..

Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu III klasyAleksander Mazur, Order Krzyża Grunwaldu 1943-1985, Warszawa 1988, s. 86. Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie) Krzyż Partyzancki Medal Zwycięstwa i Wolności 1945

Przypisy

Bibliografia Józef Bolesław Garas, Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942-1945, Warszawa 1971. Piotr Gontarczyk, Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, Warszawa 2003. Wyszukiwarka cmentarna - warszawskie cmentarze

Nekrologi Tadeusza Maja "Łokietka" w "Trybunie Ludu" nr 115, 15 maja 1980, s. 6 oraz nr 116, 16 maja 1980, s. 4.

Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy komuniści Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (1944–1989) Kategoria:Oficerowie Armii Ludowej Kategoria:Oficerowie Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego Kategoria:Pułkownicy ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Radcy handlowi Polski Ludowej Kategoria:Urodzeni w 1918 Kategoria:Zmarli w 1980

Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej