Resentyment (fr. ressentiment) – w powszechnym rozumieniu silny, zakorzeniony żal bądź uraza do kogoś (czegoś), często skrywany i zwykle powracający na wspomnienie doznanych krzywdNowy słownik poprawnej polszczyzny PWN (red. Andrzej Markowski). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999, s. 844.Słownik języka polskiego PWN. Słownik języka polskiego (pod red. W. Doroszewskiego)..
Filozofia Stanowi w niej pojęcie określające zjawisko tworzenia iluzorycznych wartości oraz ocen moralnych jako rekompensaty własnych niemocy i ograniczeń. Przykładowo ilustrowane jest bajką Ezopa o lisie i kwaśnych winogronach: lis, który nie zdołał dosięgnąć winogron, odstępuje mówiąc „I tak były kwaśne”.
Teorię resentymentu sformułował Friedrich Nietzsche, w którego filozofii stanowi on cechę charakterystyczną moralności niewolniczej. Wiąże się z urazą wobec świata, z żalem do życia nie spełniającego oczekiwań. Nietzsche określał resentyment jako stan umysłu, w którym dominuje złośliwość i zawziętość, poprzedzające sytuację związaną z urazem i uczuciem niechęci do niego. Moralność niewolnicza jest reaktywna, ponieważ za dobre uznaje własne cnoty moralne, a za złe cnoty, których nie jest w stanie osiągnąć. W ten sposób słabym pozwala uszlachetnić swoją słabość i zemścić się na jednostkach silnych.
Socjologia W mentalności społeczeństwa resentyment wpływa m.in. na przyjęcie przez nie systemów totalitarnych, ponieważ racjonalizują one niepowodzenia poniesione przez społeczeństwo, jak również mają siłę jednoczącą ze względu na wspólną sprawę, a także kierują się przeciw instytucjom dotychczas sprawującym władzę.
Psychologia W psychologii zachowanie tego typu określane jest jako „dziecięca reakcja na motywy, których realizacja została zablokowana”.
Przypisy
Bibliografia
Encyklopedia PWN. T. 3. Warszawa 1991, s. 154. Abraham P. Sperling: Pyschologia. Poznań: Zysk i S-ka, s. 300-301.
Kategoria:Dwuczłonowe relacje psychospołeczne Kategoria:Filozofia współczesna Kategoria:Historia idei