Walter Pach (ur. 11 lipca 1883 w Nowym Jorku, zm. 27 listopada 1958 tamże) – amerykański malarz, nauczyciel, krytyk sztuki, doradca kolekcjonerów sztuki, organizator wystaw i promotor sztuki nowoczesnej w Stanach Zjednoczonych.
Odgrywał kluczową rolę na nowojorskiej scenie artystycznej na początku XX wieku. Był członkiem wąskiej grupy, która w 1913 roku zorganizowała Międzynarodową Wystawę Sztuki Nowoczesnej znaną jako Armory Show. Odegrał decydującą rolę w doborze obrazów malarzy francuskich na wystawę. Autor wielu publikacji książkowych i artykułów poświęconych sztuce.
Życiorys Lata 1883–1912 Walter Pach urodził się w Nowym Jorku jako syn Frances Wise i znanego zawodowego fotografa Gotthelfa Pacha, który wraz ze swoją rodziną prowadził w Nowym Jorku firmę Pach Bros, wykonującą prace fotograficzne dla Metropolitan Museum of Art. W wykonywaniu zadań zleconych przez muzeum Pachowi seniorowi często towarzyszył syn. W 1903 roku Pach junior ukończył wydział sztuki w nowojorskim City College. Studiował również u Roberta Henriego w New York School of Art. W miesiącach letnich 1903 i 1904 roku malował za granicą z Williamem Chasem. Ważnym aspektem pobytu Waltera Pacha za granicą okazały się też dyskusje o sztuce, życiu i filozofii prowadzone z kolegami-studentami. Pach znalazł również czas na zwiedzanie galerii i muzeów sztuki w krajach, w których przebywał (Wielka Brytania, Francja, Holandia, Niemcy). Nabrał przekonania, że najlepszą metodą udoskonalenia własnego warsztatu będzie podpatrywanie dzieł Starych Mistrzów. Spędzał długie godziny w Luwrze zgłębiając (i prawdopodobnie kopiując) dzieła Leonarda da Vinci, Rembrandta, Tycjana, Velazqueza, Halsa, Rubensa i innych. Zainteresował się też twórczością impresjonistów (Auguste Rodin, Édouard Manet, Claude Monet, Alfred Sisley). Pod koniec września 1904 roku powrócił do Nowego Jorku. Wznowił studia u Henriego i Chase’a. Latem 1905 roku ponownie wyjechał do Europy. W Paryżu odwiedził Salon Jesienny zapoznając się z pracami fowistów. Pod koniec września powrócił do Nowego Jorku. Latem 1906 roku wyjechał ze studentami Henriego do Madrytu. Odwiedził przy okazji inne kraje. W Holandii zetknął się po raz pierwszy z pracami Vincenta van Gogha, które wywarły na nim duże wrażenie. Po powrocie do Nowego Jorku jesienią 1906 roku otworzył własne studio w budynku ojca przy 935 Broadway, postanawiając zostać artystą. Jury National Academy of Design przedstawił własny obraz Restauracja na wolnym powietrzu, Bombilla, namalowany podczas pobytu w Hiszpanii. Obraz został przyjęty na zimową wystawę zorganizowaną przez Akademię, utwierdzając status Pacha jako profesjonalnego artysty.
W 1907 roku Walter Pach wyjechał do Francji, gdzie wkrótce znalazł się w kręgu towarzyskim skupionym wokół rodzeństwa Gertrude i Leo Steinów. Jako artysta i krytyk przebywał wśród przedstawicieli paryskiej awangardy, wystawiając wraz z nimi swoje dzieła oraz notując spostrzeżenia na temat metod ich pracy i wizji artystycznych. Pisał również o uznanych artystach jak Claude Monet, z którym w 1908 roku przeprowadził wywiad dla Scribner’s Magazine. W tym samym roku napisał pierwszy opublikowany w Ameryce artykuł na temat Cézanne’a. Zajmował się organizowaniem wystaw sztuki współczesnej w głównych galeriach Nowego Jorku.
Armory Show thumb|Plakat wystawowy Armory Show w Nowym Jorku Pach wziął także udział w zorganizowaniu w 1913 roku wystawy sztuki nowoczesnej The International Exhibition of Modern Art, powszechnie znanej jako Armory Show. Wcześniej, w 1912 roku stowarzyszenie amerykańskich malarzy Association of American Painters and Sculptors zaprosiło go do uczestnictwa w wystawie. W liście do prezesa stowarzyszenia Arthura Bowena Daviesa Walter Pach zaproponował pomoc w nawiązaniu kontaktów z europejskimi artystami, kolekcjonerami sztuki i marszandami. Pomocy tej udzielił wysłannikowi Daviesa, Waltowi Kuhnowi, który był jednym z organizatorów planowanej wystawy. Kiedy Kuhn w październiku 1912 roku przybył do Paryża, niezwłocznie skontaktował się z Pachem, a ten zabrał go do paryskich galerii i pracowni. W listopadzie zjawił się też i Davies. Wszyscy trzej odwiedzili między innymi Constantina Brâncușiego i braci Duchampów w ich pracowni w Puteaux. Spotkali się też z paryskimi artystami i marszandami. Kiedy Davies i Kuhn powrócili do Ameryki, organizowaniem europejskiej części wystawy, wypożyczaniem i wysyłaniem obrazów na nią, zajął się Pach. Wśród tych prac znalazł się obraz Akt schodzący po schodach nr 2, który miał wywołać sensację na Armory Show i przynieść jej rozgłos.
Wystawę Armory Show otwarto 17 lutego 1913 roku. W dniu otwarcia wystawę odwiedziło 4 000 osób. Na wystawie zaprezentowano 1 600 prac artystów europejskich i amerykańskich. Choć prace Europejczyków stanowiły tylko jedną trzecią wszystkich eksponatów, to one przyciągnęły największą uwagę zwiedzających i krytyków ze względu na swoje nowatorstwo. Pach wziął udział w wystawie jako malarz wystawiając 5 obrazów i 5 akwafort. W czasie trwania wystawy pracował razem z Waltem Kuhnem jako jej administrator, działał też jako publicysta i wykładowca. Na zakończenie wystawy, w Chicago, studenci miejscowej uczelni przy Art Institute powiesili kukły Matisse’a, Brâncușiego i Pacha.
Okres po Armory Show W lutym 1914 roku Pach ożenił się z artystką Magdaleną Frohberg, która pod koniec tego samego roku urodziła ich syna, Raymonda. Pachowie mieszkali głównie w Nowym Jorku, ale w latach 1928–1932 przebywali za granicą. Mieszkali z przerwami na Zachodnim Wybrzeżu, gdzie Pach wykładał na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. W 1920 roku wykładał na Uniwersytecie w Meksyku i pisał o rodzimej sztuce amerykańskiej. Brał czynny udział w organizacji wystaw i zbierał fundusze na muzeum, które miało być poświęcone rodzimej sztuce obu Ameryk. Był przyjacielem José Clemente Orozco i Diego Rivery, pomagał w zorganizowaniu meksykańskiego oddziału stowarzyszenia Society of Independent Artists, które założył w 1917 roku razem z Walterem Conradem Arensbergiem i Marcelem Duchampem. Latem 1926 roku Pach przyjechał do Paryża aby poprowadzić pierwsze kursy dla Amerykanów w École du Louvre. Wśród jego słuchaczy znalazła się Claribel Cone (1864–1929), kolekcjonerka z Baltimore. Pach stał się jej doradcą artystycznym. Zaczął też doradzać innym amerykańskim kolekcjonerom, jak John Quinn (1870–1924) w sprawach dotyczących zakupu dzieł sztuki nowoczesnej. Działalność jego modernistycznej agendy wywołała irytację zarówno konserwatywnych historyków, jak i artystów. W kolejnych latach Pach kontynuował działalność publicystyczną
Działalność publicystyczna Chociaż niezbyt dobrze znany dziś jako malarz, Walter Pach poświęcił większość swojego twórczego wysiłku na malowanie. Uważał się zarówno za artystę, jak i pisarza, choć przyjaciele, w tym historyk sztuki Bernard Berenson, przekonywali go do poświęcenia całego swojego czasu na pisanie. W dorobku Waltera Pacha znalazły się monografie na różne tematy, komentarze społeczne o świecie sztuki i książki o budynkach muzealnych. Poprzez swoje liczne książki, artykuły i tłumaczenia europejskich tekstów o sztuce, takich jak pięciotomowa Histoire de l’art, napisana przez francuskiego historyka sztuki Éliego Faure, Pach prezentował amerykańskiej opinii publicznej pojawiający się modernizm, którego zwolennikiem pozostał aż do śmierci. Wśród jego pierwszych publikacji była seria broszur wydrukowanych w 1913 roku na potrzeby Armory Show, w tym Odilon Redon oraz A Sculptor’s Architecture, poświęcona twórczości Raymonda Duchampa-Villona, bliskiego przyjaciela, którego Pach bardzo podziwiał. W 1923 roku Pach napisał książkę poświęconą Georges’owi Seuratowi, cytowaną później przez historyka sztuki Johna Rewalda. W następnym roku została opublikowana monografia Raymonda Duchampa-Villona, Masters of Modern Art. W 1936 roku Pach wydał monografię zatytułowaną Vincent Van Gogh. Van Gogha uważał za postać kluczową dla rozwoju sztuki nowoczesnej, będąc równocześnie pierwszym historykiem, który wygłaszał w Ameryce wykłady na jego temat. W 1938 roku ukazały się wspomnienia Pacha związane ze sztuką, Queer Thing, Painting. W 1939 roku wydał dzieło Masterpieces of Art, opracowanie w związku z Wystawą Światową w Nowym Jorku, której Pach był dyrektorem. W 1948 roku wydana została książka Art Museum in America, w której Pach zakwestionował znaczenie i kierunek rozwoju amerykańskiego muzeum sztuki. Ostatnia książka Pacha, The Classical Tradition in Modern Art, została opublikowana pośmiertnie, w 1959 roku.
Ogółem wydano ponad 10 jego książek i ponad 200 artykułów.
Płynna znajomość języków: francuskiego, niemieckiego i hiszpańskiego pozwoliła Pachowi zrozumieć i zinterpretować nowe idee europejskiej awangardy oraz przybliżyć je odbiorcom anglojęzycznym. Umożliwiła mu także nawiązanie osobistych kontaktów z wieloma uznanymi artystami w Europie i Meksyku oraz pośredniczenie w kontaktach między nimi a marszandami i kuratorami muzealnymi. Jego korespondencja na temat głównych postaci w sztuce pierwszej połowy XX wieku stanowi ważne źródło informacji nie tylko o samych artystach, ale i o świecie sztuki w ogóle.
Publikacje 1908 – CézanneLista według: 1911 – Albert P. Ryder 1912 – Pierre-Auguste Renoir 1915 – The John Quinn Collection 1918 – Universality in Art, Jean Le Roy 1919 – The Schamberg Exhibition 1920 – The Art of the American Indian 1921 – History of Art: Ancient Art, volume 1 (autor: Elie Faure, tłumaczenie: Walter Pach) 1922 – History of Art: Mediaeval Art, volume 2 (autor: Elie Faure, tłumaczenie: Walter Pach) 1923 – Georges Seurat, The Art of Cineplastics, History of Art: Renaissance Art, volume 3 (autor: Elie Faure, tłumaczenie: Walter Pach) 1924 – Masters of Modern Art, Raymond Duchamp-Villon, History of Art: Modern Art, volume 4 (autor: Elie Faure, tłumaczenie: Walter Pach), The Greatest American Artist 1926 – Brancusi 1927 – What Passes for Art 1928 – Ananias, or The False Artist 1929 – The Evolution of Diego Rivera 1930 – An Hour of Art, History of Art: The Spirit of the Forms, volume 5 (autor: Elie Faure, tłumaczenie: Walter Pach), Notes sur le classicisme de Delacroix 1931 – Raymond Duchamp-Villon 1932 – Le Classicisme de Barye 1933 – Georges Rouault, American Art in the Louvre,On Owning Pictures, Rivera and Art 1936 – Vincent Van Gogh, The Raphael from Russia, First Portfolio of American Art, The Outlook for Modern Art 1937 – The Journal of Eugène Delacroix (tłumaczenie: Walter Pach), Thomas Eakins 1938 – Queer Thing, Painting: Forty Years in the World of Art, Delacroix Today 1939 – Ingres 1940 – Publication of Masterpieces of Art, New York World’s Fair, 1940, Official Illustrated Catalogue 1942 – Newly Discovered Ingres: The Lovers 1943 – A Newly Found American Painter: Hermenegildo Bustos, Unknown Aspects of Mexican Painting 1944 – The Eight, Then and Now, Problemas del arte americano 1946 – La Barricade in America, On Art Criticism (autor: Eugène Delacroix, tłumaczenie: Walter Pach) 1947 – Museums Can Be Living Things 1948 – The Art Museum in America, The Past Lives On 1949 – Thus Is Cubism Cultivated 1953 – A Modernist Visits Greece 1954 – John Sloan 1956 – Introducing the Paintings of George Of (1876–1954) 1959 – The Classical Tradition in Modern Art
Malarstwo