Graniczna Placówka Kontrolna Kunowice – zlikwidowany pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza wykonujący kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu bezpośrednio w przejściu granicznym na granicy z Niemiecką Republiką Demokratyczną/Republiką Federalną NiemiecOd 3 października 1990 z RFN..
Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Kunowicach – zlikwidowana graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej wykonująca kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu bezpośrednio w przejściu granicznym na granicy z Republiką Federalną Niemiec.
Formowanie i zmiany organizacyjne
W 1950 Graniczna Placówka Kontrolna Rzepin przeformowana została na etat nr 096/22, przeniesiona do Kunowic i włączona w etat 9–B WOP. Rozformowana w 1952, a potem sformowana jako Graniczna Placówka Kontrolna Kunowice.
Do końca 1954 GPK Kunowice pod względem operacyjnym podporządkowane było bezpośrednio pod sztab 9 Brygady WOP, a pod względem zaopatrzenia kwatermistrzowskiego przydzielone było do batalionu WOP Słubice.
W 1955 rozbudowano GPK Kunowice osiągając etat 29 oficerów i 140 szeregowców. Z dniem 1 stycznia 1960 GPK Kunowice podporządkowano bezpośrednio pod dowództwo WOP.
1 lipca 1965 WOP podporządkowano Ministerstwu Obrony Narodowej, Dowództwo WOP przeformowano na Szefostwo WOP z podległością Głównemu Inspektoratowi Obrony Terytorialnej. Do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych odeszła cała kontrola ruchu granicznego oraz ochrona GPK. Tym samym naruszono jednolity system ochrony granicy państwowej. GPK Kunowice weszła w podporządkowanie Wydziału Kontroli Ruchu Granicznego Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej, kontrolę graniczną wykonywali funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej podlegli MSW.
1 października 1971 WOP został podporządkowany pod względem operacyjnym, a od 1 stycznia 1972 pod względem gospodarczym MSW. Do WOP powrócił cały pion kontroli ruchu granicznego wraz z przejściami. Przywrócono jednolity system ochrony granicy państwowej.. GPK Kunowice podlegała bezpośrednio pod sztab 9 Lubuskiej Brygady WOP w Krośnie Odrzańskim. Po rozformowaniu Lubuskiej Brygady WOP, 1 listopada 1989 GPK Kunowice została włączona w struktury Pomorskiej Brygady WOP w Szczecinie i tak funkcjonowała do 15 maja 1991.
Straż Graniczna: W 1991 ochronę granicy państwa przejęła nowo sformowana Straż Graniczna. Graniczna Placówka Kontrolna w Kunowicach weszła w podporządkowanie Lubuskiego Oddziału Straży Granicznej i przyjęła nazwę Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Kunowicach (GPK SG w Kunowicach).
W 1997, Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Kunowicach była w strukturach Lubuskiego Oddziału Straży Granicznej.
Ochrona granicy 250px|right W 1956 Graniczna Placówka Kontrolna Słubice została zlikwidowana, a przejście graniczne Słubice-Frankfurt podporządkowane zostało GPK Kunowice. W 1957 przejście graniczne ze Słubic zostało przesunięte na nowo otwarty most w Świecku. Most graniczny w Słubicach został oddany pod ochronę strażnicy WOP Słubice.
Podległe przejście graniczne Kunowice-Frankfurt (kolejowe).
Wydarzenia 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), po wprowadzeniu ograniczeń w ruchu granicznym część niewykorzystanej kadry GPK przerzucono do strażnic w celu wspomożenia bezpośredniej ochrony granicy. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe.
Dowódcy/komendanci granicznej placówki kontrolnej thumb|ppłk Henryk Kraszula d-ca GPK Kunowiceppłk Henryk Kraszula zmarł 26.05.2023 w wieku 90 lat. Pochowany został 30.05.2023 na Cmentarzu Komunalnym w Słubicach. Służbę wojskową rozpoczął w Warszawie, a od 1955 w Krakowie i dalej na strażnicy WOP w Zakopanem. W 1960 skierowany został do pełnienia dalszej służby w GPK WOP Kunowice i GPK WOP w Świecku. W 1964 ukończył kursy zawodowe i szkołę oficerską w Legionowie. W latach 1977–1990 był d-cą GPK WOP w Kunowicach.(1990) mjr Wacław Hanuszkiewicz (był w 1951) por./kpt. Rajmund Pinkowski (1952–1953) kpt. Henryk Szczepiński (1953–1953) mjr Jan Dereń (1.08.1953–14.12.1954) mjr Mikołaj Gaczyński (1955–1958) mjr Jan Turski (od 1958) mjr/ppłk Stanisław Pajączkowski (od 1.08.1963) kpt./mjr Antoni Staube (był w 1973) por. Grzegorz Wolfson por. Mieczysław Felżanowski por. Henryk Makowski por. Władysław Janiszewski por. Antoni Zaucha kpt. Władysław Kwinta Henryk Kraszula p.o. (20.05.1977–30.08.1978) ppłk Henryk Kraszula (31.08.1978–był 31.07.1990) ppłk Waldemar Markun.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kunowice Kategoria:Kunowice Kunowice Kunowice