thumb|230px|Joanna Erbel agituje podczas zbiórki podpisów pod obywatelską inicjatywą uchwałodawczą Stop Podwyżkom Cen Biletów ZTM w Warszawie, lipiec 2013 Joanna Agnieszka Erbel (ur. 2 maja 1984 w Warszawie) – socjolożka, ekspertka do spraw mieszkaniowych i budowania miejskiej odporności, doktor nauk społecznych.
Życiorys Wykształcenie Absolwentka 2. Społecznego Liceum Ogólnokształcącego w Warszawie przy ulicy Nowowiejskiej 5. W 2008 uzyskała tytuł magistra socjologii na Uniwersytecie Warszawskim. W 2024 uzyskała stopień doktora socjologii na podstawie napisanej pod kierunkiem Macieja Gduli dysertacji Nie-ludzcy aktorzy miejskiej transformacji. Projekty artystyczne a przemiany przestrzeni miejskiej Warszawy w pierwszej dekadzie XXI wieku. Prowadziła zajęcia w Instytucie Socjologii UW.
Jest tłumaczką Polityczności Chantal Mouffe, oraz książki Moralne maksimum, moralne minimum Michaela Walzera.
Działalność społeczna Była członkinią redakcji „Krytyki Politycznej”, a do 2011 była również felietonistką portalu KP.
W 2009 znalazła się w gronie założycieli stowarzyszenia Duopolis. W 2010 przez rok mieszkała w Berlinie. W 2010 Erbel reprezentowała Polskę w KNOT – międzynarodowym eksperymencie socjologicznym konfrontującym trzy europejskie metropolie – Berlin, Bukareszt i Warszawę.
W lutym 2012 była główną organizatorką protestu w obronie śródmiejskiego baru mlecznego „Prasowy” (Marszałkowska 10/16) – taniej jadłodajni z kilkudziesięcioletnią tradycją. Pomimo całonocnej okupacji pomieszczeń baru, lokal został zamknięty, ale dzięki protestowi i nagłośnieniu sprawy zyskał nowego – prywatnego właściciela, który prowadzi w nim podobną do dotychczasowej działalność. Akcja odbiła się szerokim echem w mediach ogólnopolskich otwierając debatę na temat roli zbiorowego żywienia w centrach dużych miast.
W czerwcu 2013 była pełnomocniczką komitetu obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej Stop Podwyżkom Cen Biletów ZTM, pod którą zebrano ponad 16 tysięcy podpisów. Komitet tworzyło kilkanaście organizacji społecznych i politycznych, w tym Partia Zieloni, Młodzi Socjaliści, Pracownicza Demokracja, Konfederacja Pracy, Kancelaria Sprawiedliwości Społecznej.
W drugiej połowie 2013 zaangażowała się w akcję społeczną w obronie domków fińskich na Jazdowie, zielonej dzielnicy sąsiadującej z budynkiem Sejmu RP (inicjatywa „Otwarty Jazdów”). Celem akcji było zmuszenie władz samorządowych do otwarcia konsultacji społecznych w sprawie przyszłości tego terenu.
Uczestniczyła w licznych blokadach eksmisji zadłużonych lokatorów.
Była członkinią Rady ds. budżetu partycypacyjnego przy Prezydencie m.st. Warszawy, tworzącej ramy stołecznego budżetu partycypacyjnego. Należy również do Kongresu Ruchów Miejskich.
Jest autorką książek: Poza własnością. W stronę udanej polityki mieszkaniowej, wydanej przez Wysoki Zamek w serii „Miasto szczęśliwe”, Wychylone w przyszłość. Jak zmienić świat na lepsze (2022) oraz powieści foresightowej – Jak Henryk zdobył władzę (2023).
W 2023 założona przez nią spółdzielnia Most wygrała przetarg na dzierżawę ponadtrzyhektarowej działki na Siekierkach w celu uruchomienia pierwszej w Warszawie społecznościowej farmy miejskiej.
Członkini Zarządu PLZ Spółdzielni. Przewodnicząca Rady Nadzorczej Spółdzielni MOST. Członkini Rady Fundacji Rynku Najmu. Koordynowała prace nad przygotowaniem polityki mieszkaniowej i programu Mieszkania2030 dla m.st. Warszawy. W latach 2017–2020 odpowiadała za temat innowacji mieszkaniowych w PFR Nieruchomości. Współautorka raportów CTH – Akademia Miejskiej Odporności (2024), Spółdzielcza farma miejska jako narzędzie rozwoju miejskiej strefy żywicielskiej i agroekologii oraz Spółdzielnia Równokręgi (2023), Pakiet miejskiej odporności (2022), Spółdzielcza transformacja oraz Spółdzielczy Plan Odbudowy (2021).
Współpracowniczka Fundacji A/typika, działającej na rzecz sprzyjania rozwoju neurokultury.
Działalność polityczna W wyborach samorządowych w 2014 była bezpartyjną kandydatką Zielonych na prezydenta Warszawy. W pierwszej turze wyborów uzyskała 2,41 procent głosów. Zagłosowało na nią 15 030 wyborców. Jednocześnie Joanna Erbel kandydowała do Rady Miasta z okręgu Mokotów, również bez powodzenia (2190 głosów). Po wyborach wstąpiła do Partii Zieloni, w styczniu 2015 zasiadła w radzie jej koła warszawskiego. Została także członkiem krajowego sądu koleżeńskiego partii. W wyborach parlamentarnych w tym samym roku kandydowała do Sejmu z listy Zjednoczonej Lewicy (która nie uzyskała mandatów). Na Joannę Erbel zagłosowały wówczas 884 osoby.
W 2016 rozpoczęła pracę w miejskim TBS. Później przeszła do Urzędu m.st. Warszawy, do Biura Polityki Lokalowej, gdzie zajmowała się polityką mieszkaniową. Przez kilkanaście miesięcy pracę w magistracie łączyła za zgodą miasta z pracą w rządowej spółce PFR Nieruchomości nadzorującej program Mieszkanie Plus, najpierw na stanowisku doradcy, a później Dyrektora Biura innowacji. Zakończyła pracę w Urzędzie m.st. Warszawy w lutym 2019. Pracę w PFR Nieruchomości zakończyła w 2020. W styczniu 2021 została liderką klubu samorządowego CoopTech Hub, pierwszego w Polsce centrum technologii społdzielczych. Jest współzałożycielką PLZ Spółdzielni oraz od kwietnia 2021 członkinią Zarządu PLZ Spółdzielni. Członkini Rady Programowej Fundacji Rynku Najmu. Współpracowniczka Fundacji A/typowi działającej na rzecz neuroróżnorodności.
Nagrody i wyróżnienia W 2014 otrzymała „Stołek” za 2013 rok. „Stołek” to przyznawana co roku nagroda wydania stołecznego Gazety Wyborczej za wkład w życie Warszawy. W uzasadnieniu napisano:
W 2013 otrzymała Okulary Równości, wyróżnienie przyznawane przez Fundację im. Izabeli Jarugi-Nowackiej, w kategorii „Sprawiedliwość społeczna i zwalczanie ubóstwa” za „działania na rzecz lokatorów zgodnie z zasadą mieszkanie prawem – nie towarem, otwieranie przestrzeni miasta dla ludzi, działanie ponad podziałami”.
W 2014 zaliczona została przez magazyn „Teraz Polska” do grona 25 liderów mających największą szansę na uzyskanie wpływu na rozwój Polski.
Życie prywatne Jej pradziadkiem był działacz oświatowy Józef Erbel.
Jest osobą poliamoryczną i biseksualistką.
Jest wysoko funkcjonująca osobą w spektrum autyzmu.
Publikacje Poza własnością. W stronę udanej polityki mieszkaniowej (Wysoki Zamek, 2020) Wychylone w przyszłość. Jak zmienić świat na lepsze (Wysoki Zamek, 2022), Jak Henryk zdobył władzę (Wydawnictwo Fosforos, 2023), ISBN 9781739544430
Przypisy
Bibliografia
Chasing Warsaw, Socio-Material Dynamics of Urban Change since 1990, red. Monika Grubbauer, Joanna Kusiak, wyd. Campus Verlag, marzec 2013, .
Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Politycy Zielonych (Polska) Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy felietoniści Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy socjolodzy Kategoria:Polscy tłumacze literatury angielskojęzycznej Kategoria:Polskie feministki i feminiści Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1984