Giovanni Battista Niccolini (ur. 29 października 1782 w San Giuliano Terme, zm. 20 września 1861 we Florencji) – włoski poeta i dramaturg.
Wywodził się z rodziny szlacheckiej. Po ukończeniu studiów prawniczych podjął pracę jako archiwista, a następnie wykładowca historii i mitologii we florentyńskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie pełnił także obowiązki sekretarza i bibliotekarza. W roku 1812 został członkiem literackiej Akademii della Crusca, dbającej o czystość języka włoskiegoZdana Matuszewicz, Giambattista Niccolini, [w:] Mały słownik pisarzy włoskich, Wiedza Powszechna, Warszawa 1969, s. 141..
Był autorem wierszy o tematyce patriotycznej, zebranych w tomach Canzoniere nazionale (1863) i Poesie (1888), oraz rozpraw krytycznoliterackich. Największą sławę zapewniły mu jednak tragedie, neoklasyczne w formie i romantyczne w treści, często nawiązujące do przypowieści biblijnych i wydarzeń starożytnych, przesycone duchem republikańskiego patriotyzmu. W swoich najbardziej znanych sztukach, Nabucco (1819) i Giovanni da Procida (1817), odwołując się do przeszłości, ukazywał aktualne problemy polityczne Włoch czasów risorgimenta. Szczególną popularnością cieszyła się wymierzona w papiestwo tragedia Arnaldo da Brescia (1840), w której przypomniał losy mnicha z XII wieku, potępionego i skazanego przez KościółKrzysztof Żaboklicki, Historia literatury włoskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, s. 284..
Tłumaczył także na włoski tragedie Sofoklesa i Ajschylosa, a w swoich sztukach często nawiązywał do antycznych mitów (Edipo, Polissena).
Główne dzieła Polissena, 1810 (Poliksena) – tragedia Edipo, 1810-15 (Edyp) – tragedia Medea, 1810-15 – tragedia Nabucco, 1815 (Nabuchodonozor) – tragedia Giovanni da Procida, 1817 (Giovanni z Procidy) – tragedia Antonio Foscarini (1823) – tragedia Beatrice Cenci (1838) - tragedia Arnaldo da Brescia, 1840 (Arnold z Brescii) – tragedia Discorso sulla tragedia greca, 1844 (Rozprawa o tragedii greckiej) – praca naukowa Filippo Strozzi, 1846 – tragedia Canzoniere nazionale, 1863 (Śpiewnik narodowy) – zbiór wierszy Poesie, 1888 (Poezje) – zbiór wierszy
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1782 Kategoria:Zmarli w 1861 Kategoria:Włoscy poeci XIX wieku Kategoria:Włoscy dramaturdzy Kategoria:Włoscy tłumacze