Zdzisław AdamczykW ewidencji wojskowej c. k. armii był określany w języku niemieckim jako. „Zdzislaus Adamczyk”. (ur. 15 września 1886 w Bursztynie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – podpułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego, burmistrz Zakopanego, działacz piłkarski, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Zdzisław Adamczyk urodził się 15 września 1886 w Bursztynie. Był synem inżyniera Władysława Adamczyka (zm. 1915) i Marii z domu Janiszewskiej (ur. 1861, córka Wiktora Janiszewskiego, aptekarza z Przeworska). Był bratem Janiny (ur. 1884, od 1900 zamężna ze Stanisławem Basińskim, profesorem C. K. Gimnazjum Męskiego w Sanoku, od 1940 żona Władysława Studzińskiego) oraz Tadeusza (1893–1944, nauczyciel, rozstrzelany przez Niemców podczas powstania warszawskiego). W Sanoku rodzina Adamczyków zamieszkiwała na Wójtostwie.

W 1904 zdał z odznaczeniem egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku (w jego klasie byli m.in. Stanisław Charzewski, Witold Fusek, Bolesław Mozołowski, Bronisław Praszałowicz, Kazimierz Świtalski, Zygmunt Tomaszewski).

Od 1911 do 1918, w tym podczas I wojny światowej, był żołnierzem i oficerem armii Austro-Węgier. W rezerwie korpusu artylerii polowej i górskiej został mianowany kadetem z dniem 1 stycznia 1912, następnie awansowany na stopień podporucznika z dniem 1 listopada 1914, a później na stopień porucznika z dniem 1 maja 1916. Od około 1912 był żołnierzem rezerwy 11 dywizjonu artylerii konnej we Lwowie, od 1916 pod nazwą Dywizjon Artylerii Konnej Nr 4, a przed 1918 przemianowanego na Pułk Artylerii Polowej Nr 4 K.

Po zakończeniu wojny, jako były oficer c. i k. armii został przyjęty do Wojska Polskiego i zatwierdzony w stopniu porucznika. Został przydzielony do 1 pułku artylerii lekkiej Legionów, stacjonującego w garnizonie Wilno. Brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej oraz w wojnie polsko-bolszewickiej od 1918 do 1921. Został awansowany na stopień kapitana artylerii ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. Około 1923 jako oficer przydzielony do Sztabu Głównego był przeniesiony z 21 pułku artylerii polowej (Kraków) do Oddziału IV Sztabu Generalnego WP, gdzie pełnił stanowisko kierownika referatu. 2 listopada 1923 został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza III Kursu Doszkolenia. 31 marca 1924 został awansowany na majora ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 18. lokatą w korpusie oficerów artylerii. 15 października 1924, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przeniesiony do 24 pułku artylerii polowej w Jarosławiu na stanowisko dowódcy II dywizjonu. Następnie służył w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie. 11 czerwca 1927 został przydzielony do dowództwa 3 Dywizji Piechoty Legionów w Zamościu na stanowisko szefa sztabu. 5 listopada 1928 ogłoszono jego przeniesienie do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie na stanowisko wykładowcy. 24 grudnia 1929 został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 i 10. lokatą w korpusie oficerów artylerii. 23 października 1931 został przydzielony do 11 Karpackiego pułku artylerii lekkiej w Stanisławowie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. Z dniem 30 września 1934 został przeniesiony w stan spoczynku.

Sprawował urząd burmistrza Zakopanego. Pełnił funkcję prezesa Stanisławowskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 – po agresji III Rzeszy na Polskę – pełnił służbę w Dowództwie Grupy Obrony Lwowa na stanowisku szefa Oddziału III. Po agresji ZSRR na Polskę i kapitulacji Lwowa przed Armią Czerwoną został wbrew warunkom kapitulacji miasta wzięty do niewoli sowieckiej i przewieziony do obozu jenieckiego w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod pozycją 13.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień pułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczenia Krzyż Walecznych (dwukrotnie, przed 1923) Złoty Krzyż Zasługi (24 maja 1929)M.P. z 1929 r. nr 123, poz. 302 „za zasługi na polu wyszkolenia wojska”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Państwowa Odznaka Sportowa Oficer Orderu Lwa Białego (Czechosłowacja, 1929) Srebrny Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej z mieczami (Austro-Węgry, przed 1918) Brązowy Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej (Austro-Węgry, przed 1917) z mieczami (przed 1918) Srebrny Medal Waleczności 2 klasy (Austro-Węgry, przed 1916) Krzyż Wojskowy Karola (Austro-Węgry, przed 1918)

Upamiętnienie W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” został dwukrotnie zasadzony Dąb Pamięci honorujący pułkownika Zdzisława Adamczyka: przy Szkole Podstawowej i Gimnazjum w Ujeźdźcu Wielkim oraz przy Starostwie Powiatowym w Łasku.

Zobacz też Karol Szczepanowski – oficer Wojska Polskiego także urodzony w Bursztynie i zamordowany w Charkowie jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku Kategoria:Burmistrzowie miast II Rzeczypospolitej Kategoria:Burmistrzowie Zakopanego Kategoria:Ludzie urodzeni w Bursztynie Kategoria:Ludzie związani z Jarosławiem (Polska) Kategoria:Ludzie związani ze Lwowem Kategoria:Ludzie związani ze Stanisławowem Kategoria:Obrońcy Lwowa (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Państwową Odznaką Sportową Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów Kategoria:Oficerowie 11 Karpackiego Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Podpułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym Karola Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Lwa Białego Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zasługi Wojskowej Signum Laudis Kategoria:Polacy – porucznicy artylerii armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polscy działacze piłkarscy Kategoria:Szefowie sztabu 3 Dywizji Piechoty Legionów Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Wojskowi związani z Sanokiem Kategoria:Wykładowcy Wyższej Szkoły Wojennej Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Zmarli w 1940