Octavian Smigelschi /pol. Oktawian Śmigielski/ (ur. 21 marca 1866 w Ludoș, Okręg Sybin, zm. 10 listopada 1912 w Budapeszcie) – rumuński malarz i ilustrator związany z nurtem sakralnego malarstwa monumentalnego.

Życiorys Pochodzenie thumb|240px|Czytający młody mężczyzna Jego ojcem był Michał Śmigielski, potomek polskiego rodu szlacheckiego, a matką Anna z domu Sebastian pochodząca z rodziny arumuńskiej. Michał Śmigielski opuścił ziemie polskie po Wiośnie Ludów, w 1850 osiadł w Księstwie Siedmiogrodzkim. Ze związku z Anną poza Oktawianem Michał miał jeszcze dwóch synów Victora (ur. 1858) i Vasila (ur. 1864). W materiałach zamieszczonych w 1903 w węgierskich gazetach "Pesti Hirlap" i "Budapesti Hirlap" określano Octaviana Smigelschi jako artystę węgierskiego, ale liczne źródła wskazują, że podkreślał on swoje polskie pochodzenie.

Edukacja Pierwszą edukację zdobywał podczas prywatnych lekcji w domu, a następnie uczęszczał do Szkoły Węgierskiej w Sybinie, którą ukończył z wyróżnieniem w 1884. Jednym z jego nauczycieli był niemiecki grafik Carl Dörschlag, który zainteresował go malarstwem. Naukę kontynuował w Budapeszcie na kursach dla nauczycieli rysunku dzięki otrzymaniu stypendium państwowego, jego nauczycielem był Bertalan Székely. Przyjaźnił się wówczas z Robertem Wellmannem, Fritzem Schullerusem i Arthurem Coulinem. W 1887 w czasopiśmie "Family" opublikowano listę laureatów konkursu plastycznego, wśród zwycięzców był również Smigielschi. W tym samym roku razem z Stefanem Grohem, Robertem Wellmannem i Fritzem Schullerusem odwiedził Monachium, gdzie zetknął się z twórczością szwajcarskiego malarza Arnoldem Böcklinem, która zrobiła na nim ogromne wrażenie.

Kariera malarska W 1889 ukończył naukę i wyjechał do Bańskiej Szczawnicy, gdzie do 1891 pracował jako nauczyciel rysunku. W tym okresie wystawiał razem z Robertem Wellmannem i Fritzem Schullerusem swoje akwarelowe pejzaże, które znajdowały uznanie krytyków porównujących jego technikę do obrazów Hildebrandta i Fritza Wernera. W 1892 otrzymał etat w liceum w Dumbrăveni, mieszkając tam podróżował po okolicy uwieczniając na swoich szkicach widoki Racovity, Calnic, Tălmăcel, Sybina i Gârbova. W 1898 wyjechał na rok do Włoch, gdzie przebywając w Wenecji, Rawennie i Florencji uczył się sztuki malarstwa sakralnego. 30 sierpnia 1903 w Blaju miało miejsce otwarcie wystawy jego obrazów o tematyce religijnej, która zwróciła uwagę władz kościelnych. Poza obrazami i ikonami Octaviana Smigielschi przedstawił projekt malowideł dla katedry Trójcy Świętej w Blaju (Catedrala Sfânta Treime), który poddał krytyce publiczności i zyskał jej akceptację. Kolejna wystawa została otwarta 14 października 1903 w Sybinie i została przyjęta z entuzjazmem, o którym pisały nie tylko lokalne gazety, ale również dzienniki z Bukaresztu i Budapesztu. Ponadto pochwalną recenzję wystawił twórczości Octaviana Smigielschi Stefan Groh, który był profesorem rysunku w szkole sztuk pięknych oraz członkiem komisji ochrony zabytków. Opublikowano ją na łamach "Siebenbürgisch-Deutsches Tageblatt", a on sam będąc osobą wpływową pomógł artyście zorganizować wystawę w Budapeszcie. Jej otwarcie miało miejsce 5 grudnia 1903, prasa porównywała twórczość Smigielschi do znanego węgierskiego malarza Carola Lotza, jednym z odwiedzających był Minister Kultury i Edukacji Adalbert Berzeviczy.

Malowidła w katedrze w Sybinie thumb|240px|Wnętrze katedry Trójcy Świętej w Sybinie z malowidłami autorstwa Octaviana Smigielschi Wcześniej, 30 listopada 1903 konsystorz prawosławnej archieparchii Sybinu ogłosił konkurs na projekt malowideł ściennych katedry Trójcy Świętej, której budowa właśnie trwałaCatedrala Ortodoxa. Poza projektem Octaviana Smigielschi przedstawionym w sierpniu złożono czternaście innych prac. Jury złożone z malarza George Demetrescu Mirea, dyrektora Szkoły Sztuk Pięknych w Bukareszcie, malarza Friedrich Mießa i architekta Iona Mincu do realizacji dopuściło trzy projekty, w tym projekt Smigielschiego, którego pozycję wzmocniły dwa obszerne felietony o jego pracy artystycznej opublikowane na początku 1904 na łamach "Müvészet" i "Luceafărul". W tym czasie artysta podróżował po Wołoszczyźnie, Mołdawii i Bukowinie, aby zapoznać się z tajnikami tradycyjnego malarstwa sakralnego. Pierwsze próby malowideł powstały pomiędzy 12 a 25 kwietnia 1904, dziełem Octaviana Smigielschi jest ikonostas, malowidła aniołów na kopule i medaliony. Wykonanie wszystkich prac wstrzymał brak funduszy, artysta za swoje dzieło otrzymał 32 000 ówczesnych koron.

Inne prace Następnymi pracami o dużej skali były malowidła w cerkwi prawosławnej w Craiovej, które powstały w 1907, zdobienia tamtejszej kopuły są kopią malowideł z katedry w Sybinie. W 1909 powstały malowidła w cerkwi unickiej w Rădești, według jak na tamte czasy innowacyjnej koncepcji. W międzyczasie tworzył prace o mniejszej skali w państwach: Kraj Rumuński: monastery m.in.: Tismana, Cozia, Bystrzyca, Monastyr w Horezu, Curtea de Argeș, Bukareszt, Snagov i Sinaia. Mołdawia, monastery: Jassy, Suczawa, Sucevița, Dragomirna, Putna, Rădăuți, Humor, Voroneț i Czerniowce.

Octavian Smigelschi przeszedł na emeryturę w 1911, ale mimo tego nadal udzielał lekcji rysunku. Zmarł 10 listopada 1912 na zawał serca.

Przypisy

Bibliografia

Pictura în Transilvania, secolul al XIX-lea – începutul secolului al XX-lea

Smigelschi Oktáv, Magyar Képzõmûvészeti Egyetem Könyvtára Octavian Smigelschi – Seria Personalia Asociația culturală pictor Octavian Smigelschi

Kategoria:Rumuni pochodzenia polskiego Kategoria:Rumuni pochodzenia arumuńskiego Kategoria:Rumuńscy malarze Kategoria:Urodzeni w 1866 Kategoria:Zmarli w 1912