Asz-Szatt asz-Szarki (arab. شط الشرقي, trl. Ash-Shaţţ ash-Sharqī, fr. Chott ech Chergui) – zagłębienie bezodpływowe (szott) w północno-zachodniej Algierii, w prowincji Sa’ida, na obszarze gór Atlas, na Wyżynie Szottów, na wysokości od 985 do 1000 m n.p.m; w porze deszczowej jezioro, w porze suchej rozległe solnisko; miejsce występowania źródeł termalnych; siedlisko roślin i zwierząt ujętych w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych; obszar wpisany na listę konwencji ramsarskiej.
Hydrografia Jest to wielośrodowiskowy system wodno-błotny, o światowym znaczeniu dla różnorodności biologicznej. Są to zarówno rozlewiska wody słonej, słonawej, jak i słodkiej. W porze deszczowej zagłębienie wypełnia się wodą, tworząc bezodpływowe, słone lub słonawe jezioro. Powierzchnia jeziora Asz-Szatt asz-Szarki jest zmienna w zależności od ilości opadów. Średnia głębokość wynosi około 25 cm. W porze suchej jest rozległym solniskiem. Na obszarze zlokalizowane są również źródła termalne.
Szott jest drugim co do wielkości w Afryce Północnej po tunezyjskim Szatt al-Dżarid. Ma około 170 km długości i 20 km szerokości. Powierzchnia jego zlewiska wynosi 49 450 km².
Część zalegającej wody jest wchłaniana do podłoża, a następnie procent z niej trafia do podziemnego obiegu, płynącego do najniżej położonych obszarów zagłębienia. Zawartość składników mineralnych w wodzie waha się od 1 do 3 g/l.
Istnieją źródła wody słodkiej, które wybijają przez cały rok i tworzą małe, płytkie zbiorniki wodne.
Klimat Obszar charakteryzuje się bioklimatem półpustynnym. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi 14,8 °C. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec ze średnią temperaturą wynoszącą 26,3 °C, maksymalną sięgającą 35,3 °C. Najzimniejszym miesiącem jest styczeń ze średnią temperaturą 6,1 °C i minimalną dochodzącą do 0,2 °C. Rocznie średnio występuje 6 dni śnieżnych. Mrozy są zjawiskiem obserwowanym średnio przez 48 dni w roku. Średnia roczna suma opadów wynosi 276 mm. Notowanych jest średnio 47 dni deszczowych w ciągu roku. Wilgotność względna powietrza waha się od 37% w lipcu do 74,5% w grudniu. Średnia minimalna wilgotność powietrza wynosi 14,6% w lipcu, a maksymalna 94,7%.
Obszar podlega wpływom silnych wiatrów, wiejących zimą z północnego zachodu oraz latem od południa. Częste jest występowanie sirocco.
Flora Roślinność stanowią głównie gatunki endemiczne: Euphorbia guyoniana, Holenackeria polyodon, Carum foetidum, Frankenia thymifolia, Thymus ciliatus, Helianthemum apertum, Anacyclus cyrtolepidiodes, a także gatunki autochtoniczne – Tamarix boveana, tamaryszek francuski (Tamarix gallica), Pyrus gharbiana, głożyna afrykańska (Ziziphus lotus).
Fauna Awifauna reprezentowana jest m.in. przez dwa gatunki z rodziny kaczkowatych (Anatidae), ujęte w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody: podgorzałkę zwyczajną (Aythya nyroca) o kategorii NT (bliski zagrożenia) oraz marmurkę (Marmaronetta angustirostris) o kategorii VU (narażony). Oprócz tych stwierdzono obecność hubary saharyjskiej o kategorii VU, żwirowca łąkowego (Glareola pratincola), szczudłaka zwyczajnego (Himantopus himantopus) i kulona zwyczajnego (Burhinus oedicnemus). To także miejsce występowania gazeli górskiej o kategorii zagrożenia wyginięciem VU.
Ochrona 2 lutego 2001 szott został wpisany na listę konwencji ramsarskiej. Jest największym spośród 50 algierskich obszarów objętych konwencją. Określono 5 typów systemów wodno-błotnych występujących na jego terenie: obszar stałych stawów, słonych rozlewisk, słonawych i stale alkalicznych (Sp), obszar okresowych stawów, słonych rozlewisk, słonawych i stale alkalicznych (Ss), obszar stałych stawów i rozlewisk wody słodkiej (Tp), słodkowodne obszary wodno-błotne zdominowane przez drzewa (Xf), obszary wodno-błotne ze źródłami termalnymi (Zg).
Nadmierny wypas, kłusownictwo, pustynnienie oraz wycinka drzew na opał stanowią zagrożenie dla naturalnego ekosystemu zagłębienia.
Gospodarka Obszar wykorzystywany jest jako miejsce wypasu zwierząt gospodarskich, głównie owiec i wielbłądów.
Przypisy
Kategoria:Jeziora w Algierii Kategoria:Jeziora endoreiczne Kategoria:Obszary Ramsar