thumb|240px|Pomnik Kazimierza Wierzbickiego, żołnierza NSZ poległego pod Chruścicami Bitwa pod Kotkami – bitwa stoczona na przełomie maja i czerwca 1945 r. w lesie pod Kotkami między oddziałem Narodowych Sił Zbrojnych zmierzającym w rejon koncentracji w celu rozbicia więzienia UB w Pińczowie, a grupami operacyjnymi Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego z Buska Zdroju i Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego z Kielc wspieranymi przez oddział Armii Czerwonej.
Przebieg starcia Bitwa rozpoczęła się od ataku grupy operacyjnej PUBP z Buska Zdroju dowodzonej przez por. Stanisława Jabłońskiego na kwaterujący we wsi Palonki oddział NSZ dowodzony przez por. Stanisława Sikorskiego. Atak zakończył się niepowodzeniem, w czasie którego zginął funkcjonariusz PUBP. Z powodu zbyt małych sił por. Jabłoński zarządził odwrót i wezwał posiłki z WUBP w Kielcach. Grupa operacyjna WUBP z Kielc wsparta oddziałem Armii Czerwonej w sile 30 ludzi została dowieziona ciężarówkami do wsi Młyny. Stąd grupa operacyjna i żołnierze Armii Czerwonej udali się na pole bitwy pieszo.
Doszło do następnego ataku, a polem walki stał się las kotecki. Atak również zakończył się niepowodzeniem. Polegli kolejni funkcjonariusze. Straty były też w oddziale NSZ, było kilku zabitych i rannych. Wzięty do niewoli ranny dowódca oddziału NSZ został zabity strzałem w tył głowy. Wśród rannych był Jerzy Stępień, który został przetransportowany na leczenie do Kielc.
Dalsze kwaterowanie w lesie koteckim groziło rozbiciem oddziału NSZ, w związku z czym została podjęta decyzja o wycofaniu się pod osłoną nocy. Plan powiódł się, oddział nie niepokojony wycofał się w kierunku Pińczowa. Tam jednak znów został wykryty. Doszło do walki w lasach na północ od Pińczowa w rejonie wsi Włochy i Chruścice, w wyniku której oddział NSZ skutecznie się wycofał po zadaniu dodatkowych strat nieprzyjacielowi. Propaganda komunistyczna przedstawiła to jako likwidację oddziału.
Pamięć W okresie PRL przedstawiano wyłącznie oficjalną wersję władz na temat wydarzeń pod Kotkami. Na miejscu bitwy zbudowano pomnik, na którym umieszczono napis o następującej treści:
Po przemianach politycznych 1989 r. pomnik rozebrano, a na jego miejscu postawiono brzozowy krzyż, a następnie obelisk upamiętniający poległych żołnierzy NSZ. Odbywają się pod nim lokalne uroczystości patriotyczne. W 2023 roku pomnik stał się obiektem wandalizmu lub świadomego ataku.
Przypisy
Bibliografia
„Żołnierze Wyklęci – Antykomunistyczne Podziemie Zbrojne po 1944 roku”, Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa 2002 IPN - Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944–1956, Warszawa-Lublin 2007 "Z archiwum IPN: Śladami żołnierzy Brygady Świętokrzyskiej" (od 18-tej minuty). Film dokumentalny, reżyseria: Adam Sikorski, rok produkcji: 2010. fragment filmu j.w. na Youtube: "Śladami żołnierzy Brygady Świętokrzyskiej NSZ 2/2",informacje dot. bitwy od 3 minuty 46 s. TVP INFO. Najważniejsze akcje Żołnierzy Wyklętych. Bitwy, zasadzki i odbicia więźniów. 01.03.2016
Kategoria:1945 w Polsce Kategoria:Bitwy polskiego podziemia niepodległościowego (1944–1956) Kategoria:Bitwy Narodowych Sił Zbrojnych Kategoria:Bitwy w 1945 Kategoria:Kotki (województwo świętokrzyskie)