Helena Gniewosz herbu Rawicz (ur. 1874 w Klimkówce, zm. 1949 w KrakowieDaty życia Heleny Gniewosz 1874-1949 podała inskrypcja na tablicy upamiętniającej w kościele w Nowosielcach i strona Nowosielce-Gniewosz. Inne lata życia (1870-1951) wskazała strona Sejm Wielki.) – właścicielka dóbr, działaczka społeczna.

thumb|240px|Uczestnicy uroczystości poświęcenia kościoła Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Załużu 11 października 1931. Helena Gniewosz oznaczona c) thumb|240px|Dwór w Nowosielcach thumb|240px|Tablica upamiętniająca Helenę Gniewosz thumb|240px|Kamień pamiątkowy w Nowosielcach Życiorys Pochodziła z rodu małopolskiego sięgającego 1410. Według różnych źródeł była córką Antoniego Gniewosza (1832-1903) bądź Aleksandra Izydora Gniewosza i Sydonii z domu Kakowskiej (1843-1934).

11 stycznia 1896 została żoną Konstantego Komierowskiego, z którym miała dzieci: Annę (1897-1967), Anielę (1898-1985), Piotra (1899-1990), Pawła (1900-), Marię (1904-1906).

Po śmierci Wiktora Gniewosza w 1921 odziedziczyła rodzinne dobra Nowosielce i była ich ostatnią właścicielką.

Działała społecznie zarówno w Nowosielcach, jak i na ziemi sanockiej. W Nowosielcach była inicjatorką tworzenia misji katolickich od 1923, organizowania kursów i odczytów, zakładania stowarzyszeń społecznych. Działała na rzecz budowy Domu Ludowego w Nowosielcach, wzniesionego w 1927. W 1927 była inicjatorką powstania komitetu budowy świątyni rzymskokatolickiej w Nowosielcach, która została wybudowana w 1933 na przekazanej przez nią działce o powierzchni 4 mórg, jako Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy. W Nowosielcach wspierała wiejskie kobiety poprzez organizację kursów podnoszenia ich kwalifikacji gospodarczych, stworzyła Koło Gospodyń Wiejskich w 1929, prowadziła miejscową czytelnię i wypożyczalnię książek.

Podczas II wojny światowej została usunięta z dworu w Nowosielcach w 1944. Zmarła w 1949 w Krakowie.

Upamiętnienie Na frontowej fasadzie budynku Kościoła Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Nowosielcach została ustanowiona tablica upamiętniająca Helenę Gniewosz. Od 1948 funkcjonuje w nim parafia pod tym wezwaniem. W 2013 w miejscu nieistniejącej cerkwi greckokatolickiej w Nowosielcach, przy której w grobowcu rodzinnym byli pochowani członkowie rodziny Gniewoszów, został ustanowiony kamień pamiątkowy upamiętniający te osoby. Uhonorowany inskrypcją na pomniku został także Aleksander Gniewosz. Fundatorem pomnika był jego brat, Antoni Gniewosz. Z inicjatywy rady sołeckiej i uchwałą rady gminy Zarszyn w 2016 główna arteria Nowosielec, stanowiąca fragment drogi krajowej nr 28, została nazwana ulicą Heleny Gniewosz.

Odznaczenie Srebrny Krzyż Zasługi (1938)

Uwagi

Przypisy

Zobacz też Dwór w Nowosielcach

Bibliografia

Kategoria:Działacze społeczni II Rzeczypospolitej Kategoria:Galicyjscy ziemianie Helena Kategoria:Ludzie urodzeni w Klimkówce (województwo podkarpackie) Kategoria:Ludzie związani z Nowosielcami (powiat sanocki) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1870 Kategoria:Zmarli w 1951