Teodozja Petronela Drewińska (ur. 29 maja 1848 w Sanoku, zm. 14 września 1941 tamże) – polska nauczycielka, pedagog, działaczka społeczna.

Życiorys thumb|240px|Grobowiec rodziny Drewińskich na cmentarzu w Sanoku Teodozja Petronela Drewińska urodziła się 29 maja 1848 w SanokuRok urodzenia 1848 potwierdził także krewny Teodozji Drewińskiej, poeta Janusz Szuber, w wierszu pt. Notatki o pannie Teodozji D. (1848-1941), zob. Seweryn Lehnert błędnie wskazał rok urodzenia 1852. . Była córkąJanusz Szuber podał, że Teodozja Drewińska była najmłodszym z pięciorga dzieci Szymona i Klary, zob. Mieli oni jednak więcej potomstwa. Szymona Drewińskiego (przybyły wraz z Mateuszem Beksińskim do Galicji z obszaru zaboru rosyjskiego po upadku powstania listopadowego w 1831, w Sanoku pracujący jako szynkarz wzgl. oberżysta, radny miejski tamżeAlojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 373., zm. 1875 w wieku 64 lat) i Klary z domu Witowskiej (wzgl. Klarysa, ur. 1809, wdowa pochodząca z ziemiańskiego rodu Rylskich, posiadających majątki Berezka i Hoczew, córka Emila Rylskiego, właściciela HoczwiPrzedstawicielem rodu był m.in. August Ścibor-Rylski, zm. 1872 w wieku 64 latJanusz Szuber w wierszu pt. Klara, wydanym w tomikach poezji Apokryfy i epitafia sanockie z 1995, pt. Tam, gdzie niedźwiedzie piwo warzą z 2004 oraz Pianie kogutów z 2008, podał, że jego prababka została ochrzczona w Beresce w 1809. )Wiersz Janusza Szubera pt. Protoplaści, zob. . Jej rodzeństwem byli: Mikołaj Teofil (ur. 1837), Franciszka Teresa (ur. 1839, Marianna Agnieszka (ur. 1842), Sabina Franciszka (ur. 1843, zm. 1922), Maurycy (1845-1916, lekarzAlojzy Zielecki, Opieka społeczna i zdrowotna. W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 468., dyrektor Szpitala Powszechnego w Sanoku, był pradziadkiem poety Janusza Szubera)Wiersz Janusza Szubera pt. Nero, zob. , Eleonora. Rodzicami chrzestnymi Teodozji Drewińskiej był Walenty Lipiński oraz Elżbieta Piątkowska (żona późniejszego naczelnika gminy Sanok, Sebastiana Piątkowskiego). Jeden jej braci popełnił samobójstwo. Po śmierci rodziców zajmowała się całą rodziną, posiadającą trzy domy. Rodzina Drewińskich zamieszkiwała w drewnianym domu, umiejscowionym przy ówczesnej ulicy Zielonej (późniejsza ulica Jana III Sobieskiego), orientacyjnie położonym naprzeciw budynku przy ul. Teofila Lenartowicza 2, który został zlikwidowany w latach 70. XX wieku, a na jego miejscu powstał blok mieszkalny.

W okresie zaboru austriackiego Teodozja Drewińska ukończyła kształcenie w Wyższym Seminarium Nauczycielskim w Przemyślu (złożyła egzamin z zakresu matematyki, fizyki i przyrody). W 1875 rozpoczęła stałą służbę w szkolnictwie. Podjęła pracę nauczycielki w szkole dla panien w Sanoku. Jako kwalifikację zawodową uzyskała egzamin wydziałowy III grupy. Początkowo pracowała jako pomocnica (kandydatka) w trzyklasowej szkole trywialnej dla dziewcząt (kierowanej przez Józefę Rapf, żonę Jerzego), następnie była nauczycielką w czteroklasowej żeńskiej szkole ludowej, której została kierowniczką około 1877

, a po przekształceniu od około 1891 kierowała sześcioklasową szkołą żeńską . 20 grudnia 1899 została wybrana przez Radę Miejską na posadę dyrektorki trzyklasowej szkoły wydziałowej żeńskiej w Sanoku, połączonej z czteroklasową szkołą pospolitą a od około 1912 dyrektorką pięcioklasowej szkoły wydziałowej żeńskiej w Sanoku, połączonej z czteroklasową szkołą pospolitą

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w latach 20. II Rzeczypospolitej pozostawała dyrektorką Szkoły Żeńskiej nr 1 im. Królowej JadwigiEdward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne. Szkolnictwo podstawowe i średnie. Nauczycielski ruch związkowy, Pomiędzy wojnami światowymi 1918-1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 568-569. oraz dyrektorką Wyższego Instytutu Naukowego w Sanoku. Ze stanowiska dyrektorki siedmioklasowej szkoły została przeniesiona w stan spoczynku na początku 1927. Funkcję kierowniczki szkoły objęła po niej Matylda Wasylewicz.

Aktywnie działała społecznie w SanokuEdward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne. Organizacje o charakterze gospodarczym, społecznym, kulturalnym i sportowym w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 609.. Był członkinią-założycielką Towarzystwa Szkoły Ludowej, zaangażowała się w ramach TSLWojciech Sołtys, Oświata i szkolnictwo, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 429, 430. przez kilka kadencji (wybierana w 1894, 1903, 1904, 1906, 1907, 1910, 1912, 1913).

Równolegle była przewodniczącą zarządu Bursy Włościańskiej im. Tadeusza Kościuszki, utrzymywanej przez sanockie koło TSL. W 1931 została wyróżniona dyplomem honorowym przez Walny Zjazd Delegatów Koła TSL w Krakowie (ponadto doceniony został dr Karol Zaleski). Na przełomie XIX i XX wieku była członkiem zwyczajnym Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego

28 czerwca 1913 została wybrana przewodniczącą wydziału sanockiego oddziału Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego (na początku 1914 prezesem był Władysław Sygnarski). Należała do Towarzystwa Upiększania Miasta Sanoka.

W 1898 została odznaczona przez cesarza Franciszka Józefa I austro-węgierskim Srebrnym Krzyżem Zasługi Cywilnej z koroną. Podczas I wojny światowej wspierała materialnie Legiony Polskie. Należała do założonego 5 marca 1916 Koła Ligi Kobiet Miasta Sanoka i została honorową członkinią wydziału tegoż. Była zasłużoną i szanowaną w mieście wychowawczynią i działaczką oświatową. W okresie II Rzeczypospolitej obchodziła 60-lecie pracy zawodowej. Po przejściu na emeryturę nadal udzielała się w sanockiej oświacie i przebywała w budynku szkoły – Prywatnego Gimnazjum Żeńskiego im. Emilii Plater w Sanoku. Po wybuchu II wojny światowej i nastaniu okupacji niemieckiej władze nazistowskie nakazały jej opuszczenie obiektu szkolnego w 1940.

Teodozja Drewińska była niezamężna, stanu wolnego. Zamieszkiwała z siostrą Sabiną (także panną) oraz z bratanicą Marią (córką Maurycego, późniejszą żoną Stefana Lewickiego). Zmarła 14 września 1941 w Sanoku. Została pochowana w grobowcu rodzinnym na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku.

W okresie PRL szkoła kierowana wcześniej przez Teodozję Drewińską została przekształcona w II Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Sanoku.

Spokrewniony z Teodozją Drewińską poeta Janusz Szuber po latach zawarł odniesienia do jej osoby w swojej twórczości: w wierszach pt. Protoplaści i Teodozja, opublikowanymi w tomiku poezji pt. Apokryfy i epitafia sanockie z 1995, w wierszu pt. „Afrodyta” dr 57, opublikowanym w tomiku poezji pt. Apokryfy i epitafia sanockie z 1995, w wierszu pt. Notatki o pannie Teodozji D. (1848-1941), wydanym w tomikach poezji pt. Biedronka na śniegu z 2000 i pt. Pianie kogutów z 2008, w eseju opublikowanym w publikacji pt. Mojość z 2005 oraz w wierszu pt. Nero, opublikowanym w tomiku poezji pt. Wpis do ksiąg wieczystych z 2009.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkinie Ligi Kobiet Galicji i Śląska Kategoria:Członkowie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Szkoły Ludowej Kategoria:Galicyjscy nauczyciele Kategoria:Ludzie urodzeni w Sanoku Kategoria:Nauczyciele II Rzeczypospolitej Kategoria:Nauczyciele związani z Sanokiem Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Sanoku Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Zasługi Cywilnej Kategoria:Polscy nauczyciele fizyki Kategoria:Polscy fizycy XIX wieku Kategoria:Polscy fizycy XX wieku Kategoria:Polscy nauczyciele matematyki Kategoria:Polscy nauczyciele przyrody Kategoria:Urodzeni w 1848 Kategoria:Zmarli w 1941