200px|right|thumb|Widok na Syrię ze wzgórz Golan Izrael i Syria nigdy nie nawiązały stosunków dyplomatycznych. Podobnie jak pozostałe państwa arabskie, Syria nie uznała utworzenia państwa Izrael w Palestynie, którą uważała za część Wielkiej Syrii. Wzięła udział w I wojnie izraelsko-arabskiej, która zakończyła się dla Arabów klęską. Po wojnie tej Syria i Izrael podpisały w 1949 jedynie rozejm, który miał być rozwiązaniem tymczasowym. Konflikt z Izraelem stał się głównym punktem odniesienia dla polityki zagranicznej Syrii, zarówno do 1963, gdy było to państwo demokratyczne, jak i po zamachu stanu w wymienionym roku, który zapoczątkował autorytarne rządy partii Baas. Doktryna partii Baas, głosząca m.in. hasła panarabskie, sprzyjała dalszemu zajmowaniu przez Syrię jednoznacznie antyizraelskiego stanowiska. Przejęcie władzy w Syrii przez radykalne skrzydło partii w 1966 pociągnęło za sobą jeszcze większe zaangażowanie Syrii we wspieranie zbrojnych organizacji palestyńskich. Kolejna wojna państw arabskich przeciwko Izraelowi w 1967 zakończyła się jednak ich całkowitą klęską, a Syria utraciła w wojnie wzgórza Golan. Klęska ta doprowadziła do ostrej walki o władzę wewnątrz partii Baas, która w 1970 zakończyła się przejęciem władzy przez Hafiza al-Asada. Zrezygnował on z planów wywołania antyizraelskiej „wojny ludowej”, stwierdził jednak, że celami Syrii pozostawały odzyskanie ziem utraconych w 1967 i obrona praw Arabów palestyńskich (kwestię palestyńską al-Asad wielokrotnie traktował jednak instrumentalnie). Kolejna wojna izraelsko-arabska, wojna Jom Kipur w 1973, przyniosła symboliczne zmiany granicy (Syria odzyskała ok. 10% terenu wzgórz Golan). Obydwa państwa interweniowały w wojnie domowej w Libanie.

W kolejnych dekadach oficjalne stanowiska obu państw w konflikcie izraelsko-arabskim nie zmieniały się. Obydwa państwa przystąpiły do negocjacji pokojowych w 1992 pod wpływem Stanów Zjednoczonych. Prowadzone przez cztery lata (z przerwami) negocjacje nie dały rezultatów. Syria uzależniała możliwość zawarcia pokoju i uznania Izraela od zwrotu wzgórz Golan i powrotu do granicy z 6 czerwca 1967, na co Izrael nie godzi się. Wobec przewagi militarnej Izraela Syria udziela wsparcia Hezbollahowi i Hamasowi, traktując ich działania jako środek nacisku na silniejszego rywala. Próby mediacji i nakłonienia stron do powrotu do bezpośrednich rozmów podejmowane na początku XXI w. (przed wybuchem wojny domowej w Syrii) nie dały rezultatu.

I wojna izraelsko-arabska i jej konsekwencje W 1947 Wielka Brytania ogłosiła zrzeczenie się mandatu nad Palestyną i przekazała sprawę jej przyszłości do rozpatrzenia ONZJ. McHugo, Syria, s. 123-126.. Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło 29 listopada 1947 roku rezolucję nr 181 w sprawie rozwiązania konfliktu arabsko-żydowskiego w Palestynie poprzez utworzenie dwóch państw: arabskiego i żydowskiego. Wszystkie państwa arabskie głosowały przeciwko rezolucji; dzień później w Mandacie Palestyny wybuchła wojna domowa, która zakończyła się zwycięstwem lepiej zorganizowanych Żydów. W ocenie polityków syryjskich interwencja w obronie palestyńskich Arabów była narodowym obowiązkiem, ze względów wojskowych, humanitarnych, jak również prestiżowych. Interwencji w Palestynie domagała się również opinia publiczna. 200px|right|thumb|Żołnierze syryjscy na wschodnim froncie wojny z Izraelem: Muhammad Attura, Abd al-Hamid as-Sarradż, Abd as-Salam al-Udżajli Syria wzięła udział w ataku państw arabskich na Izrael, chociaż była do tego nieprzygotowana. Krótko przed wybuchem konfliktu prezydent Syrii Szukri al-Kuwatli postanowił zmniejszyć liczebność armii, obawiając się, że oficerowie (w znacznej grupie reprezentujący mniejszości wyznaniowe) nie są wobec niego lojalni i mogliby zorganizować zamach stanu. Al-Kuwatli ponadto uważał, że większym zagrożeniem dla Syrii od Izraela są ambicje króla Jordanii Abd Allaha i jego ewentualne pretensje do rozciągnięcia władzy Haszymidów na Syrię (mimo faktu, że Syria i Jordania reprezentowały zbliżone stanowisko antyizraelskie). Przystępując do wojny, syryjscy politycy przekonywali opinię publiczną, że zwycięstwo nad syjonistami będzie łatwe i nastąpi bardzo szybko. Faktyczny udział Syrii w wojnie był nieznaczny i zakończył się klęską, w znacznej mierze z powodu braków w wyposażeniu i zaopatrzeniu.

Bezpośrednim skutkiem klęski Arabów dla Syrii był napływ 85 tys.J. McHugo, Syria, s. 128. palestyńskich uchodźców (głównie z Tyberiady, Nazaretu i SafeduC. Schindler, Historia współczesnego Izraela, s. 80.). Opinia publiczna przyjęła z oburzeniem klęskę; dla uspokojenia sytuacji rząd wprowadził w Syrii stan wojenny. Podczas zamieszek w Damaszku zaatakowane zostały m.in. miejscowe synagogi. 30 marca 1949 pułkownik Husni az-Za’im przeprowadził w kraju zamach stanu. On też w sekrecie złożył izraelskiemu rządowi ofertę zawarcia trwałego pokoju, zakładającego normalizację relacji syryjsko-izraelskich i przyjęcie przez Syrię nawet 300 tys. Arabów palestyńskich. Strona izraelska odmówiła jednak przystąpienia do rozmów w sprawie tej propozycji, dopóki wojsko syryjskie nie wycofa się z niewielkiego obszaru dawnego Mandatu Palestyny, które zajęło podczas wojny. Ostatecznie Syria nie podpisała z Izraelem traktatu pokojowego, a jedynie rozejm, będący rozwiązaniem tymczasowymI. Rabinovich, The View.., s. 177-179..

Długofalowo konflikt z Izraelem, który w oczach syryjskich polityków zajmuje terytoria należące do Wielkiej Syrii, stał się głównym punktem odniesienia dla polityki zagranicznej Syrii. Zarówno rządy wyłaniane w demokratycznych wyborach do 1963, jak i rządy baasistowskie działające po tej dacie traktowały korzystne dla Syrii zakończenie konfliktu izraelsko-arabskiego za podstawowy cel polityki zagranicznej swojego państwaŁ. Fyderek, Pretorianie i technokraci, s. 207.. Równocześnie mimo przegranej w wojnie wojsko syryjskie było przekonane, że w przyszłym konflikcie będzie w stanie z powodzeniem walczyć z Izraelem. Itamar Rabinowicz określa konflikt izraelsko-syryjski jako najbardziej zaciekły ze wszystkich konfliktów Izraela z arabskimi sąsiadami.

W 1958, tworząc z Egiptem Zjednoczoną Republikę Arabską, Syria zrezygnowała z samodzielnego prowadzenia polityki zagranicznej. Po trzech latach egipsko-syryjskie państwo rozpadło się jednak, powracając do dawnych celów polityki zewnętrznej, wśród których była walka z Izraelem pod hasłem obrony Palestyńczyków.

Po zamachu stanu partii Baas w Syrii 8 marca 1963 Komitet Wojskowy partii Baas, na czele z Salahem Dżadidem, Muhammadem Umranem i Hafizem al-Asadem, przeprowadził w Syrii zamach stanuP. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, , s. 62 i 76.. Doktryna partii Baas, głosząca m.in. hasła panarabskie, sprzyjała dalszemu zajmowaniu przez Syrię jednoznacznie antyizraelskiego stanowiska. Zwłaszcza działacze radykalnego skrzydła partii, któremu przewodził Dżadid, byli szczerze przekonani o konieczności walki o państwo palestyńskie. W 1966 radykałowie przeprowadzili w Syrii drugi zamach stanu. Po tym wydarzeniu walkę z Izraelem uznano za najważniejsze zadanie syryjskiej polityki zagranicznej, a zbrojne formacje palestyńskie zaczęły otrzymywać z Damaszku pomoc na niespotykaną dotąd skalęŁ. Fyderek, Pretorianie i technokraci..., s. 50.Wspieranie Palestyńczyków przez Damaszek miało na celu nie tylko bezpośrednią walkę z Izraelem, ale też atakowanie haszymidzkiej monarchii w Jordanii, uważanej przez baasistowskich radykałów za reakcyjną, oraz przekonywanie Palestyńczyków, że w walce o niepodległe państwo powinni liczyć głównie na Syrię, a nie na pomoc egipską Por. I. Rabinovich, The View..., s. 178-179..

Wojna sześciodniowa i jej następstwa Napięcia narastały nie tylko między Izraelem i Syrią, ale także między Izraelem i jego pozostałymi arabskimi sąsiadami. Do wojny z państwem żydowskim przygotowywał się intensywnie Egipt. Innym źródłem sporów stało się pozyskiwanie przez Izrael wody z Jordanu na potrzeby projektów irygacyjnych. Ataków na Izrael stale dopuszczali się palestyńscy partyzanciJ. McHugo, Syria, s. 149-151.. W listopadzie 1966 Syria zawarła z Egiptem porozumienie o współpracy wojskowej w razie ataku na jedno z państw. W maju 1967 szef sztabu armii izraelskiej Icchak Rabin domagał się odwetowego uderzenia na Syrię, które objęłoby m.in. okupację Damaszku i obalenie rządów partii Baas. 200px|right|thumb|Zrujnowane syryjskie umocnienia na Wzgórzach Golan. Po ich zajęciu przez Izrael z elementów fortyfikacji zbudowany został pomnik ku czci poległych żołnierzy izraelskich 22 maja 1967 prezydent Egiptu Gamal Abdel Naser ogłosił zablokowanie cieśniny Tiran, wiedząc, że Izrael uzna tę decyzję za równoznaczną z wypowiedzeniem wojny. 25 maja prezydent Egiptu oznajmił, że problemem Egiptu jest trwałe zniszczenie państwa izraelskiego, zaś trzy dni później zażądał, by Izrael zrzekł się portu Ejlat. 30 maja podpisał układ sojuszniczy z Egiptem zawarła Jordania, wsparcie w wojnie zadeklarował także Irak. Tajny projekt wspólnego ataku krajów arabskich na Izrael Naser podpisał w kwaterze głównej w nocy z 1 na 2 czerwca 1967. Egipski przywódca zakładał sprowokowanie Izraela do pierwszego uderzenia, a następnie przeprowadzenie zwycięskiej ofensywy.

Wbrew tym założeniom, wojna zakończyła się całkowitą klęską Arabów. 5 czerwca 1967 lotnictwo izraelskie odniosło całkowite zwycięstwo nad zaskoczonymi syryjskimi siłami powietrznymi. 8 czerwca Syria zaakceptowała rozejm, odpowiadając na wezwanie Rady Bezpieczeństwa ONZ. Mimo to 9 czerwca minister obrony Izraela Mosze Dajan nakazał zajęcie wzgórz Golan. Źle wyszkolona i zorganizowana armia syryjska została pokonana w ciągu dwóch dniJ. McHugo, Syria, s. 151-153.C. Shindler, Historia współczesnego Izraela, s. 147.. Według Rabinovicha Syria zdawała sobie sprawę, że nie jest gotowa na wojnę i celowo w pierwszych dniach walk jedynie symbolicznie zaatakowała Izrael, licząc, że ten zrozumie, że Damaszek (mimo całej prowadzonej wcześniej antyizraelskiej propagandy) w rzeczywistości nie chce w tym momencie konfrontacji i również nie podejmie działań bojowych na szerszą skalę. Prezydent Egiptu, zamykając cieśniny Tiran, nie uzgodnił z Syrią swoich planów, zaskakując rząd syryjski, który stał na stanowisku, że wojna była przedwczesnaI. Rabinovich, The View..., s. 233..

1970–1979 Klęska Syrii doprowadziła do ostrej walki o władzę wewnątrz partii Baas, która w 1970 zakończyła się odsunięciem od władzy radykalnego skrzydła partii i przejęciem jej przez bardziej umiarkowanego w poglądach gospodarczych i społecznych Hafiza al-Asada. Al-Asad był do Izraela nastawiony równie wrogo, co jego partyjni rywale, jednak uważał, że jego kraj nie ma na razie wystarczającego potencjału, by ryzykować z nim otwartą konfrontację, także poprzez wspieranie PalestyńczykówŁ. Fyderek, Pretorianie i technokraci..., s. 51.. Gdy radykałowie byli jeszcze u władzy w Syrii, we wrześniu 1967 wydali oświadczenie, iż dotychczasową politykę wobec Izraela uważają za właściwą i mają zamiar ją kontynuować. Hafiz al-Asad zmodyfikował ją. W maju 1971 ogłosił, że Syria ma dwa osobne cele w polityce zagranicznej: odzyskanie ziem utraconych w 1967 i obronę praw Arabów palestyńskich. Skrytykował również działalność palestyńskich organizacji zbrojnych i stwierdził, że walkę w imieniu Palestyńczyków w rzeczywistości prowadziły Egipt i SyriaI. Rabinovich, The View..., s. 180-183.. W kwietniu 1971 rząd Syrii zabronił partyzantom palestyńskim atakowania Izraela z terytorium SyriiJ. Zdanowski, Historia..., s. 249.. 200px|right|thumb|Przebieg izraelsko-syryjskich walk na wzgórzach Golan podczas wojny Jom Kipur w 1973