Napoleon Szuniewicz, we francuskich publikacjach znany pod nazwiskiem Szuniewiez (ur. 14 sierpnia 1812 w zaścianku Pukiance koło Oszmiany, zm. 19 czerwca 1884 w Châteauroux) – oficer powstania listopadowego odznaczony Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari, działacz Towarzystwa Demokratycznego Polskiego w Paryżu.
Biografia Napoleon Szuniewicz studiował matematykę na Uniwersytecie Wileńskim. Znalazł się w grupie dziesięciu Polaków, którzy wiosną 1831 roku wzniecili powstanie w Oszmianie. Rozruchy rozpoczęły się od zatrzymania dowódcy oddziału rosyjskiego stacjonującego w mieście. Szuniewicz ujął oficera i obronił się przed próbującymi odbić dowódcę czterema żołnierzami, raniąc przy tym jednego wyrwanym mu z ręki pałaszem. Następnego dnia powstańcy uwolnili oficera w zamian za broń rosyjskiego oddziału. W kolejnych miesiącach Napoleon Szuniewicz dowodził kompanią piechoty. Służył w stopniu porucznika w 16 Pułku Piechoty Liniowej. Został odznaczony Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari z rąk gen. Jana Z. Skrzyneckiego. W pierwszych dniach sierpnia 1831 roku reprezentował obywateli powiatu oszmiańskiego na Sejmie, który obradował w Warszawie. Po upadku powstania wyemigrował do Francji chcąc uniknąć represji władz carskich. Ocalił wolność lecz jego majątek na Wileńszczyźnie został skonfiskowany.
Na emigracji podawał inne daty urodzenia (10–02–1810, Oszmiana, bądź 29–01–1812, Janiszki). Początkowo mieszkał w Lunel, gdzie zakwaterowano kilkuset polskich oficerów i żołnierzy pierwotnie mieszkających Awinion. Następnie przeniósł się do miasta (gminy) Agen w regionie Nowa Akwitania. W latach czterdziestych mieszkał w Paryżu przy placu pod nr 4 (1840), a później przy (1846). W latach 1835–1837 był słuchaczem paryskiej L'Ecole Royale Polytechnique. Po zakończeniu nauki objął stanowisko konduktora dróg i mostów. Zajmował się realizacją projektów inżynierskich. Nadzorował m.in. budowę dwudziestokilku kilometrowego odcinka trasy kolejowej w departamencie Mayenne. Jako urzędnik państwowy w 1857 roku został awansowany do kl. III. Pracował jeszcze w 1871 roku, mając 64 lata. W wielu francuskich opracowaniach wymieniany pod nazwiskiem Szuniewiez.
Napoleon Szuniewicz działał w Komitecie Narodowym Polskim, a od 1832 roku w Towarzystwie Demokratycznym Polskim w Paryżu. Był sekretarzem Komisji Pomocniczej (Administracyjnej), głównym kasjerem Towarzystwa Demokratycznego i redaktorem „Wywodu Słownego Rozpraw i Aktów Publicznych Emigracji Polskiej”, wychodzącego w Paryżu w latach 1843–46.
Zmarł jako kawaler w swoim domu w Châteauroux (departament Indre), w dn. 19 czerwca 1884 roku.
Rodzina Napoleon Piotr urodził się w zaścianku Pukiance koło Janiszek, w szlacheckiej rodzinie rotmistrza powiatu oszmiańskiego Dionizego Szuniewicza herbu Łada i jego żony Rozalii z Paszkiewiczów. Miał dwóch starszych braci: Ignacego, który został lekarzem – doktorem nauk medycznych i Ambrożego (1810–1874), który biorąc przykład z Napoleona wziął udział w powstaniu listopadowym (był podporucznikiem), a po jego upadku wyemigrował do Francji. Tam wspólnie należeli do Towarzystwa Demokratycznego Polskiego w Paryżu.
Uwagi
Przypisy Louis Jasienski [w:] J. Straszewicz, Lista byłych właścicieli w Wileńskiej guberni których majątki na nowo skonfiskowane zostały
B. Konarska, Polskie Drogi Emigracyjne: Emigranci polscy na studiach we Francji w latach 1832-1848, PWN, Warszawa 1986, s. 414 i in. Pamiętniki polskie: Tom Piérwszy, Zeszyt Piérwszy, Paryż 1844, s. 153-154.
J. Lelewel, Listy emigracyjne: 1842-1848, Warszawa 1948, s. 178, 261, 339 i in.
Formalnie redaktorem pisma był Napoleon Szuniewicz, faktycznie zaś główną rolę odgrywali Zwierkowski, Lelewel i Tyszka. Zob. W. Zwierkowski, Rys powstania, walki i działań polaków 1830 i 1831 roku, Warszawa 1973.
A.T. Krosnowski, C. Jankowski, Powiat oszmiański : materjały do dziejów ziemi i ludzi. Cz. 3, Kraków 1898, s. 180. W. Mickiewicz, Żywot Adama Mickiewicza ..., t. 3, Poznań 1894, s. 346. W.D. Connor,
Annales des Ponts et Chaussées, Paris 1871, s. 405.
A.T. Krosnowski, Almanach Historique ou Soutenir de L'Émigration Polonaise, Paris 1846, s. 434. Annales des Chemins Vicinaux, Recueil de Mémoires, Documents et Actes Officiels Concernant de Service Vicinal, t. XIII, Paris 1857, s. 161. F. Wrotnowski, Akta metrykalne opublikowane na francuskim portalu genealogicznym. L. Gucki, J. Lelewel,
Linki zewnętrzne Karta jeograficzna slużąca do obiaśnienia działań woiennych na Litwie 1831. na: Polona/
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Wileńskiego Kategoria:Członkowie Komitetu Narodowego Polskiego (1831–1832) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Demokratycznego Polskiego Kategoria:Oficerowie piechoty powstania listopadowego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (powstanie listopadowe) Kategoria:Polacy we Francji 1795–1918 Kategoria:Wielka Emigracja Kategoria:Urodzeni w 1812 Kategoria:Zmarli w 1884