Kretnik (Scapanus) – rodzaj ssaków z podrodziny kretów (Talpinae) w obrębie rodziny kretowatych (Talpidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Północnej.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 106–186 mm, długość ogona 21–51 mm, długość tylnej stopy 15–31 mm; masa ciała 30–171 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1848 roku francuski geolog, paleontolog i botanik Auguste Nicolas Pomel w artykule zatytułowanym Badania nad owadożernymi mięsożercami (wyciąg). Część druga. — Klasyfikacja owadożerów, opublikowanym w czasopiśmie „Archives des sciences physiques et naturelles”. Pomel wymienił dwa gatunki – Scalops breweri i Scapanus towsendii (= Scalops townsendii ) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Scapanus towsendii (= Scalops townsendii ) (kretnik pacyficzny).
Etymologia Scapanus (Scaphanus, Scapasius, Scapaneus): skapanē ‘narzędzie do kopania, motyka’. Xeroscapheus: gr. ξενος xenos ‘obcy, dziwny’; σκαφευς skapheus ‘kopacz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Scapanus (Xeroscapheus) proceridens .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxScapanus orariusF.W. True, 1896kretnik nadbrzeżny2 podgatunkipołudniowo-zachodnia Kanada (południowo-zachodnia Kolumbia Brytyjska) i północno-zachodnie Stany Zjednoczone (Waszyngton, Oregon, północno-zachodnia Kalifornia i marginalnie zachodnio-środkowe Idaho); zakres wysokości: do 350 m n.p.m.DC: 10,6–16,8 cmDO: 2,1–4,6 cmMC: 61–91 gcentruj|150pxScapanus townsendii(Bachman, 1839)kretnik pacyficzny2 podgatunkipołudniowo-zachodnia Kanada (południowo-zachodnia Kolumbia Brytyjska) i Stany Zjednoczone (zachodni Waszyngton, zachodni Oregon i północno-zachodnia Kalifornia); zakres wysokości: 0–1675 m n.p.m.DC: 16,1–18,6 cmDO: 3,4–5,1 cmMC: 64–171 gcentruj|150pxScapanus latimanus(Bachman, 1842)kretnik szerokołapy4 podgatunkiendemit Sanów Zjednoczonych (od południowo-środkowego Oregonu na południe do Santa Barbary) i Yosemite Valley (Kalifornia)); zakres wysokości: do 3000 m n.p.m.DC: 13,1–15,3 cmDO: 2,3–3,9 cmMC: 56–74 gScapanus anthonyiJ.A. Allen, 1893gatunek monotypowyendemit Meksyku (Kalifornia Dolna (znany z 4 miejsc w Sierra se San Oedro Mártir); zakres wysokości: 1150–2000 m n.p.m.DC: 11–11,4 cmDO: 2,1–2,5 cmMC: 30–35 gcentruj|70pxScapanus occultusJ. Grinnell & Swarth, 1912}gatunek monotypowyStany Zjednoczone (Kalifornia na południe od Yosemite Valley i Santa Barbary) i Meksyk (Kalifornia Dolna na południe do Laguna Hanson); zakres wysokości: – m n.p.m.DC: 11,1–13,6 cmDO: 2,2–3,4 cmMC: 50–59 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Opisano również gatunki wymarłe na obszarze dzisiejszych Stanów Zjednoczonych: Scapanus hagermanensis (pliocen) Scapanus malatinus (plejstocen) Scapanus proceridens (pliocen) Scapanus shultzi (miocen)
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Kretowate