Sorkokret (Uropsilus) – rodzaj ssaków z podrodziny sorkokretów (Uropsilinae) w obrębie rodziny kretowatych (Talpidae).

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Chinach, Wietnamie i być może Mjanmie.

Morfologia Długość ciała (bez ogona) 58–83 mm, długość ogona 50–75 mm, długość ucha 5,5–9 mm, długość tylnej stopy 12–17,5 mm; masa ciała 5,9–11,2 g.

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1871 roku francuski zoolog Alphonse Milne-Edwards w notce opublikowanej w artykule autorstwa francuskiego botanika i zoologa Armanda Davida zatytułowanym Sprawozdanie skierowany do panów profesorów-administratorów Muzeum Historii Naturalnej, opublikowanym w czasopiśmie „Nouvelles archives du Muséum d’histoire naturelle”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) sorkokret ryjówkonogi (U. soricipes).

Etymologia Uropsilus: oura ‘ogon’; ψιλός psilos ‘nagi’. Nasillus: ‘nos’; przyrostek zdrabniający -illus. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Nasillus gracilis . Rhynchonax: gr. ῥυγχος rhunkhos ‘pysk, ryj’; αναξ anax, ανακτος anaktos ‘król, pan’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Rhynchonax andersoni .

Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNUropsilus investigator(O. Thomas, 1922)sorkokret wścibskigatunek monotypowyendemit Chin: północno-zachodni Junnan; być może północno-wschodnia Mjanma; zakres wysokości: 3600–4600 m n.p.m.DC: 6,7–8,3 cmDO: 5,4–7,5 cmMC: 7,1−11,8 gUropsilus parvonigerLi Yixian, Li Quan & Jiang Xuelong, 2026gatunek monotypowyendemit Chin: góry Gaoligong Shan, Junnan; zakres wysokości: 2600–3500 m n.p.m.DC: 6,5–7,6 cmDO: 5,3-7,8 cmMC: 5,9–9,5 gUropsilus nivatus(G.M. Allen, 1923)gatunek monotypowyendemit Chin: północno-zachodni Junnan (na wschód od rzeki Saluin, w pobliżu Lijiang i na północ od Dali); być może północna Mjanma; zakres wysokości: 3000–3600 m n.p.m.DC: 6,8–7,4 cmDO: 5,7–6,5 cmMC: 5,9–7,5 gUropsilus andersoni(O. Thomas, 1911)sorkokret syczuańskigatunek monotypowyendemit Chin: środkowy Syczuan (Emei Shan i przległy obszar)DC: 6,5–8,3 cmDO: 5,9–7,2 cmMC: 7,4–11,2 gUropsilus aequodoneniaLiu Yang, Liu Shaoying, Sun Zhiyu, Guo Peng, Fan Zhenxin & Murphy, 2013gatunek monotypowyendemit Chin: południowo-zachodni Syczuan (mały obszar otoczony rzekami Dadu, Jinsha i Jalu); zakres wysokości: 2430–3100 m n.p.m.DC: 7,2–8,2 cmDO: 6,7–7,3 cmMC: 7,9–10,9 gUropsilus maximusLi Yixian & Jiang Xuelong, 2026gatunek monotypowyendemit Chin: zachodni Syczuan; zakres wysokości: 2200–3100 m n.p.m.DC: 6,5−8 cmDO: 6,2–7,6 cmMC: 5,8−12,8 gUropsilus cinereonatesLi Yixian, Song Wenyu, & Jiang Xuelong, 2026gatunek monotypowyEndemit Chin: Syczuan; zakres wysokości: 3200–3400 m n.p.m.DC: 6,5–7,5 cmDO: 7–7,6 cmMC: 7,6–10,3 gcentruj|60pxUropsilus dabieshanensisHu Tingli, Xu Zhen, Zhang Heng, Liu Yingxun, Liao Rui, Yang Guangdao, Sun Ruolei, Shi Jie, Ban Qian, Li Chunlin, Liu Shaoying & Zhang Baowei, 2021gatunek monotypowyendemit Chin: Anhui (rezerwaty przyrody Yaoluoping i Huoshan Foziling); zakres wysokości: 1065–1275 m n.p.m.DC: 6,6–8,2 cmDO: 5,2–5,4 cmMC: 6,2–8,9 gcentruj|60pxUropsilus huanggangensisChen Zhongzheng, Jiang Xuelong & Ren Xueyang, 2023gatunek monotypowyendemit Chin; znany tylko z miejsca typowego na górze Huanggang, w Parku Narodowym Wuyishan, w Jiangxi; zakres wysokości: 1830–2060 m n.p.m.DC: 7,1–7,4 cmDO: 5,7–6,5 cmMC: 8,2–9,2 gUropsilus wulingshanensisLi Yixian, Liu Shaoying, & Jiang Xuelong, 2026gatunek monotypowyendemit Chin: południowo-zachodnie Hubei i północne Kuejczou; zakres wysokości: 1500–2100 m n.p.m.DC: 7,2–7,5 cmDO: 6–6,6 cmMC: 8,1–9 gcentruj|60pxUropsilus gracilis(O. Thomas, 1911)sorkokret smukłygatunek monotypowyendemit Chin: Shaanxi, Syczuan, Chongqing i JunnanDC: 5,8−7,7 cmDO: 5,3−7,7 cmMC: 5,9−10,2Uropsilus leptocraniumLi Yixian & Jiang Xuelong, 2026gatunek monotypowyendemit Chin: góra Wuding i góra Maotai, Junnan; zakres wysokości: około 2800–3400 m n.p.m.DC: 6,3–7,5 cmDO: 5,6–6,5 cmMC: 6,3–8,8 gUropsilus atronates(G.M. Allen, 1923)gatunek monotypowyendemit Chin: środkowy Junnan (obszar na południe od Dali, pomiędzy rzekami Saluin i Mekong); zakres wysokości: około 2135 m n.p.m.DC: 5,7–7,3 cmDO: 5,1–7,2 cmMC: 4,2−9,6 gUropsilus fansipanensisBui Tuan Hai, Okabe, Le Hoang Tu Linh, Nguyen Thi Ngan & Motokawa, 2023gatunek monotypowyendemit Wietnamu: znany tylko z miejsca typowego na górze Phan Xi Păng, w Parku Narodowym Hoàng Liên, w Lào Cai; zakres wysokości: 2800–2900 m n.p.m.DC: 7,4–7,8 cmDO: 6,1–6,3 cmMC: 8 gUropsilus funiushanensisJiang Haijun & Lu Jiqi, 2025gatunek monotypowyendemit Chin: Hubei i Henan; zakres wysokości: 889–2100 m n.p.m.DC: 6,6–7,8 cmDO: 5,3–6,3 cmMC: około 7 gUropsilus ningshanensisLi Yixian & Jiang Xuelong, 2026gatunek monotypowyendemit Chin: góry Qin Ling, Shaanxi; zakres wysokości: 1300–2500 m n.p.m.DC: 5,9–7,8 cmDO: 5,2–6,6 cmMC: 8–13 gcentruj|150pxUropsilus soricipesA. Milne-Edwards, 1871sorkokret ryjówkonogigatunek monotypowyendemit Chin: Gansu, Shaanxi, Syczian i Junnan; zakres wysokości: poniżej 2200 m n.p.m.DC: 6,6–8 cmDO: 5–6,9 cmMC: 7,2−12,8 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Uwagi

Przypisy Nazwy zwyczajowe za:

Bibliografia

Kategoria:Kretowate