thumb|Zestaw monet euro (rewersy)

Monety euro w Andorze wprowadzono oficjalnie do obiegu 15 stycznia 2015 rokuEls sets estàndard de monedes d’euro andorranes es podran sol·licitar a partir d’aquest dimarts a la tarda (in Catalan), na mocy porozumienia zawartego z Unią Europejską w dniu 30 czerwca 2011 rokuAndorra firma un acord monetari amb la UE que li permetrà encunyar euros. Już wcześniej od roku 2002 w Andorze posługiwano się wyłącznie walutą euro; jednakże była to decyzja jednostronna spowodowana tym, że dwa kraje ościenne Francja i Hiszpania wprowadziły u siebie walutę euro zastępując odpowiednio franka francuskiego i pesetę hiszpańską, które obowiązywały w Andorze do roku 2001. Do momentu podpisania umowy pomiędzy Unią Europejską a Andorą, kraj używał euro „de facto”, ale nie „de jure”Euro-Anwärter Andorra, abgerufen am 21. Dezember 2014. Umowa ta ostatecznie pozwoliła Andorze na wybicie własnych monet o maksymalnej wartości obiegowej 2,4 mln euro. Monety mogły wejść do użytku od 1 lipca 2013 roku, ale w październiku 2012 roku minister finansów Andory Jordi Cinca przesunął datę rozpoczęcia obiegu na rok 2014. 23 grudnia 2014 roku rząd Andory oficjalnie zaprezentował monety euro księstwa, rozpoczynając dystrybucję wyłącznie wśród mieszkańców i ogłaszając skuteczne wprowadzenie do obiegu wszystkich monet wybitych od 15 stycznia 2015 roku.

Historia thumb|305px|waluta Euro w Europie

Andora nie miała oficjalnej waluty przed przyjęciem euro i w przeciwieństwie do otaczających ją dwóch większych sąsiadów, Francji i Hiszpanii, nie jest członkiem UE.

W XX wieku zarówno frank francuski, jak i peseta hiszpańska były używane i akceptowane w Andorze, ale peseta była bardziej rozpowszechniona, a budżety rządowe, pensje i depozyty bankowe były głównie w pesetach. Kiedy te dwie waluty zostały zastąpione przez euro w latach 1999-2002, euro stało się jedyną walutą w Andorze.

W przeciwieństwie do trzech innych europejskich mikropaństw spoza UE, Monako, San Marino i Watykanu, które przyjęły euro po jego wprowadzeniu, Andora nie zawarła umowy monetarnej z UE i korzystała z niej jednostronnie. Umowy te dały trzem mikropaństwom prawo do emisji własnych narodowych awersów monet euro. Podobnie jak monety bite w innych krajach strefy euro, monety mikropaństwowe są ważne w całej strefie euro; jednakże państwa te nie mają reprezentanta w organach zarządzających euro, Europejskim Banku Centralnym (EBC) i Eurogrupie. W 2003 roku Andora wystąpiła od UE o zawarcie z nią porozumienia monetarnego, które dałoby jej prawo do bicia własnych monet.

W 2004 roku Rada Unii Europejskiej przyjęła stanowisko negocjacyjne z Andorą. W następstwie zgody Andory na przestrzeganie dyrektywy Rady 2003/48/WE w sprawie opodatkowania dochodów z oszczędności w formie wypłacanych odsetek, Komisja zaleciła otwarcie negocjacji. Oczekiwano, że negocjacje zakończą się do 2008 roku, ale były wielokrotnie wstrzymywane, częściowo z powodu złych stosunków wynikających ze statusu Andory jako raju podatkowego. Umowa monetarna została ostatecznie uzgodniona przez Andorę i UE w lutym 2011 roku, a umowa ostatecznie została podpisana 30 czerwca 2011 roku. Po wejściu w życie umowy 1 kwietnia 2012 roku euro stało się oficjalną walutą Andory. Andora mogła wyemitować do 2,4 mln monet euro od dnia 1 lipca 2013 r. pod warunkiem, że spełni warunki umowy.

W październiku 2012 roku Jordi Cinca, minister finansów Andory, stwierdził, że 1 stycznia 2014 będzie bardziej prawdopodobną datą rozpoczęcia emisji euro ze względu na opóźnienia w przyjęciu przepisów wymaganych przez układ monetarny. W lutym 2013 roku dyrektor mennicy Andory Jordi Puigdemasa potwierdził, że Andora nie zacznie emitować euro przed 1 stycznia 2014 roku. Jednak UE nie zatwierdziła bicia monet do grudnia 2013 roku, co spowodowało ponowne opóźnienie. Minister kultury Stephen Albert był jednak optymistą, że monety wejdą do obiegu do marca lub kwietnia 2014 roku. Do maja, gdy jeszcze nie wyemitowano euro, Cinca powiedział, że ponownie emisja została opóźniona, ale monety wejdą do obiegu pod koniec 2014 roku. Przytoczył komplikacje związane z podziałem bicia monet między mennice francuską i hiszpańską. Waluta rocznika 2014 ostatecznie została zaprezentowana 23 grudnia 2014 roku i została w całości wybita w Hiszpanii. Francja otrzymała natomiast prawo do bicia monet na rok 2015. Rzeczywisty obieg rozpoczął się 15 stycznia 2015 roku.

Monety obiegowe 1. seria – (2014-teraz) W 2011 roku ogłoszono konkurs na projekt andorskich monet euro, który odbył się na przełomie marca i kwietnia 2013 roku. Moneta o nominale 2 euro, została wyłączona z konkursu, gdyż obowiązkowo miał być na niej umieszczony herb Andory. W odniesieniu do wzoru monet określono następujące specyfikacje: Moneta 1 euro powinna przedstawiać Casa de la Vall, monety od 10 do 50 centów powinny przedstawiać sztukę romańską, natomiast monety od 1 do 5 centów powinny przedstawiać naturę. 16 maja 2013 roku zaprezentowano wybrane wzory monet i ogłoszono ich wielkość emisjiDie andorranischen Münzentwürfe, abgerufen am 24. Mai 2013. Monety od 1 do 5 centów zaprojektowane przez Rubena da Silvę przedstawiały kozice pirenejską i sępa brodategoOesterreichische Nationalbank: Umlaufmünzen/Nationale Seiten – Andorra, abgerufen am 1. Februar 2015. Monety od 10 do 50 centów przedstawiały fragment fresku Pantokratora w romańskim kościele Sant Martí de la Cortinada oraz motyw romański kościół Santa ColomaUNESCO: Ensemble historique de Santa Coloma (französisch), abgerufen am 24. Dezember 2014. Po sprzeciwie Komisji Europejskiej wobec religijnego motywu PantokratoraAndorra cambia il disegno di alcune monete, numistoria.altervista.org, 7 agosto 2013, na monetach 10, 20 i 50 centów zaprojektowanych przez Molesa Disseny'ego i Escaldesa-Engordany'ego pozostał jedynie kościół Santa Coloma. Przedstawienie Casa de la Vall na monetach 1 euro zostało zmodyfikowane w porównaniu z projektem konkursowym Jordi Puy. Zmieniono również szczegóły dotyczące monet od 1 do 5 centówMinisteri de Finances i Funció Pública, Andorra la Vella, 14. August 2013: Überarbeitete Entwürfe der andorranischen Euromünzen, abgerufen am 21. Dezember 2014 – jednak publikacja w Dzienniku Urzędowym UE przedstawia Casa de la Vall w wersji projektu konkursowego. Herb Andory przedstawiony na monecie 2 € przedstawia mitrę i pastorał biskupa Urgell - współksiążę Andory, trzy filary herbu Foix, cztery filary Kataloniii oraz dwie krowy hrabiów Bearn.

Ostatecznie wzory obecnej serii andorskich monet euro wyglądają następująco: Nominał Motyw Zdjęcie motywu 1 cent Kozica pirenejska i sęp brodaty centruj|bezramki|90x90px https://upload.wikimedia.org/wikipedia/de/9/99/Andorra_1%2C2_%2B5_Cent.png 2 centy 5 centów 10 centów Kościół w Santa Coloma centruj|bezramki|90x90px https://upload.wikimedia.org/wikipedia/fr/2/27/10_centimes_Andorre.png 20 centów 50 centów 1 euro Casa de la Vall centruj|bezramki|90x90px https://upload.wikimedia.org/wikipedia/it/b/be/1_%E2%82%AC_Andorra.jpg 2 euro Herb Andory centruj|bezramki|90x90px https://upload.wikimedia.org/wikipedia/de/3/39/Andorra_2_Euro.png rant 2 euro 150px sekwencja 2 ★ ★ powtórzona 6-krotnie, naprzemiennie odwrócona o 180°

Za bicie monet obiegowych odpowiedzialne są 2 mennice. Od roku 2014 i dalej w każdy rok parzysty mennica hiszpańska Real Casa de la Moneda oraz od roku 2015 i w każdy kolejny rok nieparzysty mennica francuska Monnaie de Paris.

Monety okolicznościowe 2 euro Andora rozpoczęła oficjalne emitowanie okolicznościowych monet 2 euro od roku 2014. Jednakże początkowe monety zostały wprowadzone do sprzedaży dopiero od roku 2016, pomimo wcześniejszej daty bitej na monecie.

Dotychczas Andora wyemitowała następujące okolicznościowe monety 2 euro: Rok Numer Nazwa monety data wydania 2014 1 20 lat członkostwa Andory w Radzie Europy 29 lutego 2016 2015 2 25. rocznica podpisania umowy celnej z Unią Europejską 18 lipca 2016 2015 3 30. rocznica nadania pełnoletności i przyznania praw politycznychmężczyznom i kobietom w wieku osiemnastu lat 18 lipca 2016 2016 4 25-lecie Radia i Telewizji Andory 1 czerwca 2017 2016 5 150 lat Nowej Reformy z 1866 roku 1 czerwca 2017 2017 6 100 lat hymnu Andory 8 lutego 2018 2017 7 Andora – kraj Pirenejów 8 lutego 2018 2018 8 25. rocznica Konstytucji Andory 13 marca 2018 2018 9 70. rocznica Powszechnej Deklaracji praw człowieka 26 listopada 2018 2019 10 Finał Pucharu Świata FIS w Narciarstwie Alpejskim 2019 11 marca 2019 2019 11 600-lecie Rady Generalnej Dolin 11 listopada 2019 2020 12 XXVII Szczyt Iberoamerykański – Andora 2021 9 grudnia 2020 2020 13 50. rocznica powszechnych praw wyborczych kobiet w Andorze 9 grudnia 2020 2021 14 100. rocznica koronacji Matki Bożej Meritxell 15 grudnia 2021 2021 15 "Zaopiekujmy się naszymi starszymi osobami" 15 grudnia 2021 2022 16 10. rocznica wejścia w życie układu monetarnego między Andorą a Unią Europejską 16 stycznia 2023 2022 17 Legenda o Karolu Wielkim 16 stycznia 2023 2023 18 30. rocznica przystąpienia Andory do Organizacji Narodów Zjednoczonych 27 listopada 2023 2023 19 Święto przesilenia letniego w Andorze 27 listopada 2023

Monety kolekcjonerskie 1,25 euro Andora rozpoczęła wydawanie kolekcjonerskich monet o nominale 1,25 euro w 2021 roku. Wszystkie dotychczas wydane monety wykonane są z miedzioniklu. Do 2023 roku wydano 6 monet po 2 w każdym roku przedstawiając na nich faunę, florę oraz budowle z Andory.

5 euro W 2018 roku wydano dotychczas jedyną monetę w tym nominale wykonaną ze srebra z okazji 25-lecia Konstytucji Andory.

50 euro W 2018 roku wydano dotychczas jedyną monetę w tym nominale wykonaną ze złota z okazji 25-lecia Konstytucji Andory.

Przypisy

Andora Kategoria:Gospodarka Andory