Koźmin – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Koźmin z siedzibą GRN w mieście Koźminie (nie wchodzącym w skład gromady) utworzono 1 stycznia 1958 w powiecie krotoszyńskim w woj. poznańskim z obszarów zniesionych gromad Lipowiec i StaniewUchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 25 września 1957 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 16 grudnia 1957 r., Nr. 13, Poz. 71). Dla gromady ustalono 27 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Powiatowej Rady Narodowej w Krotoszynie z dnia 28 listopada 1957 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych w powiecie krotoszyńskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 6 grudnia 1957 r., Nr. 12, Poz. 52).
1 stycznia 1960 do gromady Koźmin włączono obszar zniesionej gromady Wałków w tymże powiecieUchwała Nr 14/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 18 września 1959 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie poznańskim w brzmieniu zatwierdzonym uchwałą Nr 458/59 Rady Ministrów z dnia 27 listopada 1959 r. w sprawie zatwierdzenia uchwał Wojewódzkich Rad Narodowych w Białymstoku, Koszalinie, Poznaniu i Wrocławiu w przedmiocie połączenia, zniesienia i utworzenia niektórych gromad (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 18 grudnia 1959 r., Nr. 10, Poz. 116).
1 stycznia 1962 do gromady Koźmin włączono miejscowość Cegielnia ze znoszonej gromady Nowawieś w tymże powiecieUchwała Nr 20/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 28 września 1961 r. w sprawie zmiany granic niektórych gromad oraz zmiany siedzib niektórych gromadzkich rad narodowych w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 20 grudnia 1961 r., Nr. 12, Poz. 98).
1 stycznia 1970 do gromady Koźmin włączono 326,57 ha z miasta Koźmin w tymże powiecie, natomiast 21,73 ha (część wsi Lipowiec) z gromady Koźmin włączono do miasta KoźminZarządzenie Nr 7/70 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 30 stycznia 1970 r. w sprawie szczegółowego określenia granic niektórych miast w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 20 lutego 1970 r., Nr. 2, Poz. 14).
31 grudnia 1971 do gromady Koźmin włączono obszar zniesionej gromady Koźmin-Zachód w tymże powiecieUchwała Nr XI/58/71 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 28 września 1971 r. w sprawie zniesienia, połączenia i utworzenia niektórych gromad w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 17 grudnia 1971 r., Nr. 15, Poz. 234). Wg Dziennika (§3), "uchwała wchodzi w życie po zatwierdzeniu jej przez Radę Ministrów z upływem dni 14 od daty ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu"; uchwała została ogłoszona 17 czerwca 1971, co oznacza że weszła w życie 31 grudnia 1971 (14 dni później)..
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 w powiecie krotoszyńskim reaktywowano zniesioną w 1954 roku gminę KoźminUchwała Nr XVIII/98/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1972 r., Nr 32, Poz. 391) (od 1997 gmina Koźmin Wielkopolski).
Przypisy
Kozzxmin (powiat krotoszynxski) Kategoria:Historia Koźmina Wielkopolskiego