Wiktor Zachert-Okrzanowski

thumb|Wiktor Zachert-Okrzanowski jako uczeń szkoły średniej Wiktor Hugon Zachert-Okrzanowski (ur. 24 października 1890 w Łodzi, zm. 13–14 kwietnia 1940 w Katyniu) – kapitan geograf Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Hugona i Wiktorii z Gundelachów (1867–1951) urodzony 24 października 1890 w Łodzi. Był bratem Emilii (1887–1970), pisarki, działaczki społecznej i Konstantego Zachert-Olszyca (1893–1940), porucznika piechoty rezerwy Wojska Polskiego, który także został zamordowany w Katyniu.

W sierpniu 1897 rozpoczął naukę w rodzinnym mieście. W 1900, po śmierci ojca, przeniósł się z rodziną do Warszawy i wstąpił do Szkoły Handlowej Edwarda Rontalera. W czasie strajków szkolnych przeniósł się do Szkoły Realnej Emiliana Konopczyńskiego w Warszawie. Jesienią 1908 wstąpił do Organizacji Młodzieży Narodowej, a następnie został przyjęty do ścisłej organizacji PET. W styczniu 1910, po rozłamie w dotychczasowych strukturach, przeszedł do Organizacji Wojskowej im. Walerego Łukasińskiego i pełnił w niej funkcję dziesiętnika. W czerwcu tego roku zdał maturę, wyjechał do Lwowa i w październiku rozpoczął studia na Wydziale Chemicznym Szkoły Politechnicznej. W tym samym czasie został członkiem Armii Polskiej, a w następnym roku – Polskich Drużyn Strzeleckich. W tej organizacji ukończył szkoły: rekrucką, podoficerską i podchorążych. Pełnił w niej służbę jako starszy szeregowy, zastępowy, plutonowy i dowódca kompanii. W czerwcu 1913 został mianowany podchorążym. Przed wybuchem I wojny światowej, na polecenie Naczelnej Komendy PDS, wyjechał do Warszawy z zadaniem prowadzenia prac organizacyjnych. Od 1 sierpnia 1914 pełnił funkcję naczelnika powiatu radzymińskiego. 10 września tego roku został aresztowany przez rosyjską żandarmerię i uwięziony w Warszawie, a później w Penzie i Saratowie. W końcu grudnia 1914 został zwolniony i oddany pod dozór policji. W czerwcu 1915 uciekł do Kamieńska nad Dnieprem, a w sierpniu 1918 wrócił do Warszawy.

1 listopada 1918 stawił się w siedzibie Polskiej Organizacji Wojskowej w Lublinie. 11 listopada tego roku został odkomenderowany do Chełma. Z rozkazu gen. Rydza-Śmigłego pod koniec 1918 objął funkcję komendanta dworca kolejowego w Chełmie. W styczniu 1919 jako podporucznik został przeniesiony do 35 pułku piechoty na stanowisko dowódcy plutonu. Walczył na wojnie z bolszewikami. Wyróżnił się 12 maja 1920 dowodząc 12. kompanią 35 pp w walce pod Łojowem i Mochowem. 15 września 1921 został przeniesiony do rezerwy, a w następnym roku odznaczono go orderem „Virtuti Militari” V klasy. W uzasadnieniu jego nadania, czytamy m.in.:8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 471. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty. Posiadał przydział w rezerwie do 32 pułku piechoty w Modlinie. W 1934, jako kapitan geograf rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III.

Mieszkał w Warszawie przy ul. Hożej 3 m. 5. W 1933 był zatrudniony w Zakładach Graficznych Straszewiczów w Warszawie-Lesznie nr 112. Był dyrektorem „Litografii Artystycznej W. Główczewskiego” w Warszawie.

W kampanii wrześniowej, po agresji ZSRR na Polskę, został wzięty do niewoli przez Sowietów i od grudnia 1939 przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku. Między 11 a 12 kwietnia 1940 przekazano go do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – lista wywózkowa 022/3 z 9 kwietnia 1940, pozycja 45. Został zamordowany 13 lub 14 kwietnia 1940 w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. W 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane podczas ekshumacji nadzorowanych przez Niemców pod numerem 1229 – raport dzienny z 6 maja 1943. Przy jego szczątkach znaleziono list, kartę szczepień oraz pocztówki – m.in. od „Cecylji Zachert". Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 01229, wskazany jako kpt. Zachert-Okrzanowski Hugon.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majoraDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

17 czerwca 1922 ożenił się z Cecylią z Kubickich (1899–1943), z którą miał syna Mirona Ziemowita "Mirka" (1923–1943) i córkę Bognę Wiesławę (1929–2017).

Symboliczny grób Wiktora, jego syna Mirona i brata Konstantego znajduje się w grobowcu rodziny Karola Gundelacha na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie (sektor AL5, rząd 5, miejsce 18).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4467 – 26 stycznia 1922.. Krzyż Niepodległości – 6 czerwca 1931 roku „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych dwukrotnie.. Srebrny Krzyż Zasługi

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci IV Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza w Warszawie Kategoria:Absolwenci i studenci Szkoły Politechnicznej we Lwowie Kategoria:Członkowie Armii Polskiej (1910–1914) Kategoria:Członkowie Organizacji Młodzieży Narodowej Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej „Przyszłość” Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (kampania wrześniowa) Kategoria:Kapitanowie geografowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 35 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie - grób symboliczny Kategoria:Przemysłowcy II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Zmarli w 1940