Bolesław Bernard Statkowski (Kościesza-Statkowski) (ur. 20 maja 1825 w Chworosnej, zm. w lutym 1898 w Jałcie) – polski inżynier komunikacji, meteorolog, glacjolog, działający na terenie Rosji.
Biografia Ukończył pięcioklasową powiatową szkołę dla dzieci szlachty w PińskuMarek Mądzik, Statkowski (Kościesza-Statkowski) Bolesław Bernard (1825-1898), Polski Słownik Biograficzny t. 42, Warszawa-Kraków 2003-2004, s. 572-574. Następnie studiował w petersburskim Instytucie Korpusu Inżynierów KomunikacjiJubileusz Polaka, Kurier Lwowski, 1894, nr 203 z 24 lipca s. 3. W 1844 ukończył pierwszy kurs w stopniu chorążego, a następnie kurs wyższy ze stopniem podporucznika (1846). W 1847 złożył egzamin końcowy i awansował na porucznikaBolesław Chwaściński, Statkowski-Kościesza Bernard Bolesław (1825-1898), Słownik Biograficzny Techników Polskich, z. 8, Warszawa 1997, s. 112–113. Podczas studiów należał do tajnego kółka skupiającego polskich młodych oficerów, m.in. Ludwika Wereszczyńskiego, Cypriana Przesieckiego oraz studiującego na Uniwersytecie Petersburskim Zygmunta Sierakowskiego.
W 1847 roku jako porucznik rozpoczął służbę na Kaukazie, gdzie został naczelnikiem VIII Okręgu Komunikacyjnego. Podczas wojny krymskiej (1853–1854) odpowiadał za utrzymanie stałego połączenia Tbilisi z linią frontu. W 1857 z ramienia Namiestnika Kaukaskiego ks. Aleksandra Bariatyńskiego odbył podróż do Francji, gdzie opublikował broszurę w 1858 poświęconą problematyce powodzizob. w wykazie prac. Po powrocie na Kaukaz brał udział w przebudowie Gruzińskiej Drogi Wojennej łączącej Władykaukaz z W 1859 zaprojektował jej wytyczenie przez przełęcz Krzyżową (2388 m n.p.m.) w głównym grzbiecie Kaukazu na odcinku Kwiszeti-Kobi, co stało się jego czołowym osiągnięciem zawodowym. Zajmował się także meteorologią górską i badaniem lawin, był członkiem (1862–1863) i przewodniczącym komisji (1864–1865) dla wyjaśnienia przyczyn schodzenia lawin na Gruzińską Drogę Wojenną. Następnie zajmował się projektowaniem i budową linii kolejowych na Kaukazie, m.in. w latach 1871-1872 zbudował jedną z pierwszych linii kolejowych na Kaukazie łączącą Tbilisi z Poti. W 1873 roku zaczął opracowywanie projektu linii kolejowej łączącej Władykaukaz z TbilisiPiątkowski L. Działalność gospodarcza Polaków na Zakaukaziu na przełomie XIX i XX wieku Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska.Vol. 43/44 (1988/1989) s. 110–111. W l. 1870–1880 po raz pierwszy zastosował zdjęcia tachimetryczne dla wybrania odpowiedniego kierunku budowy a po kilkuletnich badaniach zaproponował przebicie tunelu pod głównym grzbietem Kaukazu od strony południowej. Z powodu zbyt dużych kosztów i trudności technicznych projekt nie został przyjęty do realizacji. Zrealizowano projekt innego Polaka, inżyniera Pławskiego. Jako naczelny inspektor z ramienia rządu, uczestniczył w budowie przez Towarzystwo Zakaukaskiej Kolei Żelaznej najważniejszej linii kolejowej w regionie, tzw. Kolei Zakaukaskiej łączącej Baku z Batumi przez Tyflis (1875–1883). W latach 1886–1893 roku przeprowadził wraz z m.in. polskimi inżynierami Klemensem Rugiewiczem (projektantem), Ferdynandem Rydzewskim i Aleksandrem Strakowskim przebudowę czterowiorstwowego tunelu pod Przełęczą Suramską na linii kolejowej Tbilisi do Poti Z jego inicjatywy założono w tym czasie na Przełęczy Suramskiej stację meteorologiczną.
W latach 1889–1898 Statkowski pełnił funkcję Naczelnika Kaukaskiego okręgu Komunikacji. Od 17 II 1889 posiadał tytuł tajnego radcy. Przez wiele lat był radnym Rady Miejskiej w Tbilisi i członkiem jej licznych komisji. 20 czerwca 1894 zorganizowano w Tyflisie jubileusz 50-lecia służby wojskowej StatkowskiegoЮбилей пятилетия службы Болеслава Игнатьевича Статковского. "Двадцатый месяц 1844-1894", Тифлис 1894 Zmarł podczas kuracji na Krymie.
Prace Bolesława Statkowskiego Mémoire sur les inondations (Paris 1858), Об озидаёмом Казбекском завале, Тифлис 1877 Задачи Кавказа по климатологии, Санкт-Петербург 1878 Problèmes de la climatologie de Caucase, Paris 1879 О ценах происхождения Казбекскаго завала, Тифлис 1887 Прекрасные овразные выносы и возрождение лесов в горах, Тифлис 1895
Odznaczony Order: św. Anny III kl. (1858), II kl. z koroną (10 V 1873) i I kl. (28 III 1893), Order św. Włodzimierza IV kl. (29 X 1866) i III kl. (15 III 1879), Order św. Stanisława I kl. (28 X 1893).
Życie prywatne Pochodził z rodziny szlacheckiej, był synem Ignacego, prawdopodobnie miał brata Adama.
Przypisy
Literatura Bolesław Chwaściński, Statkowski-Kościesza Bernard Bolesław (1825-1898), Słownik Biograficzny Techników Polskich, z. 8, Warszawa 1997, s. 112-113 Marek Mądzik, Statkowski (Kościesza-Statkowski) Bolesław Bernard (1825-1898), Polski Słownik Biograficzny t. 42, Warszawa-Kraków 2003-2004, s. 572-574 Болеслав Игнатьевич Статковский (1825-1898)
Kategoria:Absolwenci Instytutu Inżynierów Komunikacji Cesarza Aleksandra I Kategoria:Gospodarka Gruzji Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Polscy uczestnicy wojny krymskiej 1853–1859 (strona rosyjska) Kategoria:Tajni radcy Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Ludzie urodzeni w Pińsku (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Urodzeni w 1825 Kategoria:Zmarli w 1898