Ustawaz dnia 16 listopada 2000 r.o domach składowych oraz o zmianie Kodeksu cywilnego, Kodeksu postępowania cywilnego i innych ustaw Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Wydawanie zezwoleń na prowadzenie przedsiębiorstw składowych Rozdział 3 - Nadzór nad działalnością domów składowych Rozdział 4 - Działalność domu składowego Rozdział 5 - Dowody składowe Rozdział 6 - Sprzedaż przymusowa Rozdział 7 - Zwrotne poszukiwanie Rozdział 8 - Umarzanie dowodów składowych Rozdział 9 - Izba domów składowych Rozdział 10 - Składowy fundusz gwarancyjny Rozdział 11 - Przepisy karne Rozdział 12 - Przepisy przejściowe i zmiany w przepisach obowiązujących Treść ustawy Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa reguluje zasady działalności domów składowych oraz wydawania dowodów składowych i obrotu tymi dowodami. Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) przedsiębiorstwo składowe - przedsiębiorstwo służące świadczeniu usług składu w sposób określony w ustawie, 2) dom składowy - przedsiębiorcę uprawnionego do prowadzenia przedsiębiorstwa składowego w sposób określony w ustawie, 3) dowód składowy - zbywalny przez indos dokument wydany przez dom składowy, składający się z dwóch części, z których jedna (rewers) stwierdza posiadanie rzeczy złożonych na skład, a druga (warrant) stwierdza ustanowienie zastawu na rzeczach złożonych na skład, 4) towary rolne - surowce, półprodukty i produkty określone w przepisach o statystyce publicznej jako rolno-spożywcze, 5) towary przemysłowe - surowce, półprodukty i produkty inne niż towary rolne, 6) właściwy minister - ministra właściwego do spraw gospodarki lub ministra właściwego do spraw rynków rolnych, 7) podmiot dominujący lub zależny - podmiot dominujący lub zależny w rozumieniu przepisów Prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi, 8) rzeczy złożone na skład - towary rolne lub przemysłowe złożone w przedsiębiorstwie składowym, zgodnie z postanowieniami umowy składu i ustawy, 9) bank domicylowy - bank oznaczony w dowodzie składowym jako właściwy do przyjmowania, przechowywania i wypłacania kwot przypadających posiadaczowi dowodu składowego lub jego części. Rozdział 2 Wydawanie zezwoleń na prowadzenie przedsiębiorstw składowych Art. 3. Działalność polegającą na prowadzeniu przedsiębiorstwa składowego mogą prowadzić wyłącznie przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi, spółkami jawnymi, spółkami komandytowymi, spółkami komandytowo-akcyjnymi, spółkami z ograniczoną odpowiedzialnością, spółkami akcyjnymi, przedsiębiorstwami państwowymi lub spółdzielniami, po uzyskaniu zezwolenia. Art. 4. 1. Zezwolenie na prowadzenie przedsiębiorstwa składowego wydaje, w drodze decyzji administracyjnej: 1) przedsiębiorcom przyjmującym na skład towary przemysłowe - minister właściwy do spraw gospodarki, 2) przedsiębiorcom przyjmującym na skład towary rolne - minister właściwy do spraw rynków rolnych. 2. Udzielenie zezwolenia na prowadzenie przedsiębiorstwa składowego podlega stałej opłacie w wysokości stanowiącej równowartość 1 000 EURO ustalonej na dzień udzielenia zezwolenia, przy zastosowaniu średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski. Opłata stanowi dochód budżetu państwa. Art. 5. Wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie przedsiębiorstwa składowego rozpatruje się w terminie 2 miesięcy od dnia jego złożenia. Art. 6. 1. Wniosek o wydanie zezwolenia zawiera: 1) dane osobowe członków zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, o ile jest przewidziana, jak również innych osób, które odpowiadają za rozpoczęcie przez przedsiębiorstwo, spółkę lub spółdzielnię prowadzenia przedsiębiorstwa składowego lub będą nim kierować, ich kwalifikacje zawodowe oraz dotychczasowy przebieg pracy zawodowej, a w odniesieniu do spółki jawnej i spółki komandytowej - dane osobowe wspólników, 2) listę akcjonariuszy (wspólników) lub członków, wraz z procentowym określeniem posiadanych przez nich głosów na walnym zgromadzeniu (zgromadzeniu wspólników), 3) informacje o podmiotach dominujących i zależnych wobec wnioskodawcy, 4) informacje o wysokości kapitału własnego (funduszy własnych), ze wskazaniem źródeł jego pochodzenia, 5) analizę ekonomiczno-finansową możliwości prowadzenia przedsiębiorstwa składowego przez pierwszy rok, 6) oświadczenia osób, które będą kierować działalnością przedsiębiorstwa składowego, oraz członków zarządu lub osób odpowiadających osobiście za zobowiązania wnioskodawcy, stwierdzające, że nie były one skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu, przeciwko dokumentom, za przestępstwo gospodarcze, za fałszowanie pieniędzy, papierów wartościowych, znaków urzędowych, znaków towarowych, przestępstwo skarbowe oraz za przestępstwa określone w przepisach prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi lub za przestępstwa określone w ustawie, 7) informacje o planowanej organizacji przedsiębiorstwa i o posiadanych urządzeniach technicznych oraz warunkach lokalowych, z podaniem adresów miejsc, w których będzie prowadzone przedsiębiorstwo składowe, 8) informacje o poprzednio i aktualnie prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej i przyczynach ewentualnego jej zaprzestania, 9) opis dotychczasowej i obecnej działalności gospodarczej akcjonariuszy (wspólników lub członków) posiadających co najmniej 5% głosów na walnym zgromadzeniu (zgromadzeniu wspólników) wnioskodawcy, 10) wskazanie rodzajów towarów przemysłowych lub szczegółowy wykaz towarów rolnych przewidzianych do przyjmowania na skład, 11) wskazanie banku domicylowego, w którym mają być wypłacane kwoty należne posiadaczom dowodów składowych lub ich części, 12) zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego i właściwej instytucji ubezpieczenia społecznego o niezaleganiu przez wnioskodawcę z wypełnianiem zobowiązań wobec Skarbu Państwa lub instytucji ubezpieczenia społecznego. 2. Do wniosku należy dołączyć: 1) projekt regulaminu przedsiębiorstwa składowego, 2) statut (umowę) spółki, spółdzielni lub przedsiębiorstwa państwowego, 3) aktualny wypis z właściwego rejestru. 3. W celu ustalenia, czy wnioskodawca daje rękojmię należytego prowadzenia przedsiębiorstwa składowego, właściwy minister może żądać przedstawienia innych danych dotyczących sytuacji finansowej i prawnej wnioskodawcy lub jego akcjonariuszy (wspólników lub członków), posiadających co najmniej 5% głosów na walnym zgromadzeniu (zgromadzeniu wspólników). Art. 7. 1. Udzielenie zezwolenia na prowadzenie przedsiębiorstwa składowego przyjmującego na skład towary rolne jest uzależnione od przedstawienia przez wnioskodawcę opinii wojewódzkiego inspektora Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych, potwierdzającej przystosowanie magazynów, pomieszczeń i urządzeń wnioskodawcy do prawidłowego przechowywania określonych we wniosku towarów rolnych. 2. Opinię, o której mowa w ust. 1, wydaje się nie wcześniej niż 14 dni przed datą złożenia wniosku o wydanie zezwolenia. Art. 8. Zezwolenie na prowadzenie przedsiębiorstwa składowego zawiera w szczególności: 1) adresy miejsc, w których będzie prowadzone przedsiębiorstwo składowe, 2) minimalną wysokość środków własnych przeznaczonych na prowadzenie przedsiębiorstwa składowego, 3) określenie warunków technicznych i organizacyjnych, wymaganych do prowadzenia przedsiębiorstwa składowego, 4) dokument zatwierdzający regulamin przedsiębiorstwa składowego, 5) jeżeli wnioskodawca jest osobą fizyczną - zobowiązanie wnioskodawcy do prowadzenia ksiąg rachunkowych, 6) wskazanie rodzajów towarów przemysłowych lub szczegółowy wykaz towarów rolnych, do których przyjmowania na skład uprawniony jest dom składowy, 7) wskazanie banku domicylowego. Art. 9. Decyzję o odmowie udzielenia zezwolenia wydaje się w przypadku, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia przedsiębiorstwa składowego, a w szczególności: 1) osoby kierujące działalnością wnioskodawcy były skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, o którym mowa w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 6, 2) przeciwko wnioskodawcy lub podmiotowi dominującemu wobec wnioskodawcy został złożony wniosek o wszczęcie postępowania upadłościowego albo wnioskodawca lub podmiot wobec niego dominujący złożył wniosek o wszczęcie postępowania układowego, 3) wnioskodawca zalega z wypełnianiem zobowiązań wobec Skarbu Państwa lub instytucji ubezpieczenia społecznego, 4) posiadane przez wnioskodawcę urządzenia techniczne, mające służyć do wykonywania usług składu, nie zapewniają odpowiedniej jakości świadczonych usług. Art. 10. 1. Właściwy minister prowadzi rejestr wydanych przez siebie zezwoleń. 2. Rejestr zawiera: 1) kolejny numer wpisu, 2) nazwę i siedzibę domu składowego, 3) oznaczenie miejsc prowadzenia przedsiębiorstwa składowego, 4) określenie zakresu przedmiotowego udzielonego zezwolenia, 5) informacje o zmianach w zakresie udzielonego zezwolenia, 6) informacje o karach pieniężnych nałożonych na dom składowy, 7) datę i wskazanie podstawy dokonania wpisu. 3. Informacje zawarte w rejestrze są jawne. 4. Minister właściwy do spraw rynków rolnych powiadamia o wydaniu zezwolenia wojewódzkiego inspektora skupu i przetwórstwa artykułów rolnych właściwego ze względu na miejsce prowadzenia przedsiębiorstwa składowego oraz Głównego Inspektora Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych. Rozdział 3 Nadzór nad działalnością domów składowych Art. 11. 1. Nadzór nad działalnością domów składowych sprawuje, w przypadku: 1) domu składowego przyjmującego na skład towary przemysłowe - minister właściwy do spraw gospodarki, 2) domu składowego przyjmującego na skład towary rolne - minister właściwy do spraw rynków rolnych. 2. Określone czynności nadzorcze właściwy minister może zlecić odpowiedniej inspekcji podlegającej jego zwierzchniemu nadzorowi. Art. 12. 1. Działalność domów składowych przyjmujących na skład towary rolne podlega nadzorowi Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych, zwanej dalej „Inspekcją”, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie oraz w przepisach o Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych. 2. Inspekcja dokonuje kontroli działalności przedsiębiorstwa składowego co najmniej raz na 6 miesięcy. 3. Inspekcja może również dokonać kontroli działalności przedsiębiorstwa składowego z własnej inicjatywy lub na wniosek ministra właściwego do spraw rynków rolnych. 4. Protokół kontroli jest przedstawiany niezwłocznie ministrowi właściwemu do spraw rynków rolnych oraz domowi składowemu. Art. 13. 1. Upoważniony przedstawiciel właściwego ministra ma prawo wstępu do siedziby domu składowego i do jego pomieszczeń oraz wglądu do ksiąg, dokumentów i innych nośników informacji, a także do dokonywania pomiarów oraz pobierania próbek rzeczy złożonych na skład (kontrola). 2. Na żądanie właściwego ministra lub jego upoważnionego przedstawiciela dom składowy jest obowiązany do niezwłocznego sporządzenia i przekazania kopii dokumentów i innych nośników informacji oraz do udzielenia pisemnych lub ustnych wyjaśnień. Art. 14. 1. Jeżeli w trakcie kontroli zostanie ujawnione naruszenie przepisów prawa, warunków określonych w zezwoleniu, zasad uczciwego obrotu lub interesów składających, minister, po otrzymaniu protokołu kontroli, może wszcząć postępowanie w celu wydania decyzji na podstawie art. 16. 2. Przeprowadzający kontrolę zawiadamia niezwłocznie inne właściwe organy o stwierdzonych podczas kontroli uchybieniach. Art. 15. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli właściwy minister wydał decyzję, na mocy której nałożył na dom składowy karę pieniężną lub wydał decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie przedsiębiorstwa składowego, kosztami kontroli obciąża się dom składowy. Art. 16. 1. W przypadku gdy dom składowy narusza przepisy prawa, nie wypełnia warunków określonych w zezwoleniu, przekracza zakres zezwolenia, nie przestrzega zasad uczciwego obrotu lub narusza interesy składających, właściwy minister może podjąć decyzję o nałożeniu kary pieniężnej do wysokości 100 000 zł, mając na uwadze stopień zagrożenia bezpieczeństwa obrotu. 2. W przypadku gdy dom składowy, pomimo nałożenia kary na podstawie przepisu ust. 1, nadal narusza przepisy prawa, nie wypełnia warunków określonych w zezwoleniu, przekracza zakres zezwolenia, nie przestrzega zasad uczciwego obrotu lub narusza interesy składających, minister może podjąć decyzję o cofnięciu zezwolenia. 3. Właściwy minister może podjąć decyzję o cofnięciu zezwolenia w każdym przypadku, gdy naruszenie prawa przez dom składowy jest wynikiem działania osób kierujących działalnością przedsiębiorstwa składowego wyczerpującego znamiona przestępstwa przeciwko mieniu, bezpieczeństwu obrotu gospodarczego lub przestępstwa określonego przepisami ustawy. 4. Wydanie decyzji, o której mowa w ust. 1-3, następuje po przeprowadzeniu rozprawy. 5. Decyzja, o której mowa w ust. 1-3, podlega ogłoszeniu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt domu składowego. Właściwy minister może nakazać podanie decyzji do publicznej wiadomości, w sposób zwyczajowo przyjęty na terenie objętym działaniem domu składowego, obciążając dom składowy kosztami tego ogłoszenia. Art. 17. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, szczególne warunki techniczne i finansowe wymagane przy prowadzeniu przedsiębiorstwa składowego. Rozporządzenie określi rodzaj pomieszczeń i urządzeń technicznych, które mogą być wykorzystywane w działalności przedsiębiorstw składowych, oraz wskaźniki finansowe, jakie ma spełnić dom składowy, z uwzględnieniem rodzaju i ilości przyjmowanych na skład rzeczy. Rozdział 4 Działalność domu składowego Art. 18. 1. Dom składowy może wystawiać dowody składowe oraz zbywać przez licytację publiczną rzeczy złożone na skład na żądanie osoby uprawnionej do rozporządzania tymi rzeczami oraz w celu zaspokojenia przysługujących mu wobec składającego wierzytelności zabezpieczonych ustawowym prawem zastawu. 2. Regulamin przedsiębiorstwa składowego określa w szczególności: 1) rodzaj towarów przemysłowych lub szczegółowy wykaz towarów rolnych, które mogą być przyjmowane na skład, 2) warunki, na jakich rzeczy są przyjmowane na skład, 3) wysokość opłat za składowanie (taryfa składowego) oraz wysokość i rodzaje ulg taryfowych, 4) wysokość opłat za dodatkowe usługi wykonywane przez dom składowy na rzecz składających, 5) sposób ogłaszania zmian taryfy składowego, 6) sposób ogłaszania ulg taryfowych i ich zmian. 3. Zmiana regulaminu przedsiębiorstwa składowego wymaga zatwierdzenia przez właściwego ministra, w drodze decyzji, wydanej w terminie 30 dni od daty złożenia wniosku o wyrażenie zgody na zmianę regulaminu. 4. Niewydanie decyzji przez właściwego ministra w terminie określonym w ust. 3 jest równoznaczne z zatwierdzeniem zmiany regulaminu. 5. Prawo używania w nazwie przedsiębiorcy wyrazów „dom składowy” przysługuje wyłącznie przedsiębiorcom, którzy uzyskali zezwolenie na prowadzenie przedsiębiorstwa składowego. Art. 19. 1. Dom składowy jest obowiązany w szczególności do: 1) wydawania dowodów składowych - na żądanie składającego, 2) prowadzenia księgi składowej, 3) prowadzenia i przechowywania dokumentacji dotyczącej przyjętych na skład rzeczy, 4) niezwłocznego informowania właściwego ministra o wszelkich zmianach w zakresie danych zawartych we wniosku o udzielenie zezwolenia. 2. Dom składowy jest zobowiązany do przestrzegania zasad uczciwego obrotu oraz do ochrony interesów składających. Art. 20. 1. Do praw oraz obowiązków domu składowego i składającego, w sprawach nie uregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o umowie składu. 2. Umowa składu nie może zawierać warunków mniej korzystnych dla składającego niż przewidziane w regulaminie przedsiębiorstwa składowego oraz w przepisach ustawy. Art. 21. 1. Dom składowy nie może odmówić przyjęcia rzeczy na skład na warunkach regulaminu, o ile nie stoją temu na przeszkodzie techniczne możliwości magazynowe przedsiębiorstwa składowego. 2. Dom składowy nie może udzielać pozataryfowych ulg lub zniżek. 3. Dom składowy nie może uzależniać zawarcia umowy składu od zawarcia przez składającego innej umowy z domem składowym lub z osobą trzecią. Art. 22. 1. Dom składowy jest obowiązany do ubezpieczenia towarów przemysłowych, przyjętych na skład, od ognia i innych zdarzeń losowych, chyba że umówiono się inaczej. 2. Dom składowy jest obowiązany do ubezpieczenia towarów rolnych, przyjętych na skład, od ognia i innych zdarzeń losowych. Z obowiązku tego dom składowy nie może być zwolniony. 3. Do odbioru sumy ubezpieczenia od zakładu ubezpieczeń jest uprawniony dom składowy albo, za jego zgodą, osoba uprawniona do odbioru rzeczy złożonych na skład. Rozdział 5 Dowody składowe Art. 23. 1. Dom składowy wydaje składającemu na jego żądanie dowód składowy. 2. Dowód składowy, odłączony z księgi składowej, składa się z dwóch, połączonych ze sobą, lecz dających się oddzielić części: z rewersu (składowego dowodu posiadania) i warrantu (składowego dowodu zastawniczego). 3. Obie części dowodu składowego powinny wzajemnie się na siebie powoływać i zawierać: 1) określenie firmy (nazwy) domu składowego, numer identyfikacyjny REGON lub PESEL, datę złożenia rzeczy na skład, datę wystawienia i podpisy osób uprawnionych do reprezentowania domu składowego, 2) numer dowodu składowego, zgodny z numerem bieżącym księgi składowej, 3) imię i nazwisko (określenie firmy, nazwy, numer identyfikacyjny REGON) i adres składającego, 4) oznaczenie ilości, jakości i kraju pochodzenia, a w razie potrzeby także szczególnych cech, rzeczy złożonych na skład, 5) wzmiankę o tym, czy rzeczy złożone na skład zostały ubezpieczone, a jeżeli tak, to u jakiego ubezpieczyciela, na jaką kwotę i na jaki czas, 6) oznaczenie terminu odbioru ze składu rzeczy złożonych na skład, jeżeli termin taki został w umowie określony, 7) wzmiankę o tym, czy i w jakiej wysokości z rzeczami złożonymi na skład są związane cła, podatki lub inne opłaty oraz zabezpieczone prawem zastawu roszczenia domu składowego, z podaniem wysokości bieżącego składowego oraz należności ubocznych i wskazaniem odpowiednich pozycji taryfy składowego, 8) oznaczenie banku domicylowego, w którym wpłaca się kwoty przypadające na rzecz posiadacza dowodu składowego lub jego części. Art. 24. 1. Obie części dowodu składowego można przenosić przez indos łącznie albo oddzielnie. 2. Dopóki obie części są przenoszone łącznie, dopóty indos rewersu powoduje także przeniesienie warrantu. Art. 25. 1. Pierwszy indos na oddzielonym warrancie zawiera: 1) imię i nazwisko (określenie firmy, nazwy, numer identyfikacyjny REGON lub PESEL) oraz adres indosanta, 2) imię i nazwisko (określenie firmy, nazwy, numer identyfikacyjny REGON lub PESEL) oraz adres indosatariusza, 3) oznaczenie wraz z należnościami ubocznymi kwoty pieniężnej, na której zabezpieczenie ustanawia się prawo zastawu na rzeczach złożonych na skład, 4) określenie terminu płatności wierzytelności zabezpieczonej prawem zastawu na rzeczach przyjętych na skład, 5) podpis indosanta. 2. Dane, o których mowa w ust. 1, należy umieścić również na rewersie. Dosłowną treść indosu należy wpisać do księgi składowej, a dom składowy powinien poświadczyć zarówno na rewersie, jak i na warrancie dokonanie tego wpisu, podając jego datę. 3. Jeżeli indos nie zawiera wszystkich danych, wymienionych w ust. 1, lub jeżeli na warrancie nie ma poświadczenia domu składowego, o którym mowa w ust. 2, indos jest nieważny. Art. 26. Do indosów dowodu składowego lub jego części stosuje się odpowiednio przepisy prawa wekslowego o indosie. Art. 27. 1. Jeżeli wystawiono dowód składowy, oświadczenia woli domu składowego, związane z umową składu, które według odrębnych przepisów powinny być dokonane na piśmie (listem poleconym), następują w drodze ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Regulamin domu składowego może przewidywać dodatkowe formy dokonywania przez dom składowy ogłoszeń. 2. Jeżeli posiadacz dowodu składowego lub jego części wskazał domowi składowemu swój adres, dom składowy jest obowiązany, niezależnie od ogłoszenia, o którym mowa w ust. 1, wysłać listem poleconym pod wskazanym adresem zawiadomienie o treści ogłoszenia. Art. 28. 1. Księga składowa składa się z trwale