Ustawaz dnia 7 czerwca 2001 r.o leśnym materiale rozmnożeniowym Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Organy właściwe w sprawach obrotu leśnym materiałem rozmnożeniowym Rozdział 3 - Krajowy Rejestr Leśnego Materiału Podstawowego Rozdział 4 - Obrót leśnym materiałem rozmnożeniowym Rozdział 5 - Regionalizacja nasienna Rozdział 6 - Przepisy karne Rozdział 7 - Zmiany w przepisach obowiązujących Rozdział 8 - Przepisy przejściowe i końcowe Załącznik - Wykaz gatunków drzew oraz ich sztucznych hybryd Treść ustawy Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa reguluje sprawy: 1) rejestracji leśnego materiału podstawowego, 2) obrotu leśnym materiałem rozmnożeniowym, 3) kontroli leśnego materiału rozmnożeniowego oraz leśnego materiału podstawowego wprowadzonego do obrotu, 4) regionalizacji nasiennej. Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) leśnym materiale rozmnożeniowym - rozumie się przez to: a) jednostki nasienne - szyszki, owocostany, owoce i nasiona przeznaczone do produkcji materiału sadzeniowego, b) części roślin przeznaczone do produkcji materiału sadzeniowego, c) materiał sadzeniowy - rośliny wyhodowane z jednostek nasiennych, z części roślin lub rośliny z odnowienia naturalnego, 2) leśnym materiale podstawowym - rozumie się przez to przeznaczone do produkcji leśnego materiału rozmnożeniowego: a) źródło nasion - drzewa rosnące na określonym obszarze, z których pobierane są nasiona, b) drzewostan - zespół drzew o zbliżonych cechach morfologicznych, rosnących w bezpośrednim sąsiedztwie i wzajemnie na siebie oddziałujących, c) plantację nasienną - grupę wyselekcjonowanych klonów lub rodów, zagospodarowaną lub izolowaną w sposób zapobiegający zapyleniu ze źródeł zewnętrznych, prowadzoną w celu uzyskania obfitych zbiorów łatwo pozyskiwanych nasion, d) drzewo mateczne - drzewo wykorzystywane do pozyskiwania leśnego materiału rozmnożeniowego poprzez kontrolowane lub niekontrolowane zapylanie określonego drzewa wykorzystywanego jako osobnik żeński pyłkiem jednego lub wielu drzew, e) klon - grupę osobników o jednakowym składzie genetycznym pozyskanych z jednego osobnika w drodze rozmnażania bezpłciowego, f) mieszankę klonów - grupę różnych, zidentyfikowanych klonów zmieszanych w określonych proporcjach, 3) rodzajach leśnego materiału podstawowego - rozumie się przez to źródło nasion, drzewostan, plantację nasienną, drzewo mateczne, klon lub mieszankę klonów, 4) rodzie - rozumie się przez to potomstwo drzew matecznych powstałe w drodze rozmnażania płciowego, 5) autochtonicznym drzewostanie lub źródle nasion - rozumie się przez to drzewostan lub źródło nasion odnawiane naturalnie w sposób ciągły lub sztucznie z leśnego materiału rozmnożeniowego powstałego z leśnego materiału podstawowego znajdującego się w miejscu, w którym rośnie, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tego miejsca, 6) rodzimym drzewostanie lub źródle nasion - rozumie się przez to: a) autochtoniczny drzewostan lub źródło nasion, b) drzewostan lub źródło nasion powstałe sztucznie z nasion pochodzących z tego samego regionu pochodzenia, w którym rośnie, 7) pochodzeniu pierwotnym - rozumie się przez to: a) dla autochtonicznych drzewostanów lub źródeł nasion - miejsce, w którym rosną drzewa stanowiące źródło nasion lub w którym rośnie drzewostan, b) dla nieautochtonicznych drzewostanów lub źródeł nasion - miejsce, w którym rósł drzewostan w chwili pobrania z niego nasion lub sadzonek, z których powstało źródło nasion lub drzewostan, 8) sztucznej hybrydzie - rozumie się przez to leśny materiał rozmnożeniowy powstały wskutek krzyżowania osobników dwóch lub większej liczby gatunków drzew, będący efektem zamierzonych działań człowieka, 9) leśnym materiale rozmnożeniowym przeznaczonym dla celów leśnych - rozumie się przez to leśny materiał rozmnożeniowy, który jest przeznaczony do uprawy w lasach oraz na gruntach przeznaczonych do zalesienia lub służy realizacji celów gospodarki leśnej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679, Nr 86, poz. 958 i Nr 120, poz. 1268), 10) produkcji leśnego materiału rozmnożeniowego - rozumie się przez to wszystkie etapy wytwarzania leśnego materiału rozmnożeniowego z leśnego materiału podstawowego w celu wprowadzenia go do obrotu, w tym etap powstawania i przekształcania jednostki nasiennej oraz etap wzrostu materiału sadzeniowego wyhodowanego z jednostki nasiennej lub części rośliny, 11) zarządcy leśnego materiału podstawowego - rozumie się przez to państwową jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, wykonującą, na mocy przepisów szczególnych, uprawnienia właścicielskie względem leśnego materiału podstawowego stanowiącego własność Skarbu Państwa, 12) producencie - rozumie się przez to osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, zajmującą się produkcją leśnego materiału rozmnożeniowego, 13) obrocie leśnym materiałem rozmnożeniowym - rozumie się przez to: a) nabycie leśnego materiału rozmnożeniowego, b) oferowanie zbycia lub zbywanie leśnego materiału rozmnożeniowego, c) pośrednictwo w czynnościach, o których mowa w lit. a) i b), 14) dostawcy - rozumie się przez to osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której przedmiotem zarobkowej działalności jest obrót leśnym materiałem rozmnożeniowym, 15) regionalizacji nasiennej - rozumie się przez to podział na regiony pochodzenia oraz zasady wykorzystywania w nich leśnego materiału rozmnożeniowego określonych gatunków, 16) regionie pochodzenia - rozumie się przez to wyznaczony obszar lub grupę obszarów, na których obecnie rośnie dany drzewostan lub źródło nasion, stanowiące materiał podstawowy. Art. 3. Przepisy ustawy stosuje się do gatunków drzew oraz ich sztucznych hybryd, których wykaz określa załącznik do ustawy. Art. 4. 1. Przepisów ustawy nie stosuje się do leśnego materiału rozmnożeniowego: 1) o którym mowa w art. 2 pkt 1 lit. b) i c), jeśli nie jest przeznaczony do celów leśnych, 2) przeznaczonego na eksport lub reeksport do państw niebędących członkami Unii Europejskiej. 2. Materiał, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinien być opatrzony etykietą o treści: „Nie dla leśnictwa”, jeżeli jest w posiadaniu dostawcy wraz z leśnym materiałem rozmnożeniowym przeznaczonym do celów leśnych. Art. 5. 1. Jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, o których mowa w art. 32 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679, Nr 86, poz. 958 i Nr 120, poz. 1268), uważa się za dostawców, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. Przepisów ustawy nie stosuje się do obrotu leśnym materiałem rozmnożeniowym dokonywanego pomiędzy jednostkami, o których mowa w ust. 1. Art. 6. Ustawa nie narusza przepisów ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o nasiennictwie (Dz. U. z 2001 r. Nr 53, poz. 563) w zakresie wyłącznego prawa hodowcy do odmiany. Art. 7. Do postępowania w sprawach regulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Art. 8. 1. Ustanawia się następujące kategorie leśnego materiału rozmnożeniowego: 1) ze zidentyfikowanego źródła, 2) wyselekcjonowany, 3) kwalifikowany, 4) przetestowany. 2. Leśny materiał rozmnożeniowy może należeć wyłącznie do jednej kategorii. Rozdział 2 Organy właściwe w sprawach obrotu leśnym materiałem rozmnożeniowym Art. 9. Organem administracji rządowej właściwym w sprawach obrotu leśnym materiałem rozmnożeniowym jest minister właściwy do spraw środowiska, zwany dalej „Ministrem”. Art. 10. Do zadań Ministra należy: 1) prowadzenie Krajowego Rejestru Leśnego Materiału Podstawowego oraz Skróconego Rejestru Leśnego Materiału Podstawowego, 2) prowadzenie rejestru świadectw pochodzenia, 3) prowadzenie rejestru dostawców, 4) wydawanie pozwoleń na przywóz leśnego materiału rozmnożeniowego z państw niebędących członkami Unii Europejskiej, 5) wydawanie świadectw pochodzenia, 6) przeprowadzanie kontroli leśnego materiału podstawowego podlegającego rejestracji w Krajowym Rejestrze Leśnego Materiału Podstawowego pod względem spełniania wymagań określonych w ustawie, 7) przeprowadzanie kontroli leśnego materiału rozmnożeniowego pod względem spełniania wymagań określonych w ustawie, 8) przeprowadzanie kontroli dostawców pod względem przestrzegania przepisów ustawy, w tym prawidłowości prowadzonej dokumentacji, 9) współpraca z organizacjami międzynarodowymi w zakresie selekcji leśnej i nasiennictwa leśnego, 10) opracowywanie we współpracy z zainteresowanymi jednostkami naukowymi i badawczo-rozwojowymi metod oceny leśnego materiału rozmnożeniowego oraz leśnego materiału podstawowego. Art. 11. 1. Zadania, o których mowa w art. 10, wykonuje Minister przy pomocy Biura Nasiennictwa Leśnego, zwanego dalej „Biurem”. 2. Biuro jest jednostką budżetową. 3. Biurem kieruje Dyrektor powoływany i odwoływany przez Ministra. 4. Zastępcę Dyrektora Biura powołuje i odwołuje Minister na wniosek Dyrektora Biura. 5. Decyzje administracyjne w sprawach określonych niniejszą ustawą wydaje, w imieniu Ministra, Dyrektor Biura. 6. Nadzór nad działalnością Biura sprawuje Minister. 7. Koszty działalności Biura są finansowane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw środowiska. 8. Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, strukturę organizacyjną Biura Nasiennictwa Leśnego, biorąc pod uwagę charakter wykonywanych zadań określonych w art. 10 oraz normy obowiązujące w tym zakresie w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Art. 12. 1. Minister oraz upoważnieni przez niego pracownicy, w ramach wykonywania obowiązków służbowych, uprawnieni są do: 1) wstępu na teren nieruchomości służących do produkcji leśnego materiału rozmnożeniowego lub obrotu nim albo na którym taki materiał się znajduje, 2) kontroli oraz zabezpieczania dokumentów związanych z produkcją leśnego materiału rozmnożeniowego lub obrotem nim, 3) żądania od producentów, dostawców oraz nabywców leśnego materiału rozmnożeniowego niebędących dostawcami pisemnych lub ustnych informacji oraz okazania dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia sprawy, 4) kontroli i zabezpieczania leśnego materiału podstawowego i leśnego materiału rozmnożeniowego, 5) pobierania próbek leśnego materiału rozmnożeniowego i leśnego materiału podstawowego, 6) wstępu na teren uprawy leśnej. 2. Czynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego. Art. 13. 1. Ustanawia się Krajową Komisję Nasiennictwa Leśnego, zwaną dalej „Komisją”, jako organ o charakterze opiniodawczo-doradczym działający przy Ministrze. 2. W skład Komisji wchodzi 4 stałych członków wyznaczonych spośród uznanych ekspertów w zakresie selekcji leśnej i nasiennictwa leśnego: 1) dwóch przedstawicieli Ministra, 2) przedstawiciel Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, 3) przedstawiciel Dyrektora Instytutu Badawczego Leśnictwa. 3. Przewodniczącego Komisji powołuje i odwołuje Minister spośród osób wymienionych w ust. 2 pkt 1 i 3. 4. W posiedzeniach Komisji mogą uczestniczyć, bez prawa głosu, osoby niebędące jej członkami, zaproszone przez Przewodniczącego Komisji. 5. Członkostwo w Komisji ustaje na skutek śmierci członka Komisji, jego rezygnacji lub odwołania przez organ lub jednostkę, którego lub której jest przedstawicielem. Art. 14. 1. Do zadań Komisji należy: 1) wydawanie opinii w sprawach rejestracji leśnego materiału podstawowego w Krajowym Rejestrze w części II, III i IV, 2) opiniowanie metod oceny, o których mowa w art. 10 pkt 10. 2. Członkowie Komisji mogą uczestniczyć w czynnościach, o których mowa w art. 12 ust. 1. 3. Koszty działalności Komisji finansowane są z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw środowiska. 4. Członkom Komisji biorącym udział w posiedzeniu odbywającym się poza miejscowością ich zamieszkania przysługuje zwrot diet, kosztów podróży i noclegów, na zasadach określonych w przepisach dotyczących należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Rozdział 3 Krajowy Rejestr Leśnego Materiału Podstawowego Art. 15. 1. Leśny materiał podstawowy podlega rejestracji w Krajowym Rejestrze Leśnego Materiału Podstawowego, zwanym dalej „Krajowym Rejestrem”. 2. Krajowy Rejestr prowadzi Minister. 3. Krajowy Rejestr składa się z następujących części: 1) części I, w której rejestrowany jest leśny materiał podstawowy przeznaczony do produkcji leśnego materiału rozmnożeniowego należącego do kategorii ze zidentyfikowanego źródła, 2) części II, w której rejestrowany jest leśny materiał podstawowy przeznaczony do produkcji leśnego materiału rozmnożeniowego należącego do kategorii wyselekcjonowany, 3) części III, w której rejestrowany jest leśny materiał podstawowy przeznaczony do produkcji leśnego materiału rozmnożeniowego należącego do kategorii kwalifikowany, 4) części IV, w której rejestrowany jest leśny materiał podstawowy przeznaczony do produkcji leśnego materiału rozmnożeniowego należącego do kategorii przetestowany. 4. Krajowy Rejestr prowadzi się przy użyciu elektronicznych nośników informacji. 5. Leśny materiał podstawowy podlegający rejestracji w Krajowym Rejestrze powinien charakteryzować się określoną jakością, szczególnie pod względem cech fenotypowych i genetycznych. 6. Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania, jakie powinien spełniać leśny materiał podstawowy podlegający rejestracji w Krajowym Rejestrze, wraz ze wskazaniem wymagań, których spełnienie będzie ujawniane w Krajowym Rejestrze, biorąc pod uwagę rodzaj oraz kategorię produkowanego leśnego materiału rozmnożeniowego oraz odpowiednie normy obowiązujące w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Art. 16. 1. W każdej z części Krajowego Rejestru, o których mowa w art. 15 ust. 3, zamieszcza się następujące informacje: 1) numer rejestrowy składający się z liczby porządkowej i numeru części rejestru, 2) numer i datę wydania decyzji o rejestracji, 3) numer i datę wydania decyzji o wykreśleniu leśnego materiału podstawowego z Krajowego Rejestru, 4) imię i nazwisko lub nazwę oraz adres właściciela lub zarządcy leśnego materiału podstawowego, 5) nazwę botaniczną leśnego materiału podstawowego, zgodnie z wykazem zamieszczonym w załączniku do ustawy, 6) rodzaj leśnego materiału podstawowego, 7) przeznaczenie leśnego materiału podstawowego, 8) lokalizację, poprzez podanie nazwy gminy właściwej ze względu na miejsce położenia leśnego materiału podstawowego, jak również: a) w części I i II - symbolu regionu pochodzenia i współrzędnych geograficznych, a w części III i IV - współrzędnych geograficznych oraz b) nazwy właściwej ze względu na położenie leśnego materiału podstawowego: regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, nadleśnictwa, obrębu leśnego, leśnictwa oraz numeru oddziału i litery pododdziału - w przypadku gdy zarządcą leśnego materiału podstawowego jest Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, 9) wysokość położenia leśnego materiału podstawowego nad poziomem morza lub zakres tych wysokości, 10) powierzchnię, jaką zajmuje leśny materiał podstawowy w postaci źródła nasion, drzewostanu lub plantacji nasiennej, 11) czy leśny materiał podstawowy jest autochtoniczny, czy jest nieautochtoniczny, 12) czy leśny materiał podstawowy jest rodzimy, czy jest nierodzimy, 13) o pochodzeniu pierwotnym leśnego materiału podstawowego, jeżeli jest znane - w przypadku gdy leśny materiał podstawowy nie jest autochtoniczny i nie jest rodzimy, 14) o nieznanym pochodzeniu leśnego materiału podstawowego - jeżeli pochodzenie pierwotne leśnego materiału podstawowego jest nieznane, 15) opis warunków glebowych i klimatycznych w miejscu, w którym znajduje się leśny materiał podstawowy, 16) numery świadectw pochodzenia wydanych dla leśnego materiału rozmnożeniowego wyprodukowanego z leśnego materiału podstawowego, 17) ilość leśnego materiału rozmnożeniowego wyprodukowanego z leśnego materiału podstawowego wyrażoną w kilogramach lub sztukach, 18) o prowadzonym przerzedzaniu plantacji oraz o kryteriach uwzględnianych podczas jego przeprowadzania - w przypadku rejestracji plantacji nasiennych, 19) o kontrolowanym, uzupełniającym bądź niekontrolowanym zapylaniu - w przypadku rejestracji drzew matecznych, 20) proporcję udziału poszczególnych drzew matecznych w produkowanym leśnym materiale rozmnożeniowym - w przypadku rejestracji drzew matecznych, 21) liczbę drzew matecznych - w przypadku rejestracji drzew matecznych, 22) sposób oznaczenia drzew matecznych umożliwiający ich identyfikację, 23) sposób oznaczenia klonów wchodzących w skład mieszanki umożliwiający ich identyfikację, liczbę i proporcje klonów wchodzących w skład mieszanki, kryteria wyboru klonów do mieszanki oraz numery rejestrowe w Krajowym Rejestrze, pod którymi zarejestrowano osobniki użyte do produkcji klonów - w przypadku rejestracji mieszanki klonów, 24) dane podlegające ujawnieniu w Krajowym Rejestrze, określone w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 15 ust. 6. 2. W części IV Krajowego Rejestru zamieszcza się ponadto informację o modyfikacji genetycznej leśnego materiału podstawowego, w rozumieniu przepisów o organizmach genetycznie zmodyfikowanych. Art. 17. 1. Krajowy Rejestr jest jawny. 2. Każdy może żądać, ze względu na swój interes prawny, uwierzytelnionych wyciągów i odpisów z Krajowego Rejestru. 3. Za wyszukiwanie informacji, sporządzanie odpisów i wyciągów oraz ich przesyłanie Minister pobiera opłatę, której wysokość nie może przewyższać planowanych kosztów związanych z wydaniem dokumentów. 4. Opłata, o której mowa w ust. 3, stanowi dochód budżetu państwa. Art. 18. 1. Minister prowadzi Skrócony Rejestr Leśnego Materiału Podstawowego, udostępniany Komisji Europejskiej oraz państwom członkowskim Unii Europejskiej na ich żądanie. 2. Skrócony Rejestr Leśnego Materiału Podstawowego zawiera: 1) informację o kategorii leśnego materiału rozmnożeniowego, 2) informację o modyfikacji genetycznej leśnego materiału podstawowego zarejestrowanego w części IV Krajowego Rejestru, 3) dane określone w art. 16 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 5-14. Art. 19. 1. Rejestracji w Krajowym Rejestrze dokonuje Minister na wniosek właściciela lub zarządcy leśnego materiału podstawowego. 2. Wniosek o rejestrację leśnego materiału podstawowego w Krajowym Rejestrze powinien zawierać: 1) numer części w Krajowym Rejestrze, w której ma być zarejestrowany leśny materiał podstawowy, 2) dane, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4-15 oraz pkt 24, 3) dane, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 18 - w przypadku rejestracji plantacji nasiennych, 4) dane, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 21 - w przypadku rejestracji drzew matecznych, 5) dane, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 23 - w przypadku rejestracji mieszanki klonów, 6) informację o modyfikacji genetycznej leśnego materiału podstawowego w rozumieniu przepisów o organizmach zmodyfikowanych genetycznie - w przypadku rejestracji leśnego materiału podstawowego w części IV Krajowego Rejestru. 3. Do wniosku należy dołączyć: 1) plan rozmieszczenia poszczególnych osobników na plantacji nasiennej sporządzony w sposób umożliwiający ich rozróżnienie - w przypadku rejestracji plantacji nasiennej, 2) wyniki testów potwierdzających spełnienie wymagań określonych w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 15 ust. 6 - w przypadku rejestracji leśnego materiału podstawowego w części IV Krajowego Rejestru, 3) wyniki badań określających procent sztucznych hybryd w produkowanym leśnym materiale rozmnożeniowym - w przypadku rejestracji plantacji nasiennych lub drzew matecznych, przeznaczonych do produkcji sztucznych hybryd, 4) wyniki oceny określającej cechy i wartość użytkową leśnego materiału podstawowego - w przypadku rejestracji klonów lub mieszanki klonów. Art. 20. 1. Testy, o których mowa w art. 19 ust. 3 pkt 2, badania, o których mowa w art. 19 ust. 3 pkt 3, oraz ocenę, o której mowa w art. 19 ust. 3 pkt 4, wykonuje się na zlecenie właściciela lub zarządcy leśnego materiału podstawowego. 2. Koszty testów, o któryc