Ustawaz dnia 7 marca 2007 r.o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich 1)Niniejszą ustawą zmienia się: ustawę z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, ustawę z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, ustawę z dnia 28 września 1991 r. o lasach, ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, ustawę z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, ustawę z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ustawę z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego i ustawę z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej. Treść ustawy Art. 1. Ustawa określa: 1) zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 1698/2005”, oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia; 2) warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej: a) w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, zwanej dalej „pomocą”, b) na realizację zadań określonych w art. 66 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 1698/2005, zwanej dalej „pomocą techniczną” - w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej. Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o działaniu, należy przez to rozumieć środek, o którym mowa w art. 2 lit. d rozporządzenia nr 1698/2005. Art. 3. 1. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi opracowuje: 1) projekt krajowego planu strategicznego, o którym mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1698/2005, 2) projekt programu rozwoju obszarów wiejskich, o którym mowa w art. 15 rozporządzenia nr 1698/2005, zwanego dalej „programem” - po zasięgnięciu opinii samorządów województw oraz partnerów gospodarczych i społecznych, o których mowa w rozporządzeniu nr 1698/2005. 2. Rada Ministrów, w drodze uchwały: 1) przyjmuje krajowy plan strategiczny; 2) zatwierdza projekt programu. 3. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi: 1) przekazuje Komisji Europejskiej: a) przyjęty przez Radę Ministrów krajowy plan strategiczny, b) zatwierdzony przez Radę Ministrów projekt programu; 2) współpracuje z Komisją Europejską w zakresie oceny przekazanego jej projektu programu oraz przeglądu tego programu zgodnie z rozporządzeniem nr 1698/2005. 4. Po zatwierdzeniu programu przez Komisję Europejską minister właściwy do spraw rozwoju wsi ogłasza program, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. 5. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi opracowuje projekt zmiany programu po zasięgnięciu opinii komitetu monitorującego, o którym mowa w art. 77 rozporządzenia nr 1698/2005. Do zmiany programu przepisy ust. 2-4 stosuje się odpowiednio. Art. 4. 1. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi: 1) pełni funkcję instytucji zarządzającej, o której mowa w art. 74 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1698/2005; 2) zamawia, w trybie przepisów o zamówieniach publicznych, wykonywanie ocen programu oraz przedkłada te oceny Komisji Europejskiej; 3) przekazuje Komisji Europejskiej roczne sprawozdania, o których mowa w art. 82 rozporządzenia nr 1698/2005; 4) uznaje, w drodze decyzji administracyjnej, krajowe systemy jakości żywności, o których mowa w art. 32 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005; 5) powołuje, w drodze zarządzenia, komitet monitorujący, o którym mowa w art. 77 rozporządzenia nr 1698/2005; 6) tworzy krajową sieć obszarów wiejskich, o której mowa w art. 68 rozporządzenia nr 1698/2005. 2. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwana dalej „Agencją”, akredytowana na podstawie przepisów odrębnych jako agencja płatnicza, realizuje zadania i kompetencje agencji płatniczej określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w ustawie. Art. 5. 1. Program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje następujące działania: 1) szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie; 2) ułatwianie startu młodym rolnikom; 3) renty strukturalne; 4) modernizacja gospodarstw rolnych; 5) zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej; 6) poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez: a) scalanie gruntów, b) gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi; 7) uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności; 8) działania informacyjne i promocyjne; 9) wspieranie gospodarstw rolnych niskotowarowych w fazie restrukturyzacji; 10) grupy producentów rolnych; 11) korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów; 12) wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW); 13) płatności dla obszarów NATURA 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej; 14) program rolnośrodowiskowy; 15) zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne; 16) odtwarzanie potencjału produkcji leśnej zniszczonego przez katastrofy oraz wprowadzanie instrumentów zapobiegawczych; 17) różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej; 18) tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw; 19) podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej; 20) odnowa i rozwój wsi; 21) wdrażanie lokalnych strategii rozwoju; 22) wdrażanie projektów współpracy; 23) funkcjonowanie lokalnej grupy działania. 2. Program, oprócz działań wymienionych w ust. 1, obejmuje również pomoc techniczną. Art. 6. 1. Zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania działań objętych programem, w tym przyznawania pomocy, wykonuje jako zadania delegowane zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005: 1) podmiot, któremu minister właściwy do spraw rozwoju wsi powierzył, na podstawie umowy, wykonywanie tych zadań, wyłoniony w trybie przepisów o zamówieniach publicznych - w przypadku działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1; 2) samorząd województwa - w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz 19-23, z zastrzeżeniem pkt 3; 3) Agencja - w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2-5, 7, 9-18 oraz pkt 21 w odniesieniu do operacji odpowiadających warunkom przyznania pomocy w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 17 i 18; 4) Agencja Rynku Rolnego - w przypadku działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 8. 2. Zadania związane z wdrażaniem pomocy technicznej, w tym przyznawaniem tej pomocy, wykonuje Agencja. W przypadku gdy o przyznanie pomocy technicznej ubiega się Agencja, pomoc tę przyznaje minister właściwy do spraw rozwoju wsi. 3. Umowa, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zawiera w szczególności zakres zadań wykonywanych przez podmiot, któremu powierza się zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania działania, oraz sposób wykonywania tych zadań. 4. Do powierzania zadań instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, jednostce sektora finansów publicznych lub fundacji, której jedynym fundatorem jest Skarb Państwa, nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych. 5. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres zadań instytucji zarządzającej wykonywanych przez podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, oraz sposób wykonywania tych zadań, mając na względzie zapewnienie prawidłowości, skuteczności i efektywności zarządzania programem oraz prawidłowego wykonywania przez agencję płatniczą jej zadań. Art. 7. 1. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi sprawuje nadzór nad podmiotami, o których mowa w art. 6 ust. 1, zwanymi dalej „podmiotami wdrażającymi”, w zakresie wykonywanych przez te podmioty zadań instytucji zarządzającej, pod względem wykonywania tych zadań zgodnie z przepisami prawa i programem oraz pod względem efektywności wdrażania działań oraz zapewnienia prawidłowego wykonywania przez agencję płatniczą jej zadań. 2. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, w ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 1, może w szczególności: 1) przeprowadzać kontrole; 2) wydawać wiążące wytyczne i polecenia; 3) żądać przedstawienia informacji i udostępnienia dokumentów. 3. Podmioty wdrażające wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 2 i 4: 1) pozyskują, gromadzą i opracowują dane związane z wykonywaniem przez nie zadań instytucji zarządzającej, w szczególności dane niezbędne do sporządzania rocznego sprawozdania, o którym mowa w art. 82 rozporządzenia nr 1698/2005; 2) przekazują Agencji sprawozdania z wykonywania przez nie zadań instytucji zarządzającej. 4. Agencja: 1) pozyskuje, gromadzi i opracowuje dane związane z wykonywaniem przez podmioty wdrażające zadań instytucji zarządzającej, w szczególności dane niezbędne do sporządzania rocznego sprawozdania, o którym mowa w art. 82 rozporządzenia nr 1698/2005; 2) przekazuje ministrowi właściwemu do spraw rozwoju wsi zbiorcze sprawozdania z wykonywania przez podmioty wdrażające zadań instytucji zarządzającej. 5. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy: 1) sposób sprawowania nadzoru, o którym mowa w ust. 1, w tym przeprowadzania kontroli, 2) zakres sprawozdań z wykonywania przez podmioty wdrażające zadań instytucji zarządzającej oraz tryb i terminy przekazywania tych sprawozdań - mając na względzie zapewnienie prawidłowości, skuteczności i efektywności zarządzania programem oraz prawidłowego wykonywania przez agencję płatniczą jej zadań. Art. 8. Agencja płatnicza może żądać od podmiotów wdrażających, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, przedstawienia informacji oraz udostępnienia lub przekazania dokumentów w zakresie określonym w art. 75 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1698/2005. Art. 9. 1. Zadania instytucji zarządzającej w zakresie zarządzania programem mogą być wykonywane jako zadania delegowane zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005 przez podmiot, któremu minister właściwy do spraw rozwoju wsi powierzył, na podstawie umowy, wykonywanie tych zadań, wyłoniony w trybie przepisów o zamówieniach publicznych. Przepisy art. 6 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio. 2. Zadania związane z tworzeniem krajowej sieci obszarów wiejskich mogą być wykonywane przez podmiot, któremu minister właściwy do spraw rozwoju wsi powierzył, na podstawie umowy, wykonywanie tych zadań, wyłoniony w trybie przepisów o zamówieniach publicznych. Przepisy art. 6 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio. Art. 10. 1. Pomoc jest przyznawana: 1) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej; 2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1. 2. Agencja sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz podmiotów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, które otrzymały pomoc. 3. Wykaz, o którym mowa w ust. 2, zawiera imię i nazwisko albo nazwę producenta rolnego jego miejsce zamieszkania albo siedzibę oraz wysokość przyznanej pomocy za dany rok. 4. Wykaz, o którym mowa w ust. 2, jest publikowany na stronie internetowej Agencji, co roku, do dnia 30 czerwca, uwzględniając dane za poprzedni rok. Art. 11. 1. Pomoc jest przyznawana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w programie na poszczególne działania, w przypadku działań wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1-20. 2. Na wniosek podmiotu wdrażającego minister właściwy do spraw rozwoju wsi w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych może wyrazić zgodę na przyznawanie pomocy do określonej wysokości, przekraczającej wysokość limitu, o którym mowa w ust. 1, nie więcej jednak niż o 10%. Art. 12. 1. Pomoc w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 21, jest przyznawana: 1) na operacje, wybrane zgodnie z art. 62 ust. 4 rozporządzenia nr 1698/2005 przez lokalną grupę działania wybraną w drodze konkursu do realizacji opracowanej przez nią lokalnej strategii rozwoju, które: a) odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 17, 18 i 20, albo b) nie odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1-20 - jeżeli operacje te będą realizowane na obszarze objętym lokalną strategią rozwoju, a ich realizacja będzie zgodna z tą strategią; 2) do wysokości środków na wdrażanie lokalnej strategii rozwoju oraz działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 22 i 23, określonej w umowie, o której mowa w art. 14 ust. 3, w ramach limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w programie na realizację podejścia Leader; przepis art. 11 ust. 2 stosuje się odpowiednio. 2. Wnioski o przyznanie pomocy składa się za pośrednictwem lokalnej grupy działania wdrażającej lokalną strategię rozwoju, w ramach której ma być realizowana operacja. Art. 13. Pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 22 i 23, jest przyznawana: 1) na wniosek lokalnej grupy działania wybranej w drodze konkursu do realizacji opracowanej przez nią lokalnej strategii rozwoju; 2) do wysokości środków na wdrażanie tych działań oraz wdrażanie lokalnej strategii rozwoju określonej w umowie, o której mowa w art. 14 ust. 3, w ramach limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w programie na realizację podejścia Leader; przepis art. 11 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Art. 14. 1. Konkurs, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 13 pkt 1, przeprowadza samorząd województwa. 2. Wyboru lokalnej grupy działania do realizacji lokalnej strategii rozwoju dokonuje się, biorąc pod uwagę kryteria określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2. 3. Samorząd województwa, niezwłocznie po dokonaniu wyboru lokalnej grupy działania do realizacji lokalnej strategii rozwoju, zawiera z lokalną grupą działania umowę o warunkach i sposobie realizacji lokalnej strategii rozwoju. 4. W umowie, o której mowa w ust. 3, określa się w szczególności maksymalną wysokość środków na wdrażanie lokalnej strategii rozwoju oraz innych działań realizowanych w ramach podejścia Leader. Art. 15. 1. Lokalna grupa działania działa, z zastrzeżeniem art. 62 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005, jako stowarzyszenie posiadające osobowość prawną. 2. Do tworzenia i działania lokalnych grup działania stosuje się przepisy o stowarzyszeniach, z tym że: 1) członkiem zwyczajnym lokalnej grupy działania mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, w tym jednostki samorządu terytorialnego; 2) nadzór nad lokalnymi grupami działania sprawuje marszałek województwa; 3) lokalne grupy działania mogą prowadzić działalność gospodarczą służącą realizacji lokalnej strategii rozwoju i w zakresie określonym w ich statutach; 4) lokalna grupa działania, oprócz walnego zebrania członków, zarządu i organu kontroli wewnętrznej, jest obowiązana posiadać radę, do której wyłącznej właściwości należy wybór operacji, zgodnie z art. 62 ust. 4 rozporządzenia nr 1698/2005, które mają być realizowane w ramach opracowanej przez lokalną grupę działania lokalnej strategii rozwoju. 3. Rada jest wybierana przez walne zebranie członków lokalnej grupy działania spośród członków tego zebrania. Co najmniej połowę członków rady stanowią podmioty, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. b i c rozporządzenia nr 1698/2005, lub ich przedstawiciele, z tym że członek rady nie może być równocześnie członkiem organu kontroli wewnętrznej lokalnej grupy działania ani jej zarządu. Art. 16. 1. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii komitetu monitorującego, o którym mowa w art. 77 rozporządzenia nr 1698/2005, podział środków programu w ramach określonych działań na poszczególne: 1) województwa lub 2) lata realizacji programu - mając na względzie wysokość limitów określonych w programie, zapewnienie zrównoważonego wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w poszczególnych województwach oraz zarządzania i wdrażania programu zgodnie z art. 75 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, w szczególności w zakresie zarządzania środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu. 2. Dokonując podziału środków programu w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 17,18 i 20, minister właściwy do spraw rozwoju wsi w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, określa również wysokość środków na ich realizację w ramach podejścia Leader. 3. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi również tryb postępowania w sprawie przyznania pomocy, w przypadku gdy zapotrzebowanie na środki wynikające z wniosków o przyznanie pomocy w danym województwie lub roku realizacji programu przekracza ilość środków określoną na dane województwo lub rok realizacji programu. Art. 17. W przypadku gdy minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 16, podział środków programu w ramach określonych działań, pomoc jest przyznawana do wysokości środków określonych w tym rozporządzeniu. Przepis art. 11 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Art. 18. 1. Jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, pomoc przysługuje posiadaczowi zależnemu gruntu. 2. Jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot współposiadania, pomoc przysługuje temu współposiadaczowi gruntu, co do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę. 3. Zgodę, o której mowa w ust. 2, dołącza się do wniosku o przyznanie pomocy. Art. 19. Rozpatrzenie wniosku w sprawie przyznania pomocy powinno nastąpić w terminie niezbędnym do należytego wyjaśnienia sprawy, w tym do przeprowadzenia kontroli określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1. Art. 20. 1. Pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, 3, 6, 7 oraz 9-15, jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej. 2. Właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w drodze decyzji administracyjnej jest: 1) kierownik biura powiatowego Agencji - w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3, 9 oraz 11-15; 2) dyrektor oddziału regionalnego Agencji - w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, 7 i 10; 3) marszałek województwa - w przypadku działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6. Art. 21. 1. Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. 2. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom,