Ustawaz dnia 4 września 2008 r.o ochronie żeglugi i portów morskich 1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji transpozycji dyrektywy 2005/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie wzmocnienia ochrony portów (Dz. Urz. UE L 310 z 25.11.2005, str. 28). Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Organizacja ochrony żeglugi i portów Rozdział 3 - Ochrona statku Rozdział 4 - Ochrona portu i obiektu portowego Rozdział 5 - Opłaty Rozdział 6 - Poziomy ochrony żeglugi i portów Rozdział 7 - Weryfikacja ochrony żeglugi i portów Rozdział 8 - Kontrola osób, bagażu i ładunku Rozdział 9 - Wejście do portu oraz deklaracja ochrony Rozdział 10 - Szkolenia w zakresie ochrony żeglugi i portów Rozdział 11 - Uznana organizacja ochrony Rozdział 12 - Finansowanie ochrony żeglugi i portów Rozdział 13 - Kary pieniężne Rozdział 14 - Zmiany w przepisach obowiązujących Rozdział 15 - Przepisy przejściowe i końcowe Załącznik nr 1 - Elementy oceny stanu ochrony portu Załącznik nr 2 - Elementy planu ochrony portu Załącznik nr 3 - Opłaty Załącznik nr 4 - Kryteria, które powinna spełniać organizacja ubiegająca się o upoważnienie Załącznik nr 5 - Dokumenty, które powinna przedstawić organizacja ubiegająca się o upoważnienie Treść ustawy Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa zasady ochrony żeglugi morskiej i portów morskich, w tym ochrony życia i zdrowia osób znajdujących się na terenie portów morskich, obiektów portowych lub na statkach, zgodnie z wymaganiami określonymi w: 1) Międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu, sporządzonej w Londynie dnia 1 listopada 1974 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 61, poz. 318 i 319 oraz z 2005 r. Nr 120, poz. 1016), wraz z Protokołem dotyczącym Międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu, 1974, sporządzonym w Londynie dnia 17 lutego 1978 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 61, poz. 320 i 321 oraz z 1986 r. Nr 35, poz. 177), zwanej dalej „Konwencją SOLAS”; 2) Międzynarodowym kodeksie dla ochrony statków i obiektów portowych, przyjętym w dniu 12 grudnia 2002 r. Rezolucją Nr 2 Konferencji Umawiających się Rządów-Stron Międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu, 1974 (Dz. U. z 2005 r. Nr 120, poz. 1016), zwanym dalej „Kodeksem ISPS”; 3) rozporządzeniu (WE) nr 725/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie wzmocnienia ochrony statków i obiektów portowych (Dz. Urz. WE L 129 z 09.04.2004, str. 6; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 8, str. 74), zwanym dalej „rozporządzeniem (WE) nr 725/2004”. 2. Ustawa reguluje sprawy ochrony statków i obiektów portowych w zakresie nieobjętym przepisami rozporządzenia (WE) nr 725/2004. Art. 2. 1. Przepisy ustawy stosuje się do: 1) następujących rodzajów statków morskich o polskiej przynależności uprawiających żeglugę międzynarodową: a) statków pasażerskich, włączając pasażerskie jednostki szybkie, b) statków towarowych, włączając jednostki szybkie, o pojemności brutto 500 i powyżej, c) ruchomych platform wiertniczych; 2) następujących rodzajów statków morskich o obcej przynależności uprawiających żeglugę międzynarodową, znajdujących się na polskim morzu terytorialnym lub morskich wodach wewnętrznych: a) statków pasażerskich, włączając pasażerskie jednostki szybkie, b) statków towarowych, włączając jednostki szybkie, o pojemności brutto 500 i powyżej, c) ruchomych platform wiertniczych; 3) morskich statków pasażerskich o polskiej i obcej przynależności uprawiających żeglugę krajową, w trakcie której znajdują się dalej niż 20 mil morskich od brzegu, a prawdopodobieństwo napotkania fal o znaczącej wysokości przekraczającej 2,5 m jest większe niż 10%, zwanych dalej „statkami pasażerskimi klasy A”; 4) morskich statków pasażerskich, innych niż statki pasażerskie klasy A, uprawiających żeglugę krajową, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6; 5) obiektów portowych obsługujących statki, o których mowa w pkt 1-3; 6) innych obiektów portowych obsługujących statki, o których mowa w pkt 4; 7) portów morskich, na terenie których znajdują się obiekty portowe, o których mowa w pkt 5 i 6. 2. Przepisów ustawy nie stosuje się do: 1) jednostek pływających Marynarki Wojennej, Straży Granicznej, Policji oraz Służby Celnej; 2) innych statków pełniących specjalną służbę państwową; 3) portów wojennych, instalacji wojskowych w portach morskich oraz rejonów portów morskich wraz z infrastrukturą portową będących w użytkowaniu Straży Granicznej, o których mowa w ust. 1 pkt 5-7. 3. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej ogłasza, w drodze obwieszczenia, listę portów morskich podlegających przepisom ustawy, w których znajduje się jeden lub więcej obiektów portowych objętych postanowieniami Kodeksu ISPS, rozporządzenia (WE) nr 725/2004 lub ustawy, z uwzględnieniem obszarów portowych mających znaczenie z punktu widzenia ochrony. 4. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej przekazuje Komisji Europejskiej listę portów morskich podlegających przepisom ustawy oraz informuje ją o zmianach w tej liście. 5. Dyrektor Urzędu Morskiego ogłasza, w drodze obwieszczenia, listę obiektów portowych, o których mowa w ust. 1 pkt 5, znajdujących się w jego terytorialnym zakresie działania. 6. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może określić, w drodze rozporządzenia, wykaz: 1) rodzajów statków, innych niż statki pasażerskie klasy A, uprawiających żeglugę krajową, do których stosuje się przepisy ustawy, 2) obiektów portowych obsługujących te statki - mając na uwadze art. 3 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 725/2004 oraz konieczność zapewnienia ochrony żeglugi i portów morskich. Art. 3. 1. Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) zdarzeniu naruszającym ochronę - oznacza to zdarzenie, o którym mowa w Prawidle 1/13 Rozdziału XI-2 Konwencji SOLAS; 2) porcie morskim - oznacza to akweny i grunty oraz związaną z nimi infrastrukturę portową, na obszarze których znajduje się jeden lub więcej obiektów portowych, objętych postanowieniami Kodeksu ISPS, rozporządzenia (WE) nr 725/2004 lub ustawy; 3) obiekcie portowym - oznacza to obiekt, o którym mowa w Prawidle 1/9 Rozdziału XI-2 Konwencji SOLAS; 4) planie ochrony portu morskiego - oznacza to plan zastosowania środków ochrony portu morskiego, statków, osób, ładunków, jednostek ładunkowych i zapasów statkowych, znajdujących się w obrębie tego portu - przed powstaniem zdarzeń naruszających ochronę; plan ochrony portu morskiego integruje plany ochrony obiektów portowych, które znajdują się w jego granicach; 5) planie ochrony obiektu portowego - oznacza to plan, o którym mowa w sekcji 2.1.5 w części A Kodeksu ISPS; 6) planie ochrony statku - oznacza to plan, o którym mowa w sekcji 2.1.4 w części A Kodeksu ISPS; 7) oficerze ochrony portu morskiego - oznacza to kapitana portu morskiego; 8) PFSO - oznacza to oficera ochrony obiektu portowego; 9) SSO - oznacza to oficera ochrony statku; 10) CSO - oznacza to oficera ochrony armatora; 11) alercie - oznacza to sygnał o zagrożeniu bądź naruszeniu ochrony statku; 12) działaniach statek - obiekt portowy - oznacza to działania, o których mowa w Prawidle 1/8 Rozdziału XI-2 Konwencji SOLAS; 13) działaniach statek - statek - oznacza to działania, o których mowa w Prawidle 1/10 Rozdziału XI-2 Konwencji SOLAS; 14) deklaracji ochrony - oznacza to porozumienie, o którym mowa w Prawidle 1/15 Rozdziału XI-2 Konwencji SOLAS; 15) poziomie ochrony - oznacza to poziom, o którym mowa w Prawidle 1/14 Rozdziału XI-2 Konwencji SOLAS; 16) jednostce ochrony portu lub obiektu portowego - oznacza to specjalistyczną uzbrojoną formację ochrony wykonującą zadania w zakresie ochrony żeglugi i portów morskich, działającą na podstawie i zgodnie z przepisami ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2005 r. Nr 145, poz. 1221, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 oraz z 2008 r. Nr 171, poz. 1055), z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy; 17) RSO - oznacza to organizację, o której mowa w Prawidle 1/16 Rozdziału XI-2 Konwencji SOLAS. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) statku, rozumie się przez to statek, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1-4; 2) porcie, rozumie się przez to port morski, o którym mowa w ust. 1 pkt 2. Rozdział 2 Organizacja ochrony żeglugi i portów Art. 4. Podmiotami obowiązanymi do działań w zakresie ochrony żeglugi i portów są: 1) minister właściwy do spraw gospodarki morskiej w zakresie: a) ustalania odpowiedniego poziomu ochrony dla statków o polskiej przynależności, z uwzględnieniem rejonów ich pływania, b) wprowadzania poziomu ochrony 3 dla portów i obiektów portowych, c) zatwierdzania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oceny stanu ochrony i planu ochrony portu oraz poprawek do tych dokumentów, d) zatwierdzania oceny stanu ochrony obiektu portowego oraz poprawek do tej oceny, e) zatwierdzania planu ochrony obiektu portowego oraz poprawek do tego planu w przypadku, o którym mowa w art. 21 ust. 4 pkt 1, f) wydawania potwierdzenia zgodności obiektu portowego w przypadku, o którym mowa w art. 21 ust. 7 pkt 1, g) realizacji zadań centralnego punktu kontaktowego; 2) minister właściwy do spraw wewnętrznych w zakresie: a) zatwierdzania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki morskiej oceny stanu ochrony i planu ochrony portu oraz poprawek do tych dokumentów, b) wykonywania przez podległe i nadzorowane służby obowiązków polegających na: - uzgadnianiu planu ochrony portu w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 8, - uzgadnianiu oceny stanu ochrony i planu ochrony obiektu portowego w przypadkach, o których mowa w art. 20 ust. 6 i art. 21 ust. 6, c) występowania z wnioskiem do Ministra Obrony Narodowej o podjęcie działań, o których mowa w art. 27 ust. 1; 3) Minister Obrony Narodowej w zakresie: a) podejmowania decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1, b) wykonywania przez podległe i nadzorowane służby obowiązków polegających na uzgadnianiu planów ochrony portu w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 7; 4) minister właściwy do spraw finansów publicznych w zakresie wykonywania przez podległe i nadzorowane służby obowiązków polegających na współdziałaniu z jednostką ochrony portu w zakresie kontroli ładunku, o której mowa w art. 39; 5) minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie kontaktowania się z właściwymi organami państw oraz utrzymywania kontaktu z ich przedstawicielami dyplomatycznymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w przypadkach zagrożenia ochrony statków; 6) Prezes Państwowej Agencji Atomistyki w zakresie oceny stopnia zagrożenia radiacyjnego; 7) właściwy wojewoda w zakresie: a) uzgadniania oceny stanu ochrony i planu ochrony portu w przypadkach, o których mowa w art. 18 ust. 6, b) uzgadniania oceny stanu ochrony i planu ochrony obiektu portowego w przypadkach, o których mowa w art. 20 ust. 5 i art. 21 ust. 5, c) zapewnienia współdziałania i pomocy ze strony innych instytucji i organów administracji, a także organizacji pomocy medycznej oraz ewakuacji, w przypadku wprowadzenia poziomu ochrony 3; 8) dyrektor właściwego urzędu morskiego w zakresie: a) wprowadzania poziomu ochrony 2 dla portu lub obiektu portowego, b) występowania z wnioskiem do ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej o wprowadzenie poziomu ochrony 3 dla portu lub obiektu portowego oraz o ustalenie odpowiedniego poziomu ochrony dla statków o polskiej przynależności, z uwzględnieniem rejonów ich pływania, c) realizacji zadań organu ochrony portu, d) opracowania oceny stanu ochrony portu lub obiektu portowego, e) zatwierdzania planu ochrony obiektu portowego oraz poprawek do tego planu w przypadku, o którym mowa w art. 21 ust. 4 pkt 2, f) opracowania i sprawowania nadzoru nad wdrożeniem planu ochrony portu, g) współdziałania z PFSO, CSO, Strażą Graniczną, Policją, Państwową Strażą Pożarną oraz Służbą Celną w celu realizacji, w sposób określony w ustawie, ochrony żeglugi i portów, h) realizacji zadań regionalnego punktu kontaktowego; 9) Morskie Ratownicze Centrum Koordynacyjne wchodzące w skład Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa - w zakresie realizacji zadań punktu odbioru alertu; 10) zarządzający portem w zakresie: a) realizacji ochrony na obszarze portu, w sposób określony w ustawie i w planie ochrony portu, b) wdrożenia planu ochrony portu, c) współdziałania z organem ochrony portu i z oficerem ochrony portu, d) współdziałania z PFSO, CSO, Strażą Graniczną, Policją, Państwową Strażą Pożarną oraz Służbą Celną w celu realizacji, w sposób określony w ustawie, ochrony na obszarze portu oraz zapewnienia im warunków do wykonywania obowiązków służbowych; 11) zarządzający obiektem portowym w zakresie: a) opracowania i wdrożenia planu ochrony obiektu portowego, b) wyznaczania PFSO i zapewnienia mu ścisłej współpracy z oficerem ochrony portu, c) wydania PFSO dokumentu identyfikacyjnego, d) współdziałania z organami administracji morskiej, Strażą Graniczną, Policją, Państwową Strażą Pożarną oraz Służbą Celną w celu realizacji ochrony na obszarze obiektu portowego, w sposób określony w ustawie i w planie ochrony obiektu portowego, e) zapewnienia technicznych i finansowych środków do realizacji zadań związanych z ochroną obiektu portowego, z uwzględnieniem wniosków wynikających z oceny stanu ochrony obiektu portowego; 12) armator statku w zakresie: a) opracowania oceny stanu ochrony statku, b) opracowania oraz wdrożenia planu ochrony statku, c) wyznaczania CSO i SSO, d) współdziałania z organami administracji morskiej, Strażą Graniczną, Policją, Państwową Strażą Pożarną oraz Służbą Celną w celu realizacji ochrony na statku, w sposób określony w ustawie i w planie ochrony statku, oraz zapewnienie im warunków do wykonywania obowiązków służbowych, e) zapewniania technicznych i finansowych środków do realizacji zadań związanych z ochroną statku, z uwzględnieniem wniosków wynikających z oceny stanu ochrony statku; 13) PFSO, CSO oraz SSO, w zakresie realizacji zadań określonych odpowiednio dla tych oficerów w Kodeksie ISPS. Art. 5. 1. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może, na wniosek zarządzającego obiektem portowym, zezwolić, w drodze decyzji administracyjnej, na wprowadzenie innych niż przewidziane w Kodeksie ISPS środków ochrony w stosunku do obiektu portowego lub grupy obiektów portowych, z wyjątkiem obiektów objętych umowami międzynarodowymi, o których mowa w ust. 3, jeżeli środki te są równoważne pod względem skuteczności ze środkami przewidzianymi w Kodeksie ISPS. 2. Dyrektor urzędu morskiego właściwy ze względu na port macierzysty statku może, na wniosek armatora, zezwolić, w drodze decyzji administracyjnej, na wprowadzenie na jego statkach środków ochrony innych niż przewidziane w Kodeksie ISPS, jeżeli środki te są równoważne pod względem skuteczności ze środkami przewidzianymi w Kodeksie ISPS. 3. W drodze umów międzynarodowych mogą być przewidziane, zgodne z Prawidłem 11 Rozdziału XI-2 Konwencji SOLAS, alternatywne rozwiązania w zakresie ochrony statków wykonujących krótkie podróże międzynarodowe na stałych trasach między obiektami portowymi położonymi na terytorium państw-stron tych umów. Art. 6. 1. Do zadań centralnego punktu kontaktowego, o którym mowa w sekcji 4.14 w części B Kodeksu ISPS, należy: 1) przekazywanie informacji CSO statków o polskiej przynależności; 2) przekazywanie Komisji Europejskiej i Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) oraz właściwym organom państw członkowskich Unii Europejskiej informacji o wprowadzonych środkach ochrony na morzu; 3) przyjmowanie od punktu odbioru alertu informacji o odbiorze alertu; 4) składanie Komisji Europejskiej i IMO raportów i sprawozdań o naruszeniu ochrony statków. 2. Do zadań regionalnego punktu kontaktowego, o którym mowa w sekcji 4.14 w części B Kodeksu ISPS, należy: 1) przekazywanie do centralnego punktu kontaktowego informacji w zakresie ochrony żeglugi i portów; 2) informowanie statków o aktualnym poziomie ochrony obiektu portowego lub portu; 3) w odniesieniu do statku zmierzającego do polskiego portu: a) przyjmowanie informacji o poziomie ochrony statku i przekazywanie ich do właściwego oficera ochrony portu i PFSO, b) informowanie statku o posiadaniu przez właściwy obiekt portowy, znajdujący się w terytorialnym zakresie działania punktu kontaktowego, ważnego potwierdzenia zgodności obiektu portowego, c) informowanie o szczegółach kontaktowania się z właściwym PFSO i oficerem ochrony portu; 4) doradztwo w zakresie ochrony na morzu dla statku: a) o polskiej przynależności, b) znajdującego się na polskim morzu terytorialnym lub morskich wodach wewnętrznych lub który zawiadomił o zamiarze wejścia na te akweny. 3. Do zadań punktu odbioru alertu należy: 1) zarządzanie informacją o alercie, w tym: a) odbiór alertu, b) informowanie centralnego punktu kontaktowego o odebranym alercie, c) informowanie o odebranym alercie punktu odbioru alertu państwa, na którego obszarze morskim w danej chwili statek przebywa; 2) odbiór od właściwych organów innych państw informacji o zagrożeniu ochrony statku znajdującego się na polskich obszarach morskich i zarządzanie tą informacją; 3) utrzymywanie ciągłej gotowości do przyjmowania alertów i ich natychmiastowego przekazywania do centralnego punktu kontaktowego; 4) alarmowanie Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa; 5) prowadzenie szkoleń i ćwiczeń oraz testowanie procedur, systemów łączności i systemów uzyskiwania informacji w zakresie zarządzania informacją o alercie. Art. 7. 1. Oficer ochrony portu realizuje zadania punktu kontaktowego polegające w szczególności na utrzymywaniu kontaktu z PFSO, CSO i SSO oraz wymianie informacji w zakresie ochrony portu. 2. Organ ochrony portu może powierzyć jednemu oficerowi ochrony portu obowiązki oficera ochrony portu dla kilku obiektów portowych, także nieleżących w granicach portu. Art. 8. 1. PFSO jest obowiązany informować regionalny punkt kontaktowy o zdarzeniach i przesłankach mogących wpłynąć na ochronę obiektu portowego i portu, w tym w szczególności o wystąpieniu sytuacji zagrożenia lub prawdopodobieństwie wystąpienia sytuacji zagrożenia, które mogą wpływać na zmianę poziomu ochrony w obiekcie portowym lub porcie. 2. Kapitan, SSO lub CSO statku znajdującego się na polskim morzu terytorialnym lub morskich wodach wewnętrznych i CSO statku o polskiej przynależności są obowiązani informować regionalny punkt kontaktowy o zdarzeniach i przesłankach mogących wpłynąć na ochronę statku, w szczególności takich, które mogą wpływać na zmianę poziomu ochrony statku. 3. Na podstawie uzyskanych informacji dyrektor właściwego urzędu morskiego informuje o sytuacji ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej. Rozdział 3 Ochrona statku Art. 9. 1. Na każdym statku powinny znajdować się: 1) plan ochrony statku zgodny z Kodeksem ISPS, zatwierdzony przez administrację państwa bandery statku; 2) międzynarodowy certyfikat ochrony statku lub tymczasowy międzynarodowy certyfikat ochrony statku; 3) zapis historii statku; 4) lista portów zawinięć statku; 5) zapisy czynności, o których mowa w sekcji 10.1 w części A Kodeksu ISPS. 2. Zapisy czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 5, przechowuje się na statku przez okres co najmniej 6 miesięcy. 3. Listę portów zawinięć sporządza kapitan statku. Lista ta powinna zawierać wykaz ostatnich 10 portów zawinięć statku. Art. 10. 1. Plan ochrony statku sporządza armator na podstawie oceny stanu ochrony statku. 2. Do przygotowania oceny stanu ochrony statku stosuje się postanowienia sekcji 8 w części A Kodeksu ISPS oraz sekcji 8 w części B Kodeksu ISPS. Art. 11. 1. Do planu ochrony statku stosuje się postanowienia sekcji 9 w części A Kodeksu ISPS. 2. Plan ochrony statku o polskiej przynależności sporządza się co najmniej w trzech egzemplarzach w języku roboczym lub językach roboczych statku, w tym jedną wersję w językach polskim i angielskim. 3. Armator przedstawia, w celu zatwierdzenia, projekt planu ochrony statku dyrektorowi urzędu morskiego właściwemu ze względu na port macierzysty statku. 4. Dyrektor urzędu morskiego właściwy ze względu na port macierzysty statku zatwierdza p