Ustawaz dnia 12 maja 2011 r.o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawę z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ustawę z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach rynkowych, ustawę z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, ustawę z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustawę z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym. Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Wyrób fermentowanych napojów winiarskich oraz obrót wyrobami winiarskimi Rozdział 3 - Wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wyrobu i rozlewu wyrobów winiarskich Rozdział 4 - Uprawa winorośli przeznaczonej do pozyskiwania winogron do wyrobu wina Rozdział 5 - Organizacja rynku wina Rozdział 6 - Ochrona nazw pochodzenia i oznaczeń geograficznych wyrobów winiarskich Rozdział 7 - Przepisy karne i kary pieniężne Rozdział 8 - Przepisy zmieniające, przejściowe i końcowe Treść ustawy Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa reguluje: 1) zasady wyrobu fermentowanych napojów winiarskich oraz obrotu wyrobami winiarskimi; 2) zasady wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu i rozlewu wyrobów winiarskich; 3) organizację rynku wina; 4) zasady i tryb rejestracji nazw pochodzenia oraz oznaczeń geograficznych wyrobów winiarskich pozyskanych z winogron pochodzących z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Przepisów ustawy nie stosuje się do wyrobów winiarskich wyrobionych domowym sposobem na użytek własny i nieprzeznaczonych do wprowadzenia do obrotu. 3. Ustawa nie narusza przepisów o bezpieczeństwie żywności i żywienia. 4. Zasady znakowania wyrobów winiarskich są określone w przepisach o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) alkohol rektyfikowany - alkohol, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 110/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89 (Dz. Urz. UE L 39 z 13.02.2008, str. 16, z późn. zm.) w załączniku I w pkt 1; 2) aromatyzowanie - dodanie przy wyrobie fermentowanych napojów winiarskich substancji aromatycznych, ziół lub przypraw korzennych, dozwolonych na podstawie przepisów o bezpieczeństwie żywności i żywienia; 3) barwienie - dodanie przy wyrobie fermentowanych napojów winiarskich barwników lub cukru palonego, dozwolonych na podstawie przepisów o bezpieczeństwie żywności i żywienia, lub moszczów, soków i soków zagęszczonych uzyskanych z owoców innych niż winogrona; 4) cukier palony - produkt uzyskany wyłącznie w wyniku kontrolowanego ogrzewania sacharozy bez zasad, kwasów nieorganicznych lub innych dodatków chemicznych; 5) destylat - destylat pochodzenia rolniczego, o którym mowa w rozporządzeniu wymienionym w pkt 1 w załączniku I w pkt 2; 6) destylat miodowy - destylat uzyskany z miodu, miodu pitnego lub miodu pitnego markowego; 7) destylat owocowy - destylat uzyskany z owoców innych niż winogrona lub z wina owocowego; 8) destylat winogronowy - destylat uzyskany z winogron lub wina; 9) dodatek alkoholu - dodany do fermentowanych napojów winiarskich alkohol rektyfikowany lub destylat; 10) dokwaszanie - czynność technologiczną stosowaną w celu zwiększenia kwasowości fermentowanego napoju winiarskiego; 11) dozwolona substancja aromatyczna lub dozwolona substancja dodatkowa - składnik żywności o właściwościach aromatycznych lub substancję dodatkową, o których mowa odpowiednio w art. 3 ust. 3 pkt 34a lub 36 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, Nr 182, poz. 1228 i Nr 230, poz. 1511 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622); 12) nalew - roztwór wodno-alkoholowy uzyskany w wyniku maceracji owoców innych niż winogrona, świeżych lub utrwalonych dozwolonymi metodami fizykochemicznymi, całych lub rozdrobnionych, miodu, ziół lub przypraw korzennych w alkoholu rektyfikowanym, destylacie owocowym lub destylacie miodowym, z możliwością dodania cukru lub cukru płynnego; 13) nastaw na cydr - mieszaninę sporządzoną przy użyciu całych lub rozdrobnionych jabłek, moszczu jabłkowego, soku jabłkowego lub zagęszczonego soku jabłkowego, z możliwością dodania wody, sacharozy, cukru płynnego, inwertowanego cukru płynnego, glukozy, syropu glukozowego, syropu glukozowo-fruktozowego, fruktozy, drożdży, pożywek lub kwasów spożywczych; 14) nastaw na miód pitny (brzeczka miodowa) - mieszaninę sporządzoną przy użyciu drożdży, miodu i wody, z możliwością dodania moszczu owocowego, soku owocowego, zagęszczonego soku owocowego, ziół, przypraw korzennych, sacharozy, cukru płynnego, inwertowanego cukru płynnego, pożywek lub kwasów spożywczych; 15) nastaw na miód pitny markowy - mieszaninę sporządzoną przy użyciu drożdży, miodu i wody, z możliwością dodania moszczu owocowego, soku owocowego, zagęszczonego soku owocowego, ziół, przypraw korzennych, pożywek lub kwasów spożywczych; 16) nastaw na perry - mieszaninę sporządzoną przy użyciu całych lub rozdrobnionych gruszek, moszczu gruszkowego, soku gruszkowego lub zagęszczonego soku gruszkowego, z możliwością dodania wody, sacharozy, cukru płynnego, inwertowanego cukru płynnego, glukozy, syropu glukozowego, syropu glukozowo-fruktozowego, fruktozy, drożdży, pożywek lub kwasów spożywczych; 17) nastaw na wino owocowe - mieszaninę sporządzoną przy użyciu owoców innych niż winogrona, całych lub rozdrobnionych, moszczu owocowego, soku owocowego lub zagęszczonego soku owocowego, uzyskanych z owoców innych niż winogrona, z możliwością dodania drożdży, wody, sacharozy, cukru płynnego, inwertowanego cukru płynnego, glukozy, syropu glukozowego, fruktozy, syropu glukozowo-fruktozowego, pożywek lub kwasów spożywczych; 18) nastaw na wino owocowe markowe - mieszaninę sporządzoną przy użyciu całych lub rozdrobnionych świeżych owoców innych niż winogrona lub moszczów uzyskanych z owoców innych niż winogrona, z możliwością dodania drożdży, wody, sacharozy, pożywek lub kwasów spożywczych; 19) nastaw na wino z soku winogronowego - mieszaninę sporządzoną przy użyciu moszczu winogronowego, zagęszczonego moszczu winogronowego, soku winogronowego lub zagęszczonego soku winogronowego, z możliwością dodania wody, sacharozy, cukru płynnego, inwertowanego cukru płynnego, glukozy, syropu glukozowego, fruktozy, syropu glukozowo-fruktozowego, drożdży, pożywek lub kwasów spożywczych; 20) odkwaszanie - czynność technologiczną stosowaną w celu zmniejszenia kwasowości fermentowanego napoju winiarskiego; 21) producent - osobę fizyczną lub prawną, która wyrabia lub rozlewa wino z upraw własnych w celu wprowadzenia go do obrotu; 22) rok gospodarczy - rok gospodarczy, o którym mowa w art. 3 lit. ca rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych („rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku”) (Dz. Urz. UE L 299 z 16.11.2007, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1234/2007”; 23) rozlew - rozlewanie wyrobu winiarskiego do opakowań jednostkowych; 24) rzeczywista zawartość alkoholu - zawartość alkoholu w % objętościowych w fermentowanych napojach winiarskich określoną przez liczbę jednostek objętości czystego alkoholu zawartą w 100 jednostkach objętości produktu, w temperaturze 20°C; 25) sacharoza - cukier przemysłowy, cukier (cukier biały), cukier ekstra biały (cukier rafinowany); 26) rejestr chronionych nazw pochodzenia oraz chronionych oznaczeń geograficznych - rejestr, o którym mowa w art. 118n rozporządzenia nr 1234/2007. Art. 3. Wyrobami winiarskimi w rozumieniu ustawy są: 1) fermentowane napoje winiarskie, w tym: a) miód pitny - będący napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 9% do 18% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na miód pitny (brzeczki miodowej), z możliwością dodania alkoholu, o którym mowa w art. 12 ust. 2, słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 6, dodania ziół lub przypraw korzennych lub barwienia wyłącznie cukrem palonym, o następujących proporcjach w wyrobie gotowym: - jedna objętość miodu na trzy objętości wody albo wody z sokiem, w przypadku czwórniaka, - jedna objętość miodu na dwie objętości wody albo wody z sokiem, w przypadku trójniaka, - jedna objętość miodu na jedną objętość wody albo wody z sokiem, w przypadku dwójniaka, - jedna objętość miodu na połowę objętości wody albo wody z sokiem, w przypadku półtoraka, b) miód pitny markowy - będący napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 9% do 18% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na miód pitny markowy, z możliwością dodania destylatu miodowego, słodzenia substancją, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7, dodania ziół lub przypraw korzennych lub barwienia wyłącznie karmelem powstałym z miodu, leżakowanym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, o następujących proporcjach w wyrobie gotowym: - jedna objętość miodu na trzy objętości wody albo wody z sokiem, w przypadku czwórniaka, - jedna objętość miodu na dwie objętości wody albo wody z sokiem, w przypadku trójniaka, - jedna objętość miodu na jedną objętość wody albo wody z sokiem, w przypadku dwójniaka, - jedna objętość miodu na połowę objętości wody albo wody z sokiem, w przypadku półtoraka, c) wino owocowe markowe - będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 8,5% do 15% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino owocowe markowe, bez dodatku alkoholu, z możliwością słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5, leżakowanym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, d) wino owocowe - będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 8,5% do 16% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino owocowe, bez dodatku alkoholu, z możliwością słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, lub barwienia, e) wino owocowe wzmocnione - będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 16% do 22% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino owocowe, z dodatkiem alkoholu rektyfikowanego lub destylatu miodowego lub owocowego, z możliwością słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, lub barwienia, f) wino owocowe aromatyzowane - będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 8,5% do 18% objętościowych, poddanym aromatyzowaniu substancjami innymi niż uzyskane z winogron, zawierającym co najmniej 75% wina owocowego, z możliwością dodania alkoholu rektyfikowanego lub destylatu miodowego lub owocowego, słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, lub barwienia, g) wino z soku winogronowego - będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 8,5% do 18% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino z soku winogronowego, z możliwością dodania alkoholu rektyfikowanego lub destylatu winogronowego, słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, lub barwienia, h) aromatyzowane wino z soku winogronowego - będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 6,5% do 18% objętościowych, poddanym aromatyzowaniu, zawierającym co najmniej 75% wina z soku winogronowego, z możliwością dodania alkoholu rektyfikowanego lub destylatu winogronowego, słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, lub barwienia, i) nalewka na winie owocowym - będąca napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 17% do 22% objętościowych, zawierającym co najmniej 60% wina owocowego lub wina owocowego wzmocnionego oraz co najmniej 10% nalewu, z możliwością dodania alkoholu rektyfikowanego lub destylatu miodowego lub owocowego, słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, lub barwienia, j) aromatyzowana nalewka na winie owocowym - będąca napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 17% do 22% objętościowych, poddanym aromatyzowaniu substancjami innymi niż uzyskane z winogron, zawierającym co najmniej 60% wina owocowego lub wina owocowego wzmocnionego oraz co najmniej 10% nalewu, z możliwością dodania alkoholu rektyfikowanego lub destylatu miodowego lub owocowego, słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, lub barwienia, k) nalewka na winie z soku winogronowego - będąca napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 17% do 22% objętościowych, zawierającym co najmniej 60% wina z soku winogronowego oraz co najmniej 10% nalewu, z możliwością dodania alkoholu rektyfikowanego lub destylatu winogronowego, słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, lub barwienia, l) aromatyzowana nalewka na winie z soku winogronowego - będąca napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 17% do 22% objętościowych, poddanym aromatyzowaniu, zawierającym co najmniej 60% wina z soku winogronowego oraz co najmniej 10% nalewu, z możliwością dodania alkoholu rektyfikowanego, destylatu winogronowego, słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, lub barwienia, m) napój winny owocowy lub miodowy - będący napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 4,5% do 15% objętościowych, otrzymanym z wina owocowego lub miodu pitnego i zawierającym co najmniej 50% wina owocowego lub miodu pitnego albo otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino owocowe lub miód pitny o mniejszym udziale soków lub miodu, bez dodatku alkoholu, z możliwością słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, lub barwienia, n) aromatyzowany napój winny owocowy lub miodowy - będący napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 4,5% do 15% objętościowych, otrzymanym z wina owocowego lub miodu pitnego i zawierającym co najmniej 50% wina owocowego lub miodu pitnego albo otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino owocowe lub miód pitny o mniejszym udziale soków lub miodu, bez dodatku alkoholu, poddanym aromatyzowaniu substancjami innymi niż uzyskane z winogron, z możliwością słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, lub barwienia, o) wino owocowe niskoalkoholowe - będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 0,5% do 8,5% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino owocowe albo z wina owocowego w wyniku częściowego usunięcia alkoholu wyłącznie metodami fizycznymi, bez dodatku alkoholu, z możliwością słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, lub barwienia, p) aromatyzowane wino owocowe niskoalkoholowe - będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 0,5% do 8,5% objętościowych, zawierającym co najmniej 75% wina owocowego lub wina owocowego niskoalkoholowego, bez dodatku alkoholu, poddanym aromatyzowaniu substancjami innymi niż uzyskane z winogron, z możliwością słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, lub barwienia, q) cydr - będący napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 1,2% do 8,5% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na cydr, bez dodatku alkoholu, z możliwością słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, lub dodania soku jabłkowego lub zagęszczonego soku jabłkowego, r) perry - będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 1,2% do 8,5% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na perry, bez dodatku alkoholu, z możliwością słodzenia jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, lub dodania soku gruszkowego lub zagęszczonego soku gruszkowego; 2) wyroby określone w: a) rozporządzeniu Rady (EWG) nr 1601/91 z dnia 10 czerwca 1991 r. ustanawiającym ogólne zasady definicji, opisu i prezentacji win aromatyzowanych, aromatyzowanych napojów winopochodnych i aromatyzowanych koktajli winopodobnych (Dz. Urz. WE L 149 z 14.06.1991, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 11, str. 286, z późn. zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 1601/1991”, b) rozporządzeniu nr 1234/2007. Art. 4. Minister właściwy do spraw rynków rolnych określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje fermentowanych napojów winiarskich określonych w art. 3 pkt 1 oraz szczegółowe wymagania organoleptyczne, fizyczne i chemiczne, jakie powinny spełniać te napoje, mając na względzie zapewnienie właściwej jakości handlowej poszczególnych fermentowanych napojów winiarskich. Art. 5. Do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Rozdział 2 Wyrób fermentowanych napojów winiarskich oraz obrót wyrobami winiarskimi Art. 6. 1. Do słodzenia fermentowanych napojów winiarskich dopuszcza się stosowanie: 1) sacharozy, glukozy, fruktozy, zagęszczonego soku owocowego, cukru palonego lub miodu - w przypadku wina owocowego, wina owocowego wzmocnionego, wina owocowego niskoalkoholowego, cydru i perry; 2) sacharozy, glukozy, fruktozy, cukru palonego, moszczu winogronowego, zagęszczonego moszczu winogronowego, rektyfikowanego zagęszczonego moszczu winogronowego, soku winogronowego lub zagęszczonego soku winogronowego - w przypadku wina z soku winogronowego; 3) sacharozy, glukozy, fruktozy, syropu glukozowego, syropu glukozowo-fruktozowego, cukru płynnego, inwertowanego cukru płynnego, cukru palonego, miodu, moszczu owocowego, soku owocowego lub zagęszczonego soku owocowego - w przypadku wina owocowego aromatyzowanego, nalewki na winie owocowym, aromatyzowanej nalewki na winie owocowym, napoju winnego owocowego lub miodowego, aromatyzowanego napoju winnego owocowego lub miodowego i aromatyzowanego wina owocowego niskoalkoholowego; 4) sacharozy, glukozy, fruktozy, cukru płynnego, inwertowanego cukru płynnego, syropu glukozowego, syropu glukozowo-fruktozowego, cukru palonego, miodu, moszczu winogronowego, zagęszczonego moszczu winogronowego, rektyfikowanego zagęszczonego moszczu winogronowego, soku winogronowego lub zagęszczonego soku winogronowego - w przypadku aromatyzowanego wina z soku winogronowego, nalewki na winie z soku winogronowego i aromatyzowanej nalewki na winie z soku winogronowego; 5) sacharozy lub moszczu owocowego - w przypadku wina owocowego markowego; 6) miodu lub sacharozy - w przypadku miodu pitnego; 7) miodu - w przypadku miodu pitnego markowego. 2. Do słodzenia wina owocowego aromatyzowanego, aromatyzowanego wina owocowego niskoalkoholowego, aromatyzowanego napoju winnego owocowego lub miodowego dopuszcza się stosowanie moszczu winogronowego, zagęszczonego moszczu winogronowego, soku winogronowego lub zagęszczonego soku winogronowego, jeżeli nie spowoduje to zdominowania w wyrobie gotowym smaku, koloru lub zapachu właściwego dla owoców lub soków owocowych użytych do nastawu. 3. Do słodzenia fermentowanych napojów winiarskich dopuszcza się stosowanie określonych w przepisach o bezpieczeństwie żywności i żywienia substancji słodzących innych niż wymienione w ust. 1. Art. 7. 1. Przy wyrobie fermentowanych napojów winiarskich dopuszcza się: 1) dodanie wody niezbędnej do korekty składu tych napojów, pod warunkiem że nie zmieni to ich charakteru; 2) użycie wody niezbędnej do przygotowania drożdży suszonych, dozwolonych substancji aromatycznych lub dozwolonych substancji dodatkowych dodawanych po zakończeniu fermentacji alkoholowej. 2. Woda, o której mowa w ust. 1: 1) powinna spełniać wymagania dla wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi,