Rozporządzenie Rady Ministrówz dnia 2 kwietnia 2012 r.w sprawie wprowadzenia programu wykrywania występowania zakażeń wirusem choroby niebieskiego języka na 2012 r. Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik - Program wykrywania występowania zakażeń wirusem choroby niebieskiego języka na 2012 r. Treść rozporządzenia Na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213, poz. 1342 oraz z 2010 r. Nr 47, poz. 278, Nr 60, poz. 372 i Nr 78, poz. 513) zarządza się, co następuje: § 1. 1. Wprowadza się program wykrywania występowania zakażeń wirusem choroby niebieskiego języka na 2012 r., który jest określony w załączniku do rozporządzenia. 2. Program, o którym mowa w ust. 1, stanowi program nadzoru nad chorobą niebieskiego języka w rozumieniu art. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1266/2007 z dnia 26 października 2007 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących dyrektywy Rady 2000/75/WE w odniesieniu do kontroli, monitorowania, nadzoru i ograniczeń przemieszczeń niektórych zwierząt należących do gatunków podatnych na zarażenie chorobą niebieskiego języka (Dz. Urz. UE L 283 z 27.10.2007, str. 37, z późn. zm.). § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Załącznik - Program wykrywania występowania zakażeń wirusem choroby niebieskiego języka na 2012 r. 1. Identyfikacja programu wykrywania występowania zakażeń wirusem choroby niebieskiego języka na 2012 r. Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: choroba niebieskiego języka (Bluetongue) 2. Dane historyczne dotyczące rozwoju epidemiologicznego choroby niebieskiego języka Z uwagi na brak stwierdzonych ognisk choroby niebieskiego języka na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz dotychczasowe ujemne wyniki badań laboratoryjnych uzyskane w programie wykrywania występowania zakażeń wirusem choroby niebieskiego języka w roku 2010, a także na podstawie zgłoszeń do powiatowego lekarza weterynarii wszelkich podejrzeń wystąpienia choroby zakaźnej oraz każdego przypadku padnięcia bydła, owiec lub kóz (bierny nadzór kliniczny w kierunku choroby niebieskiego języka u bydła i owiec pochodzących z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), dokonywanych zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1266/2007 z dnia 26 października 2007 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących dyrektywy Rady 2000/75/WE w odniesieniu do kontroli, monitorowania, nadzoru i ograniczeń przemieszczeń niektórych zwierząt należących do gatunków podatnych na zarażenie chorobą niebieskiego języka (Dz. Urz. UE L 283 z 27.10.2007, str. 37, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1266/2007”, należy uznać, że choroba ta nie występuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej endemicznie. Jednocześnie z uwagi na właściwości wirusa, zachodzące zmiany klimatyczne oraz występowanie choroby niebieskiego języka w państwach graniczących z Rzeczpospolitą Polską nie należy wykluczać takiego zagrożenia w przyszłości. Wyniki badań laboratoryjnych bydła przeprowadzonych w 2010 r. przedstawia tabela 1. Tabela 1. Wyniki badań laboratoryjnych bydła przeprowadzonych w 2010 r. Liczba bydła podlegająca badaniom laboratoryjnym w ramach programu Wynik badania ELISA RT PCR (+) (-) (+) (-) 15 804 86 15 643 0 199 Wyniki badań laboratoryjnych owiec przeprowadzonych w 2010 r. przedstawia tabela 2. Tabela 2. Wyniki badań laboratoryjnych owiec przeprowadzonych w 2010 r. Liczba owiec podlegająca badaniom laboratoryjnym w ramach programu Wynik badania ELISA RT PCR (+) (-) (+) (-) 13 559 313 13011 0 606 Program wykrywania występowania zakażeń wirusem choroby niebieskiego języka stanowi, że w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badania laboratoryjnego (serologicznego - testem ELISA) lekarz weterynarii pobiera próbki od bydła i owiec, u których stwierdzono obecność przeciwciał dla wirusa choroby niebieskiego języka, i przesyła je do badań laboratoryjnych (wirusologicznych - testem RT PCR) w celu wykrycia materiału genetycznego wirusa. Niemniej jednak w 2010 r. przeprowadzono więcej badań laboratoryjnych (wirusologicznych - testem RT PCR), niż zakładał program. Zaistniała sytuacja jest wynikiem przeprowadzenia dodatkowych badań laboratoryjnych (wirusologicznych - testem RT PCR) w niektórych powiatach u wszystkich sztuk bydła i owiec znajdujących się w stadzie, w związku z uzyskaniem dodatniego wyniku badania laboratoryjnego (serologicznego - testem ELISA) u kilku sztuk pochodzących z takiego stada. Od dnia wejścia w życie rozporządzenia nr 1266/2007, tj. od dnia 1 listopada 2007 r., na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostały wprowadzone z państw członkowskich Unii Europejskiej liczne sztuki bydła, u których wykryto przeciwciała dla wirusa choroby niebieskiego języka oraz materiał genetyczny wirusa tej choroby. Wszystkie sztuki bydła, u których potwierdzono w badaniach laboratoryjnych (wirusologicznych - testem RT PCR) obecność materiału genetycznego wirusa, zostały zabite. W związku z przypadkami wystąpienia w poprzednich latach choroby niebieskiego języka wywołanej przez serotyp wirusa BTV-8 w państwach sąsiadujących z Rzeczpospolitą Polską (w pobliżu zachodniej i południowej granicy) oraz ze względu na wprowadzanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bydła, u którego uzyskano dodatni wynik badania laboratoryjnego (serologicznego oraz wirusologicznego) w kierunku choroby niebieskiego języka, należy uznać, że istnieje pewne zagrożenie pojawienia się tej choroby w tych powiatach Rzeczypospolitej Polskiej, do których zostało wprowadzone bydło w ramach handlu. W dniu 16 maja 2008 r. Rzeczpospolita Polska wprowadziła zgodnie z art. 9a rozporządzenia nr 1266/2007 warunki przejściowe dla zwierząt objętych zwolnieniem przewidzianym w art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1266/2007. Komisja Europejska stoi na stanowisku, że warunki przejściowe powinny być stosowane jedynie w przypadku uzasadnionego ryzyka przeniesienia choroby niebieskiego języka. Stąd też, zgodnie z tymi warunkami przejściowymi, bydło wprowadzane z państw członkowskich Unii Europejskiej, w których ta choroba występuje powszechnie, musi być przed wysyłką na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zaszczepione lub poddane dwóm badaniom laboratoryjnym (serologicznym) w celu wykrycia przeciwciał dla wirusa choroby niebieskiego języka. W dniu 1 czerwca 2010 r. zostały zniesione obszary zapowietrzone i zagrożone, w których znajdowały się niektóre powiaty położone w województwach: dolnośląskim, lubuskim, opolskim i zachodniopomorskim. Wyznaczenie obszaru zapowietrzonego lub zagrożonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynikało z wystąpienia ognisk choroby niebieskiego języka na terytorium Republiki Federalnej Niemiec i Republiki Czeskiej. 3. Opis programu wykrywania występowania zakażeń wirusem choroby niebieskiego języka na 2012 r. 3.1. Cel programu wykrywania występowania zakażeń wirusem choroby niebieskiego języka Obowiązek realizacji programu wykrywania występowania zakażeń wirusem choroby niebieskiego języka, zwanego dalej „programem”, wynika z art. 4 rozporządzenia nr 1266/2007. Jest on realizowany na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Program obejmuje co najmniej bierny nadzór kliniczny i aktywny nadzór laboratoryjny. Corocznie są prowadzone szkolenia dla lekarzy weterynarii będących pracownikami Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie postępowania przy zwalczaniu i wykrywaniu choroby niebieskiego języka, natomiast dla lekarzy weterynarii niebędących pracownikami Inspekcji Weterynaryjnej szkolenia w tym zakresie, w miarę potrzeby, są prowadzone na poziomie powiatowych inspektoratów weterynarii. Są prowadzone również kampanie uświadamiające dla posiadaczy bydła i owiec, mające na celu umożliwienie, szczególnie w sezonie największej aktywności muchówek z rodzaju Culicoides, rozpoznania objawów klinicznych choroby niebieskiego języka. Ponadto na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Weterynarii została utworzona zakładka „Choroba niebieskiego języka”, w której są umieszczone dodatkowe materiały szkoleniowe dotyczące rozpoznawania choroby niebieskiego języka, w tym ulotka informacyjna opisująca objawy, a także zdjęcia przedstawiające kliniczny obraz tej choroby. Aktywny nadzór laboratoryjny będzie obejmował badania laboratoryjne (serologiczne i wirusologiczne), prowadzone zgodnie z ust. 2.2.2 załącznika I do rozporządzenia nr 1266/2007. Program ma na celu: 1) stwierdzenie wystąpienia określonego serotypu wirusa (BTV-8) lub wykrycie wprowadzenia innych serotypów; 2) wykrycie dowodów przenoszenia wirusa z obszarów, gdzie wirus występuje, przez losowe badania laboratoryjne (serologiczne - testem ELISA) prowadzone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Badania laboratoryjne (serologiczne - testem ELISA) zostały zaplanowane w taki sposób, aby umożliwić wykrycie serokonwersji z 95% prawdopodobieństwem, przy założeniu, że odsetek seroreagentów w populacji gatunków podatnych na zakażenie na obszarze danego powiatu wynosi 20%. Badaniu poddane będzie bydło domowe (Bos taurus) i bawoły (Bubalus bubalus) oraz owce powyżej 3. miesiąca życia. Nie będą badane dzikie zwierzęta żyjące na wolności oraz zwierzęta w ogrodach zoologicznych. Powiatowy lekarz weterynarii na podstawie analizy ryzyka, ze szczególnym uwzględnieniem warunków środowiskowych sprzyjających występowaniu muchówek z rodzaju Culicoides (tereny podmokłe, bliskość zbiorników wodnych), określa, w jakich stadach będą pobierane próbki do badań laboratoryjnych (serologicznych - testem ELISA). W związku z tym, że nie stwierdzono występowania choroby niebieskiego języka na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej u sztuk rodzimych, a wyniki badań laboratoryjnych (serologicznych i wirusologicznych) przeprowadzonych w poprzednich latach były ujemne, co potwierdza niewystępowanie wirusa choroby niebieskiego języka w populacji zwierząt z gatunków wrażliwych na tę chorobę, w programie częstotliwość badań laboratoryjnych (serologicznych i wirusologicznych) - w stosunku do lat ubiegłych - zostanie ograniczona do dwukrotnego pobierania próbek w okresie największej aktywności muchówek z rodzaju Culicoides. Badania laboratoryjne (serologiczne - testem ELISA) będą przeprowadzane dwukrotnie, w okresie największej aktywności muchówek z rodzaju Culicoides, tj. od dnia 1 maja do dnia 15 września 2012 r. Pierwsze pobranie próbek odbędzie się w miesiącach maj - czerwiec, drugie w miesiącach sierpień - wrzesień. Pobrane próbki będą badane laboratoryjnie (serologicznie - testem ELISA). W przypadku uzyskania dodatniego lub wątpliwego wyniku badania laboratoryjnego (serologicznego - testem ELISA), od sztuk bydła lub owiec, u których wykryto przeciwciała dla wirusa, zostaną ponownie pobrane próbki krwi do badań laboratoryjnych (wirusologicznych - testem RT PCR lub rt RT PCR) w celu wykrycia materiału genetycznego wirusa choroby niebieskiego języka. Przy realizacji programu będą uwzględnione wyniki badań laboratoryjnych bydła lub owiec utrzymywanych w stadach, do których wprowadzono zwierzęta w ramach handlu, przeprowadzonych w ramach zadania „Ocena występowania choroby niebieskiego języka na terenie kraju” realizowanego przez Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, objętego programem wieloletnim „Ochrona zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego”. 3.2. Przewidywane korzyści wynikające z realizacji programu Realizacja programu pozwoli na uzyskanie informacji o sytuacji epizootycznej w zakresie choroby niebieskiego języka na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ich analizę. Jeżeli zostaną stwierdzone przypadki wystąpienia tej choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, badania laboratoryjne przeprowadzone w ramach programu pozwolą na ich wczesne wykrycie, co umożliwi niezwłoczne zastosowanie środków administracyjnych w celu likwidacji ognisk choroby. Pozwoli to na ograniczenie strat wynikających zarówno ze zmniejszenia produkcji zwierzęcej, jak i związanych z wykonaniem nakazów i zakazów administracyjnych nałożonych przy zwalczaniu choroby niebieskiego języka (np. nakaz zabicia zwierząt, ograniczenia w przemieszczaniu zwierząt), ponoszonych przez hodowców i producentów bydła i owiec lub podmioty zajmujące się obrotem zwierzętami. 3.3. Przewidywana liczba próbek, które zostaną pobrane do badań laboratoryjnych Zgodnie z informacjami przesłanymi przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) liczba stad, w których są utrzymywane bydło i owce, oraz pogłowie zwierząt wchodzących w skład tych stad, na dzień 31 grudnia 2010 r. (raport z dnia 24 stycznia 2011 r.), wynosi: 643741 stad bydła 6067488 sztuk bydła 7874 stad owiec 232459 sztuk owiec Przewidywana liczba próbek, które zostaną pobrane do badań laboratoryjnych od bydła (dwukrotne badanie) - 5223 × 2 = 10446. Przewidywana liczba próbek, które zostaną pobrane do badań laboratoryjnych od owiec (dwukrotne badanie) - 4493 × 2 = 8986. Liczba próbek, które zostaną pobrane do badań laboratoryjnych (serologicznych) podczas każdego z dwóch pobrań próbek (obliczona według programu kalkulacyjnego WIN EPISCOPE 2.0: improved epidemiological software for veterinary medicine. Veterinary Record (2001)), łącznie dla bydła i owiec, wynosi 9716. Szczegółowe dane dotyczące liczby próbek, które zostaną pobrane do badań laboratoryjnych w poszczególnych powiatach, zawiera tabela 3 odnosząca się do bydła oraz tabela 4 odnosząca się do owiec. Tabela 3. Liczba próbek, które zostaną pobrane od bydła do badań laboratoryjnych w każdym z dwóch pobrań próbek Województwo Powiat Liczba sztuk bydła powyżej 3. miesiąca życia Liczba próbek, które zostaną pobrane do badań laboratoryjnych w powiecie Liczba próbek, które zostaną pobrane do badań laboratoryjnych w województwie dolnośląskie bolesławiecki 1 979 14 402 dolnośląskie dzierżoniowski 3 104 14 dolnośląskie głogowski 3 558 14 dolnośląskie górowski 7 956 14 dolnośląskie jaworski 3 730 14 dolnośląskie Jelenia Góra 399 14 dolnośląskie jeleniogórski 3 880 14 dolnośląskie kamiennogórski 4 632 14 dolnośląskie kłodzki 8 388 14 dolnośląskie Legnica 15 10 dolnośląskie legnicki 4 991 14 dolnośląskie lubański 2 943 14 dolnośląskie lubiński 1 307 14 dolnośląskie lwówecki 5416 14 dolnośląskie milicki 5 263 14 dolnośląskie oleśnicki 7 091 14 dolnośląskie oławski 869 14 dolnośląskie polkowicki 2 723 14 dolnośląskie strzeliński 3 605 14 dolnośląskie średzki 2 736 14 dolnośląskie świdnicki 5 247 14 dolnośląskie trzebnicki 7 267 14 dolnośląskie wałbrzyski 4 763 14 dolnośląskie wołowski 3 063 14 dolnośląskie Wrocław 391 14 dolnośląskie wrocławski 1 961 14 dolnośląskie ząbkowicki 6 174 14 dolnośląskie zgorzelecki 1 453 14 dolnośląskie złotoryjski 3 501 14 RAZEM 108 405 402 kujawsko-pomorskie aleksandrowski 16 265 14 318 kujawsko-pomorskie brodnicki 34 998 14 kujawsko-pomorskie bydgoski 13919 14 kujawsko-pomorskie Bydgoszcz 62 13 kujawsko-pomorskie chełmiński 11 922 14 kujawsko-pomorskie golubsko-dobrzyński 22 178 14 kujawsko-pomorskie Grudziądz 135 13 kujawsko-pomorskie grudziądzki 15 800 14 kujawsko-pomorskie inowrocławski 30 197 14 kujawsko-pomorskie lipnowski 31 631 14 kujawsko-pomorskie mogileński 15 709 14 kujawsko-pomorskie nakielski 29 433 14 kujawsko-pomorskie radziejowski 34 903 14 kujawsko-pomorskie rypiński 31 061 14 kujawsko-pomorskie sępoleński 16615 14 kujawsko-pomorskie świecki 19 113 14 kujawsko-pomorskie Toruń 123 13 kujawsko-pomorskie toruński 26 585 14 kujawsko-pomorskie tucholski 15 070 14 kujawsko-pomorskie wąbrzeski 15 528 14 kujawsko-pomorskie Włocławek 68 13 kujawsko-pomorskie włocławski 33 397 14 kujawsko-pomorskie żniński 24 553 14 RAZEM 439 265 318 lubelskie bialski 44 975 14 329 lubelskie Biała Podlaska 126 13 lubelskie biłgorajski 15 449 14 lubelskie Chełm 15 10 lubelskie chełmski 19 825 14 lubelskie hrubieszowski 22 074 14 lubelskie janowski 11 828 14 lubelskie krasnostawski 15 209 14 lubelskie kraśnicki 11 393 14 lubelskie lubartowski 21 813 14 lubelskie lubelski 31 082 14 lubelskie Lublin 392 14 lubelskie łęczyński 8 120 14 lubelskie łukowski 53 361 14 lubelskie opolski 3 109 14 lubelskie parczewski 13 118 14 lubelskie puławski 9 137 14 lubelskie radzyński 25 506 14 lubelskie rycki 17 202 14 lubelskie świdnicki 5 638 14 lubelskie tomaszowski 15 365 14 lubelskie włodawski 15 064 14 lubelskie zamojski 28 358 14 lubelskie Zamość 49 12 RAZEM 388 208 329 lubuskie gorzowski 9 932 14 192 lubuskie Gorzów Wielkopolski 296 14 lubuskie krośnieński 3 906 14 lubuskie międzyrzecki 5 051 14 lubuskie nowosolski 2 184 14 lubuskie słubicki 3 896 14 lubuskie strzelecko-drezdenecki 7 185 14 lubuskie sulęciński 8 224 14 lubuskie świebodziński 4 057 14 lubuskie wschowski 9 861 14 lubuskie Zielona Góra 18 10 lubuskie zielonogórski 9 605 14 lubuskie żagański 3 063 14 lubuskie żarski 6 720 14 RAZEM 73 998 192 łódzkie bełchatowski 11 900 14 335 łódzkie brzeziński 5 465 14 łódzkie kutnowski 36 509 14 łódzkie łaski 14 383 14 łódzkie łęczycki 37 483 14 łódzkie łowicki 66 510 14 łódzkie łódzki wschodni 6 763 14 łódzkie Łódź 1 327 14 łódzkie opoczyński 21 720 14 łódzkie pabianicki 9 940 14 łódzkie pajęczański 11 257 14 łódzkie piotrkowski 26 240 14 łódzkie Piotrków Trybunalski 503 14 łódzkie poddębicki 33 865 14 łódzkie radomszczański 21 155 14 łódzkie rawski 7 111 14 łódzkie sieradzki 53 882 14 łódzkie Skierniewice 94 13 łódzkie skierniewicki 16 679 14 łódzkie tomaszowski 22 838 14 łódzkie wieluński 13 770 14 łódzkie wieruszowski 7 930 14 łódzkie zduńskowolski 5 861 14 łódzkie zgierski 26 236 14 RAZEM 459 421 335 małopolskie bocheński 8 386 14 308 małopolskie brzeski 7 809 14 małopolskie chrzanowski 434 14 małopolskie dąbrowski 8 386 14 małopolskie gorlicki 15 885 14 małopolskie krakowski 11 391 14 małopolskie Kraków 528 14 małopolskie limanowski 21 751 14 małopolskie miechowski 15 697 14 małopolskie myślenicki 7 102 14 małopolskie nowosądecki 27 181 14 małopolskie nowotarski 34 950 14 małopolskie Nowy Sącz 479 14 małopolskie olkuski 6 396 14 małopolskie oświęcimski 2 590 14 małopolskie proszowicki 5 206 14 małopolskie suski 4 437 14 małopolskie tarnowski 18 652 14 małopolskie Tarnów 199 14 małopolskie tatrzański 7 111 14 małopolskie wadowicki 6 805 14 małopolskie wielicki 4 962 14 RAZEM 216 337 308 mazowieckie białobrzeski 10 143 14 584 mazowieckie ciechanowski 42 040 14 mazowieckie garwoliński 33 516 14 mazowieckie gostyniński 15 263 14 mazowieckie grodziski 4 360 14 mazowieckie grójecki 6317 14 mazowieckie kozienicki 10 627 14 mazowieckie legionowski 1 558 14 mazowieckie lipski 11 880 14 mazowieckie łosicki 20 665 14 mazowieckie makowski 52 298 14 mazowieckie miński 30 757 14 mazowieckie mławski 65 040 14 mazowieckie nowodworski 6 611 14 mazowieckie ostrołęcki 129 956 14 mazowieckie Ostrołęka 201 14 mazowieckie ostrowski 70 419 14 mazowieckie otwocki 4 892 14 mazowieckie piaseczyński 3 431 14 mazowieckie Płock 427 14 mazowieckie płocki 57 384 14 mazowieckie płoński 46 636 14 mazowieckie pruszkowski 896 14 mazowieckie przasnyski 69 290 14 mazowieckie przysuski 13 266 14 mazowieckie pułtuski 31 946 14 mazowieckie Radom 501 14 mazowieckie radomski 30 163 14 mazowieckie Siedlce 28 11 mazowieckie siedlecki 60 564 14 mazowieckie sierpecki 45 340 14 mazowieckie sochaczewski 13 079 14 mazowieckie sokołowski 52 358 14 mazowieckie szydłowiecki 4211 14 mazowieckie Warszawa 98 13 mazowieckie warszawski zachodni 3 385 14 mazowieckie węgrowski 41 860 14 mazowieckie wołomiński 15 893 14 mazowieckie wyszkowski 21 849 14 mazowieckie zwoleński 14 345 14 mazowieckie żuromiński 48 923 14 mazowieckie żyrardowski 4 707 14 RAZEM 1 097 123 584 opolskie brzeski 4 453 14 168 opolskie głubczycki 14 180 14 opolskie kędzierzyńsko-kozielski 10 782 14 opolskie kluczborski 10 832 14 opolskie krapkowicki 6 109 14 opolskie namysłowski 4 421 14 opolskie nyski 9 473 14 opolskie oleski 16 033 14 opolskie Opole 1 073 14 opolskie opolski 11 291 14 opolskie prudnicki 13 969 14 opolskie strzelecki 14 297 14 RAZEM 116913 168 podkarpackie bieszczadzki 3 392 14 346 podkarpackie brzozowski 4 278 14 podkarpackie dębicki 8 954 14 podkarpackie jarosławs