Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 5 lipca 2012 r.w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu leczniczego dla osób pozbawionych wolności Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Wymagania ogólnoprzestrzenne Rozdział 3 - Wymagania dla niektórych pomieszczeń i urządzeń Rozdział 4 - Wymagania ogólnobudowlane Rozdział 5 - Oświetlenie Rozdział 6 - Wymagania dotyczące instalacji Rozdział 7 - Przepis końcowy Załącznik nr 1 - Szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia szpitala Załącznik nr 2 - Szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia ambulatorium z izbą chorych Załącznik nr 3 - Szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia pracowni badań endoskopowych Załącznik nr 4 - Szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać urządzenia i pomieszczenia, w których udziela się świadczeń zdrowotnych z zakresu rehabilitacji leczniczej Treść rozporządzenia Na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654, z późn. zm.1)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. Nr 149, poz. 887, Nr 174, poz. 1039 i Nr 185, poz. 1092 oraz z 2012 r. poz. 742.) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. 1. Rozporządzenie określa szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia podmiotu leczniczego dla osób pozbawionych wolności. 2. Szczegółowe wymagania są określone, odpowiednio, dla poszczególnych pomieszczeń i urządzeń: 1) szpitala - w załączniku nr 1 do rozporządzenia; 2) ambulatorium z izbą chorych - w załączniku nr 2 do rozporządzenia; 3) pracowni badań endoskopowych - w załączniku nr 3 do rozporządzenia; 4) w których udziela się świadczeń zdrowotnych z zakresu rehabilitacji leczniczej - w załączniku nr 4 do rozporządzenia. 3. Do gabinetu dentystycznego stosuje się wyłącznie wymagania określone w § 5, § 16, § 18 oraz § 29. § 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: 1) brudownik - pomieszczenie służące do opróżniania, dezynfekowania, przechowywania kaczek i basenów lub niszczenia tego rodzaju pojemników jednorazowego użytku oraz składowania brudnej bielizny, wyposażone w umywalkę, płuczkę-dezynfektor lub urządzenie do dekontaminacji oraz utylizacji wkładów jednorazowych wraz z zawartością, które powinno być zainstalowane w sposób eliminujący zagrożenia dla pacjentów - w przypadku stosowania basenów jednorazowych, oraz w wentylację mechaniczną wyciągową; 2) gabinet diagnostyczno-zabiegowy - pomieszczenie służące do wykonywania zabiegów diagnostycznych lub terapeutycznych o charakterze zabiegowym; 3) izolatka - pomieszczenie przeznaczone do odosobnienia pacjenta lub grupy pacjentów chorych na chorobę zakaźną albo osoby lub grupy osób podejrzanych o chorobę zakaźną, w celu uniemożliwienia przeniesienia biologicznego czynnika chorobotwórczego na inne osoby; 4) pomieszczenie higieniczno-sanitarne - pomieszczenie wyposażone co najmniej w miskę ustępową, umywalkę, dozownik z mydłem w płynie, pojemnik z ręcznikami jednorazowego użycia i pojemnik na zużyte ręczniki; 5) pomieszczenie porządkowe - pomieszczenie służące do przechowywania sprzętu stosowanego do utrzymywania czystości, środków czystości oraz preparatów myjąco-dezynfekcyjnych, a także do przygotowywania roztworów roboczych oraz mycia i dezynfekcji sprzętu stosowanego do utrzymywania czystości, wyposażone w zlew z baterią i dozownik ze środkiem dezynfekcyjnym; 6) zakład karny - zakład karny lub areszt śledczy. Rozdział 2 Wymagania ogólnoprzestrzenne § 3. 1. Szpital lub ambulatorium z izbą chorych mogą być zlokalizowane w samodzielnym budynku lub w zespole budynków o innym przeznaczeniu, będących w strukturze zakładu karnego, z możliwym maksymalnym zachowaniem odrębności od innych użytkowników budynku. 2. Dopuszcza się lokalizowanie pomieszczeń gospodarczych, technicznych, zaopatrzenia medycznego oraz socjalnych poniżej poziomu terenu otaczającego budynek. § 4. Zespoły pomieszczeń stanowiących oddziały łóżkowe szpitala, z wyjątkiem pomieszczeń administracyjnych i socjalnych, nie mogą być przechodnie. § 5. Kształt i powierzchnia poszczególnych pomieszczeń szpitala lub ambulatorium z izbą chorych umożliwia prawidłowe rozmieszczenie, zainstalowanie i użytkowanie urządzeń, aparatury i sprzętu, stanowiących ich niezbędne funkcjonalne wyposażenie. § 6. 1. W szpitalu nie mogą być stosowane zsypy. 2. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności wynikających z warunków technicznych, państwowy wojewódzki inspektor sanitarny może wyrazić zgodę na zastosowanie w szpitalu zsypów brudnej bielizny. Rozdział 3 Wymagania dla niektórych pomieszczeń i urządzeń § 7. Łóżka w pokojach łóżkowych szpitala są dostępne przynajmniej z dwóch stron, w tym jednej dłuższej. § 8. Odstępy między łóżkami umożliwiają swobodny dostęp do pacjentów. § 9. Szerokość pokoju łóżkowego umożliwia wyprowadzenie każdego łóżka. § 10. 1. Izolatka w szpitalu lub ambulatorium z izbą chorych składa się z: 1) pomieszczenia pobytu pacjenta; 2) pomieszczenia higieniczno-sanitarnego, dostępnego z pomieszczenia pobytu pacjenta, wyposażonego w: a) umywalkę z baterią uruchamianą bez kontaktu z dłonią i dodatkowo w dozownik ze środkiem dezynfekcyjnym uruchamiany bez kontaktu z dłonią, a także pojemnik z ręcznikami jednorazowego użycia i pojemnik na zużyte ręczniki, b) natrysk, z wyłączeniem izolatki w oddziale anestezjologii i intensywnej terapii, c) płuczkę-dezynfektor basenów - w przypadku stosowania basenów wielorazowego użytku, d) urządzenie do dekontaminacji oraz do utylizacji wkładów jednorazowych wraz z zawartością, które powinno być zainstalowane w sposób eliminujący zagrożenia dla pacjentów - w przypadku stosowania basenów i kaczek jednorazowych oraz wkładów jednorazowych wraz z zawartością; 3) śluzy umywalkowo-fartuchowej pomiędzy pomieszczeniem pobytu pacjenta a ogólną drogą komunikacyjną. 2. Przepisu ust. 1 pkt 2 lit. d nie stosuje się w przypadku przeprowadzania dekontaminacji w urządzeniu zlokalizowanym w innym miejscu, pod warunkiem transportu w szczelnych pojemnikach. 3. Izolatka powinna być wyposażona w wentylację wymuszoną działającą na zasadzie podciśnienia (ciśnienie w izolatce niższe niż na korytarzu i w śluzie). § 11. Śluza umywalkowo-fartuchowa jest wyposażona w: 1) umywalkę z baterią uruchamianą bez kontaktu z dłonią; 2) dozownik z mydłem w płynie; 3) pojemnik ze środkiem dezynfekcyjnym; 4) pojemnik z ręcznikami jednorazowego użycia i pojemnik na zużyte ręczniki; 5) zamykany pojemnik na brudną bieliznę; 6) miejsce na ubrania z zachowaniem rozdziału ubrań czystych i brudnych. § 12. Śluza szatniowa składa się z: 1) szatni brudnej - przeznaczonej do rozebrania się z ubrania prywatnego lub szpitalnego, wyposażonej w szafkę ubraniową z wydzieloną częścią na obuwie; 2) szatni czystej (ubieralni) - przeznaczonej do ubierania się w czyste ubranie oraz obuwie służące do poruszania się w strefie, do której będzie wchodził personel, wyposażonej w: a) obuwie nadające się do mycia i dezynfekcji, b) regał na obuwie, c) regał na czyste ubrania; 3) pomieszczenia higieniczno-sanitarnego znajdującego się pomiędzy szatnią czystą i brudną, wyposażonego dodatkowo w natrysk. § 13. 1. Pokój łóżkowy na oddziale szpitalnym jest wyposażony w umywalkę z ciepłą i zimną wodą, dozownik z mydłem w płynie oraz pojemnik z ręcznikami jednorazowego użycia i pojemnik na zużyte ręczniki. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do pokoju wyposażonego w śluzę umywalkowo-fartuchową lub węzeł sanitarny oraz pokojów łóżkowych w oddziale psychiatrycznym. § 14. 1. W pomieszczeniach podmiotów wykonujących działalność leczniczą wydziela się co najmniej jedno: 1) pomieszczenie lub wydzielone miejsce do składowania bielizny czystej; 2) pomieszczenie lub wydzielone miejsce do składowania bielizny brudnej; 3) pomieszczenie lub wydzielone miejsce na odpady. 2. W pomieszczeniu, w którym znajdują się wydzielone miejsca, o których mowa w ust. 1 pkt 1, nie mogą znajdować się wydzielone miejsca, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3. 3. Przepis ust. 1 pkt 3 stosuje się także do ambulatorium z izbą chorych. § 15. 1. Przestrzeń ładunkowa środków transportu żywności, bielizny, odpadów, brudnych narzędzi i sprzętu do dekontaminacji, z wyłączeniem opakowań jednorazowych, jest przestrzenią zamkniętą, odpowiednio do rodzaju ładunku. 2. Przestrzeń ładunkowa środków transportu zwłok jest przestrzenią zamkniętą. 3. Środki transportu, o których mowa w ust. 1 i 2, są wykonane z materiałów umożliwiających ich mycie i dezynfekcję. § 16. 1. Meble w pomieszczeniach podmiotu wykonującego działalność leczniczą umożliwiają ich stałe, bieżące mycie oraz dezynfekcję bez pogorszenia lub utraty funkcji użytkowych. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do mebli w pomieszczeniach administracyjnych i socjalnych, poradni i gabinetów podmiotów wykonujących świadczenia z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. § 17. W zakładzie karnym, w którego strukturze funkcjonuje szpital lub ambulatorium z izbą chorych, zapewnia się co najmniej jedno pomieszczenie porządkowe umożliwiające dodatkowo mycie i dezynfekcję środków transportu. Rozdział 4 Wymagania ogólnobudowlane § 18. 1. W pomieszczeniach szpitala lub ambulatorium z izbą chorych podłogi, a także połączenia ścian z podłogami wykonuje się z materiałów umożliwiających ich mycie i dezynfekcję. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do pomieszczeń administracyjnych i socjalnych, poradni i gabinetów podmiotów wykonujących świadczenia z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień oraz sal kinezyterapii. § 19. Pomieszczenia i urządzenia wymagające utrzymania aseptyki i wyposażenie tych pomieszczeń powinny umożliwiać ich mycie i dezynfekcję. § 20. W przypadku konieczności zastosowania sufitów podwieszonych w pomieszczeniach o podwyższonych wymaganiach higienicznych, w szczególności w salach operacyjnych i porodowych, pokojach łóżkowych, w oddziale anestezjologii i intensywnej terapii, salach pooperacyjnych, sufity te są wykonane w sposób zapewniający szczelność powierzchni oraz umożliwiający ich mycie i dezynfekcję. § 21. Szerokość drzwi w pomieszczeniach, przez które odbywa się ruch pacjentów na łóżkach, umożliwia ten ruch. Rozdział 5 Oświetlenie § 22. W pokojach łóżkowych zapewnia się bezpośredni dostęp światła dziennego. § 23. W przypadku nadmiernego naświetlenia pokoi łóżkowych instaluje się w nich odpowiednie urządzenia przeciwsłoneczne. § 24. 1. W salach operacyjnych i pomieszczeniach diagnostyki obrazowej stosuje się wyłącznie oświetlenie elektryczne. 2. W przypadku gdy nie stanowi to utrudnienia przy wykonywaniu zabiegów operacyjnych i diagnostycznych, dopuszcza się zastosowanie w pomieszczeniach, o których mowa w ust. 1, oświetlenia dziennego. Rozdział 6 Wymagania dotyczące instalacji § 25. 1. Pomieszczenia, w których są wykonywane badania lub zabiegi, z wyjątkiem pomieszczeń, w których odbywa się badanie za pomocą rezonansu magnetycznego, wyposażone są w umywalki z baterią z ciepłą i zimną wodą, dozownik z mydłem w płynie, dozownik ze środkiem dezynfekcyjnym oraz pojemnik z ręcznikami jednorazowego użycia i pojemnik na zużyte ręczniki albo urządzenie do suszenia rąk. 2. Pomieszczenia, w których wykonywane są badania lub zabiegi przy użyciu narzędzi i sprzętu wielokrotnego użycia, niezależnie od umywalek, wyposażone są w zlew z baterią. 3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, gdy stanowiska mycia rąk personelu oraz narzędzi i sprzętu wielokrotnego użytku są zorganizowane w oddzielnym pomieszczeniu, do którego narzędzia i sprzęt są przenoszone w szczelnych pojemnikach, oraz w przypadku gdy mycie i sterylizacja są przeprowadzane w innym podmiocie. § 26. W blokach operacyjnych i izolatkach należy stosować wentylację nawiewno-wywiewną lub klimatyzację zapewniającą parametry jakości powietrza dostosowane do funkcji tych pomieszczeń. § 27. W salach operacyjnych oraz innych pomieszczeniach, gdzie podtlenek azotu jest stosowany do znieczulenia, nawiew powietrza odbywa się górą, a wyciąg powietrza w 20% górą i w 80% dołem i zapewnia nadciśnienie w stosunku do korytarza. Rozmieszczenie punktów nawiewu nie może powodować przepływu powietrza od strony głowy pacjenta przez pole operacyjne. § 28. 1. Instalacje i urządzenia wentylacji mechanicznej i klimatyzacji podlegają okresowemu przeglądowi, czyszczeniu, dezynfekcji lub wymianie elementów instalacji zgodnie z zaleceniami producenta, nie rzadziej niż co 12 miesięcy. 2. Dokonanie czynności, o których mowa w ust. 1, wymaga udokumentowania. § 29. Źródłem zaopatrzenia w wodę szpitala lub ambulatorium z izbą chorych są sieć wodociągowa i własne ujęcie. § 30. 1. Szpital posiada rezerwowe źródło zaopatrzenia w energię elektryczną, którym jest agregat prądotwórczy wyposażony w funkcję autostartu, zapewniający co najmniej 30% potrzeb mocy szczytowej, a także urządzenie zapewniające odpowiedni poziom bezprzerwowego podtrzymania zasilania. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w sytuacji, gdy zakład karny, na terenie którego funkcjonuje szpital, ma agregat prądotwórczy lub inne rezerwowe źródło zaopatrzenia w energię elektryczną, o ile ich wydolność zapewni szpitalowi co najmniej 30% potrzeb mocy szczytowej, a także urządzenie zapewniające odpowiedni poziom bezprzerwowego podtrzymania zasilania. Rozdział 7 Przepis końcowy § 31. Rozporządzenie wchodzi w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia.2)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 31, poz. 158). 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. Nr 149, poz. 887, Nr 174, poz. 1039 i Nr 185, poz. 1092 oraz z 2012 r. poz. 742. 2) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 31, poz. 158). Załącznik nr 1 - Szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia szpitala I. Punkt przyjęć i konsultacji 1. Punkt przyjęć i konsultacji posiada bezpośrednie zadaszone wejście z dojazdem umożliwiającym podjazd co najmniej dla jednego pojazdu przeznaczonego do transportu sanitarnego. 2. W skład punktu przyjęć i konsultacji wchodzą: 1) co najmniej jeden gabinet zapewniający przeprowadzenie badań związanych z przyjęciem pacjenta do szpitala; 2) gabinet diagnostyczno-zabiegowy wyposażony co najmniej w: a) umywalkę z ciepłą i zimną wodą, b) dozownik z mydłem w płynie, c) dozownik ze środkiem dezynfekcyjnym, d) pojemnik z ręcznikami jednorazowego użycia, e) pojemnik na zużyte ręczniki, f) pojemniki na odpady medyczne i inne odpady; 3) co najmniej jedno pomieszczenie higieniczno-sanitarne wyposażone dodatkowo co najmniej w natrysk przystosowany także dla osób niepełnosprawnych; 4) brudownik. 3. W punkcie przyjęć i konsultacji zapewnia się możliwość krótkotrwałej izolacji pacjenta, u którego stwierdzono chorobę zakaźną lub jej podejrzenie. Izolacja może się odbywać w oddzielnym pomieszczeniu lub w gabinecie, w którym przeprowadzono badanie pacjenta. II. Zespół pomieszczeń pielęgnacyjnych W skład zespołu pomieszczeń pielęgnacyjnych wchodzą w szczególności: 1) pokoje łóżkowe; 2) punkt pielęgniarski z pokojem przygotowawczym pielęgniarskim; 3) gabinet diagnostyczno-zabiegowy; 4) pomieszczenia higieniczno-sanitarne, w tym co najmniej jedno przystosowane dla osób niepełnosprawnych, w szczególności poruszających się na wózkach inwalidzkich; 5) brudownik. III. Oddział anestezjologii i intensywnej terapii 1. Usytuowanie oddziału anestezjologii i intensywnej terapii zapewnia komunikację z blokiem lub salą operacyjną, punktem przyjęć i konsultacji oraz ze wszystkimi oddziałami szpitalnymi. Wejście do oddziału prowadzi przez śluzę służącą do przekazania pacjenta, mogącą być równocześnie śluzą umywalkowo-fartuchową dla personelu medycznego. 2. Stanowisko nadzoru pielęgniarskiego zapewnia możliwość obserwacji bezpośredniej lub przy użyciu kamer posiadających rezerwowe zasilanie wyposażonych w funkcje autostartu, w szczególności możliwość obserwacji twarzy. 3. W oddziale zapewnia się magazyn sprzętu i aparatury. 4. Liczba łóżek w oddziale anestezjologii i intensywnej terapii stanowi co najmniej 2% ogólnej liczby łóżek w szpitalu. 5. Oddział wyposaża się w następującą aparaturę i sprzęt medyczny: 1) aparat do pomiaru ciśnienia tętniczego krwi metodą inwazyjną - 1 na 2 stanowiska intensywnej terapii; 2) elektryczne urządzenie do ssania - co najmniej 1 na 3 stanowiska intensywnej terapii, ale nie mniej niż 2 w oddziale; 3) stymulator zewnętrzny - co najmniej 1 na oddział; 4) urządzenie do pomiaru rzutu serca - co najmniej 1 na 4 stanowiska intensywnej terapii; 5) bronchofiberoskop - co najmniej 1 na oddział; 6) aparat do monitorowania ciśnienia wewnątrzczaszkowego - 1 na oddział liczący co najmniej 6 stanowisk intensywnej terapii; 7) przyłóżkowy aparat rentgenowski - co najmniej 1 na oddział; 8) defibrylator z możliwością wykonania kardiowersji - co najmniej 2 na oddział; 9) aparat ultrasonograficzny - co najmniej jeden na oddział. 6. Stanowisko intensywnej terapii wyposaża się w: 1) łóżko do intensywnej terapii; 2) respirator z możliwością regulacji stężenia tlenu w zakresie 21-100%; 3) źródło tlenu, powietrza i próżni; 4) zestaw do intubacji i wentylacji z zastosowaniem worka samorozprężalnego; 5) sprzęt do szybkich oraz regulowanych przetoczeń płynów, w tym co najmniej 6 pomp infuzyjnych; 6) kardiomonitor; 7) pulsoksymetr; 8) kapnograf; 9) aparat do automatycznego pomiaru ciśnienia krwi metodą nieinwazyjną; 10) respirator transportowy - co najmniej 1 na 5 stanowisk; 11) materac do ogrzewania pacjentów; 12) fonendoskop. 7. Stanowisko znieczulenia wyposaża się w: 1) aparat do znieczulenia ogólnego z respiratorem anestetycznym; 2) worek samorozprężalny i rurki ustno-gardłowe; 3) źródło tlenu, podtlenku azotu, powietrza i próżni; 4) urządzenie do ssania; 5) zestaw do intubacji dotchawicznej z rurkami intubacyjnymi i dwoma laryngoskopami; 6) defibrylator z możliwością wykonania kardiowersji - co najmniej 1 na zespół połączonych ze sobą stanowisk znieczulenia lub wyodrębnioną salę operacyjną; 7) wyciąg gazów anestetycznych; 8) zasilanie elektryczne z systemem awaryjnym; 9) znormalizowany stolik (wózek) anestezjologiczny; 10) źródło światła; 11) sprzęt do dożylnego podawania leków; 12) fonendoskop; 13) aparat do pomiaru ciśnienia krwi; 14) termometr; 15) pulsoksymetr; 16) monitor stężenia tlenu w układzie anestetycznym z alarmem wartości granicznych; 17) kardiomonitor; 18) kapnograf; 19) monitor zwiotczenia mięśniowego - 1 na stanowisko znieczulenia; 20) monitor gazów anestetycznych - 1 na każde stanowisko znieczulenia; 21) sprzęt do inwazyjnego pomiaru ciśnienia krwi - co najmniej 1 na 4 stanowiska znieczulenia; 22) urządzenie do ogrzewania płynów infuzyjnych; 23) urządzenie do ogrzewania pacjenta - co najmniej 1 na 3 stanowiska; 24) sprzęt do szybkich oraz regulowanych przetoczeń płynów, w tym co najmniej 3 pompy infuzyjne. 8. Aparaturę anestezjologiczną stanowiska znieczulenia ogólnego z zastosowaniem sztucznej wentylacji płuc wyposaża się ponadto w: 1) alarm nadmiernego ciśnienia w układzie oddechowym; 2) alarm rozłączenia w układzie oddechowym; 3) urządzenie ciągłego pomiaru częstości oddychania; 4) urządzenie ciągłego pomiaru objętości oddechowych. 9. Salę pooperacyjną wyposaża się w: 1) wózek reanimacyjny i zestaw do konikotomii; 2) defibrylator z możliwością wykonania kardiowersji; 3) respirator z możliwością regulacji stężenia tlenu w zakresie 21-100% - co najmniej 1 na salę pooperacyjną; 4) 1 stanowisko nadzoru pooperacyjnego; 5) elektryczne urządzenie do ssania - co najmniej 1 na 3 stanowiska nadzoru pooperacyjnego. 10. Stanowisko na