Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiejz dnia 25 marca 2013 r.w sprawie certyfikacji działalności w lotnictwie cywilnym Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Klasyfikacja procesów certyfikacji Rozdział 3 - Tryb prowadzenia procesów certyfikacji Rozdział 4 - Wniosek i dokumenty wymagane w procesie certyfikacji Rozdział 5 - Szczegółowy zakres i kryteria oceny spełniania wymagań w odniesieniu do poszczególnych rodzajów certyfikatów Rozdział 6 - Bieżący nadzór nad posiadaczem certyfikatu Rozdział 7 - Uznawanie certyfikatów zagranicznych Rozdział 8 - Zawieszanie, ograniczanie zakresu i cofanie certyfikatów Rozdział 9 - Przepisy przejściowe i końcowe Załącznik nr 1 - Ogólny wzór certyfikatu Załącznik nr 2 - Certyfikat przewoźnika lotniczego (AOC - Air Operation Certificate) (wzór) Treść rozporządzenia Na podstawie art. 163 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2012 r. poz. 933, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 951 i 1544 oraz z 2013 r. poz. 134.) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa: 1) szczegółowe warunki, tryb dokonywania, zakres oraz kryteria oceny, czy dany podmiot spełnia wymagania niezbędne w procesie certyfikacji; 2) rodzaje i wzory certyfikatów dla poszczególnych rodzajów działalności, o których mowa w art. 160 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze; 3) szczegółowe warunki i tryb uznawania certyfikatów zagranicznych; 4) szczegółowe warunki zawieszania ważności certyfikatów, ograniczenia uprawnień z nich wynikających oraz cofania certyfikatów. § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) działaniu korygującym - należy przez to rozumieć działanie podejmowane przez podmiot certyfikowany w celu trwałego usunięcia powstałej niezgodności oraz jej przyczyny, stwierdzonych podczas certyfikacji albo okresowych lub doraźnych kontroli tego podmiotu; 2) ekspercie - należy przez to rozumieć osobę niebędącą pracownikiem Urzędu Lotnictwa Cywilnego, upoważnioną przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do uczestniczenia w procesie certyfikacji, wykonującą zadania na rzecz Urzędu; 3) ICAO - należy przez to rozumieć Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego; 4) instrukcjach wykonawczych - należy przez to rozumieć dokumenty opracowane przez podmiot ubiegający się o wydanie certyfikatu, które określają metody postępowania, warunki i ograniczenia prowadzonej działalności zapewniające prawidłowe wykonanie czynności lub bezpieczne korzystanie z urządzeń technicznych; 5) kategorii 4 oceny stanu ochrony - należy przez to rozumieć taki stan kontrolowanego podmiotu, w którym stosowane metody i środki ochrony są niezgodne z wymaganiami przepisów z zakresu ochrony lotnictwa cywilnego, a stwierdzone poważne uchybienia mają bezpośredni wpływ na ochronę kontrolowanego podmiotu; 6) niezgodności - należy przez to rozumieć niespełnienie wymagań przepisów oraz decyzji z zakresu lotnictwa cywilnego, klasyfikowanych jako: a) niezgodność pierwszego poziomu - niezgodność, która stanowi bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa działalności w lotnictwie cywilnym, a jej przyczynę należy natychmiast usunąć; b) niezgodność drugiego poziomu: - poważną, która może doprowadzić do niezgodności pierwszego poziomu albo trwale obniżyć lub utrudnić spełnienie wymagań bezpieczeństwa działalności w lotnictwie cywilnym, a jej przyczyny i skutki należy usunąć w terminie wskazanym w planie działań korygujących zaakceptowanym przez Prezesa Urzędu; nieprzeprowadzenie działań korygujących we wskazanym czasie powoduje, że niezgodność zostaje uznana za niezgodność poziomu pierwszego, - drobną, która nie ma bezpośredniego wpływu na bezpieczeństwo działalności w lotnictwie cywilnym, jednak stanowi uchybienie i utrudnia pełne wykorzystanie możliwości funkcjonowania organizacji; ma ona charakter jednostkowy i nie wymaga podjęcia działań systemowych, ale powinna być usunięta w możliwie krótkim terminie; 7) Prezesie Urzędu - należy przez to rozumieć Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego; 8) przedłużeniu ważności certyfikatu - należy przez to rozumieć kolejne wydanie certyfikatu temu samemu podmiotowi na okres następujący bezpośrednio po upływie ważności dotychczasowego certyfikatu; 9) przedmiocie certyfikacji - należy przez to rozumieć usługę, wyrób, urządzenie lub technologię w zakresie działalności lotniczej, które są sprawdzane w procesie certyfikacji; 10) rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1178/2011 - należy przez to rozumieć rozporządzenie Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiające wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz. Urz. UE L 311 z 25.11.2011, str. 1, z późn. zm.); 11) rozporządzeniu Komisji (WE) nr 2042/2003 - należy przez to rozumieć rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2042/2003 z dnia 20 listopada 2003 r. w sprawie ciągłej zdatności do lotu statków powietrznych oraz wyrobów lotniczych, części i wyposażenia, a także w sprawie zezwoleń udzielanych instytucjom i personelowi zaangażowanym w takie zadania (Dz. Urz. UE L 315 z 28.11.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 7, str. 541, z późn. zm.); 12) Urzędzie - należy przez to rozumieć Urząd Lotnictwa Cywilnego; 13) ustawie - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze; 14) wznowieniu ważności certyfikatu - należy przez to rozumieć kolejne wydanie certyfikatu temu samemu podmiotowi po wygaśnięciu ważności dotychczasowego certyfikatu. Rozdział 2 Klasyfikacja procesów certyfikacji § 3. 1. Certyfikacja działalności w lotnictwie cywilnym, o której mowa w art. 160 ust. 3 ustawy, obejmuje czynności urzędowe przeprowadzane według następującej kolejności: 1) zbadanie zdolności podmiotu do trwałego spełniania wymagań ustalonych dla danego certyfikatu (zasadniczy proces certyfikacji); 2) wydawanie dodatkowych uprawnień wpisywanych lub dołączanych do certyfikatu, dotyczących szczególnych rodzajów lub form działalności w lotnictwie cywilnym, wymagających od podmiotu wykazania się kwalifikacjami innymi niż badane w zasadniczym procesie certyfikacji (uzupełniający proces certyfikacji), w szczególności wymagającymi: a) dostosowania podmiotu lub przedmiotu certyfikacji do spełnienia szczególnych wymagań organizacyjnych, sprzętowych albo technologicznych w celu uzyskania takiej zmiany ich cech, która zapewni bezpieczną realizację szczególnej formy lub rodzaju działalności w lotnictwie cywilnym, b) posiadania przez personel kierujący, nadzorujący lub wykonawczy, który uczestniczy w szczególnych formach lub rodzajach działalności w lotnictwie cywilnym, specjalistycznych kwalifikacji zawodowych lub lotniczych, c) zastosowania specjalistycznych procedur lub technik wykonawczych, d) dostosowania podmiotu do prowadzenia działalności w nowej lokalizacji; 3) okresowe i doraźne sprawdzenie, czy podmiot nadal spełnia wymagania ustalone dla tego certyfikatu na podstawie obowiązujących przepisów prawa, w którego zakres wchodzą czynności kontroli, o których mowa w art. 27-30 i art. 162 ust. 1, oraz nadzoru, o którym mowa w art. 157 ust. 1 ustawy. 2. Certyfikacja, o której mowa w ust. 1, może polegać na: 1) wydaniu certyfikatu po raz pierwszy albo wznowieniu ważności certyfikatu, który był nieważny albo zawieszony dłużej niż przez 12 miesięcy; 2) wznowieniu ważności certyfikatu, który był nieważny albo zawieszony nie dłużej niż przez 12 miesięcy; 3) przedłużeniu ważności certyfikatu; 4) rozszerzeniu, ograniczeniu lub innej zmianie zakresu uprawnień nadanych w certyfikacie; 5) zawieszeniu ważności certyfikatu lub ważności uprawnień; 6) cofnięciu certyfikatu. § 4. Ustala się następujące rodzaje certyfikatów: 1) certyfikat przewoźnika lotniczego (AOC - Air Operator Certificate) - potwierdzający zdolność podmiotu do wykonywania operacji w zakresie przewozu lotniczego z wykorzystaniem: a) samolotów, b) śmigłowców, c) szybowców, d) balonów; 2) certyfikat usług lotniczych (AWC - Aerial Works Certificate) - potwierdzający zdolność podmiotu do świadczenia usług lotniczych innych niż przewóz lotniczy, z wykorzystaniem statków powietrznych, dla których wymagane jest świadectwo zdatności do lotu; 3) certyfikat dla zatwierdzonej organizacji szkolenia (ATO - Approved Training Organization) - potwierdzający zdolność podmiotu do prowadzenia szkolenia personelu lotniczego, z wyjątkiem specjalności, o których mowa w pkt 6 lit. a; 4) certyfikat kwalifikacji (FSTD - Flight Simulation Training Device) - potwierdzający zdolność podmiotu do korzystania ze szkoleniowego urządzenia symulacji lotu; 5) certyfikat podmiotu prowadzącego działalność szkoleniową w zakresie obsługi technicznej (MTO Part-147 - Maintenance Training and Examination Organization) - potwierdzający zdolność podmiotu do prowadzenia szkolenia i egzaminowania w celu wydania licencji na obsługę techniczną statku powietrznego oraz wpisywanych do niej uprawnień; 6) certyfikat organizacji lub ośrodka szkolenia lotniczego - potwierdzający zdolność podmiotu do prowadzenia szkolenia członków personelu lotniczego w następujących specjalnościach: a) personelu wchodzącego w skład załóg statków powietrznych, wymienionego w art. 94 ust. 6 pkt 1 lit. h i i oraz q i r ustawy, oraz personelu lotniczego, o którym mowa w art. 94 ust. 6 pkt 5 ustawy - w zakresie wymaganym do uzyskania licencji lotniczej oraz uprawnień wpisywanych do posiadanej licencji (CTO - Certified Training Organization), b) mechaników lotniczych obsługi technicznej, o których mowa w art. 94 ust. 6 pkt 3 ustawy - w zakresie wymaganym do uzyskania licencji mechanika lotniczego obsługi technicznej (AMTO - Approved Maintenance Training and Examination Organization), c) personelu służb ruchu lotniczego, o którym mowa w art. 94 ust. 6 pkt 4 i 4a oraz art. 95 ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy (CAPTO - Certified ATS Personnel Training Organization), obejmującego praktykantów - kontrolerów ruchu lotniczego, kontrolerów ruchu lotniczego, informatorów służby informacji powietrznej oraz informatorów lotniskowej służby informacji powietrznej w zakresie szkolenia; 7) certyfikat lotniska (AC - Aerodrome Certificate) - potwierdzający spełnienie wymagań związanych z eksploatacją lotniska i zarządzaniem lotniskiem użytku publicznego, o którym mowa w: a) art. 59a ust. 1 pkt 1 ustawy, b) art. 59a ust. 1 pkt 2 ustawy; 8) certyfikat agenta obsługi naziemnej (AHAC - Airport Handling Agent Certificate) - potwierdzający zdolność podmiotu do prowadzenia obsługi naziemnej statków powietrznych wykonywanej na rzecz przewoźników lotniczych w zakresie: a) obsługi materiałów niebezpiecznych, b) zaopatrywania statków powietrznych w materiały napędowe; 9) certyfikat jednostki obsługi technicznej i napraw (AMO - Approved Maintenance Organization) - potwierdzający zdolność podmiotu do wykonywania obsługi technicznej wyrobów lotniczych, części i akcesoriów; 10) certyfikat projektowania, produkcji oraz obsługi - potwierdzający zdolność podmiotu do projektowania, produkcji, obsługi statków powietrznych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy; 11) certyfikat podmiotu produkującego wyroby, części i akcesoria (POA - Production Organization Approval) - potwierdzający zdolność podmiotu do produkowania wyrobów lotniczych, części i akcesoriów; 12) certyfikat zarządzania ciągłą zdatnością do lotu (CAMO - Continuing Airworthiness Management Organisation) - potwierdzający zdolność podmiotu do zarządzania ciągłą zdatnością do lotu statków powietrznych; 13) certyfikat instytucji zapewniającej służby żeglugi powietrznej (ANSP - Air Navigation Service Provider) - potwierdzający zdolność podmiotu do świadczenia usług w zakresie: a) służb ruchu lotniczego (ATS - Air Traffic Services) obejmujących: - służby kontroli obszaru (ACC - Area Control Service), - służby kontroli zbliżania (APP - Approach Control Service), - służby kontroli lotniska (TWR - Aerodrome Control Service), - służby informacji powietrznej (FIS - Flight Information Service), - służby lotniskowej informacji powietrznej (AFIS - Aerodrome Flight Information Service), b) służb łączności, nawigacji i dozorowania (CNS - Communication, Navigation and Surveillance Services) obejmujących: - służby łączności (COM - Communication Service), - służby nawigacji (NAV - Navigation Service), - służby dozorowania (SUR - Surveillance Service), c) służb meteorologicznych (MET - Meteorological Services), d) służby informacji lotniczej (AIS - Aeronautical Information Service). § 5. 1. Certyfikat zawiera informacje, o których mowa w art. 161 ust. 2 ustawy. 2. Nieodłączną część certyfikatu mogą stanowić specyfikacje albo zakresy zatwierdzenia, w których określa się szczególne uprawnienia albo warunki lub ograniczenia nałożone na posiadacza certyfikatu w związku z korzystaniem z udzielonych w nim uprawnień. 3. Ogólny wzór certyfikatu określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. § 6. Certyfikaty, specyfikacje oraz zakresy zatwierdzenia, o których mowa w § 5, są sporządzane w językach polskim i angielskim. § 7. 1. Certyfikat stanowi załącznik do decyzji Prezesa Urzędu. 2. Certyfikat jest wydawany w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje podmiot, a drugi pozostaje w Urzędzie. 3. Wydane certyfikaty są wpisywane do ewidencji certyfikatów prowadzonej przez Prezesa Urzędu. Rozdział 3 Tryb prowadzenia procesów certyfikacji § 8. 1. Certyfikację działalności lotniczej w imieniu Prezesa Urzędu przeprowadza zespół certyfikujący. 2. W skład zespołu mogą wchodzić eksperci posiadający kwalifikacje, umiejętności i praktykę oraz potwierdzone uprawnienia zawodowe w określonej specjalności, właściwe do prowadzenia określonego procesu certyfikacji. § 9. 1. Proces certyfikacji składa się z następujących etapów: 1) złożenia wniosku - polegającego na złożeniu przez podmiot wniosku, wraz z wymaganymi dokumentami, oraz na formalnej ocenie zgodności dostarczonych przez podmiot dokumentów z przepisami prawa oraz wymaganiami ustalonymi dla wnioskowanego procesu certyfikacji; 2) oceny - polegającego na ocenie, akceptacji lub zatwierdzaniu personelu oraz instrukcji wykonawczych lub innych dokumentów niezbędnych do prowadzenia certyfikowanej działalności w lotnictwie cywilnym, wymaganych przez przepisy, o których mowa w rozdziale 5; 3) kontroli - polegającego na przeprowadzeniu czynności sprawdzających, w tym testów praktycznych, o ile wymagają tego przepisy, o których mowa w rozdziale 5, prowadzących do wykazania przez podmiot trwałej zdolności do zapewnienia bezpiecznego wykonywania wnioskowanej działalności w lotnictwie cywilnym, spełniania wymagań przepisów prawa, które były podstawą certyfikacji, zapewnienia wykonywania przedmiotowej działalności zgodnie z warunkami i ograniczeniami, jakie zostały dla niej określone w instrukcjach wykonawczych lub innych dokumentach zatwierdzonych przez Prezesa Urzędu; 4) wydania decyzji, o której mowa w art. 161 ust. 8 ustawy, w zależności od wyników przeprowadzonego procesu certyfikacji. 2. Zainteresowany podmiot ubiegający się o certyfikat po raz pierwszy może przed etapem złożenia wniosku wystąpić o przeprowadzenie etapu informacyjnego, który polega na zapoznaniu z obowiązującymi przepisami prawa regulującymi szczegółowe warunki, tryb dokonywania, zakres i kryteria oceny oraz kontroli i procedury prowadzenia procesów certyfikacji. § 10. Wniosek o wydanie certyfikatu po raz pierwszy albo o wznowienie ważności certyfikatu, który był nieważny albo zawieszony dłużej niż przez 12 miesięcy, składa się nie później niż w terminie 90 dni roboczych przed planowaną datą rozpoczęcia wnioskowanej działalności. § 11. Wniosek o wznowienie ważności certyfikatu, który był nieważny albo zawieszony nie dłużej niż przez 12 miesięcy, składa się nie później niż w terminie 60 dni roboczych przed planowaną datą rozpoczęcia wnioskowanej działalności. § 12. Wniosek o przedłużenie ważności certyfikatu składa się nie później niż w terminie 30 dni roboczych przed datą upływu jego ważności. § 13. Wniosek o rozszerzenie, ograniczenie lub inną zmianę zakresu posiadanego certyfikatu składa się nie później niż w terminie 30 dni roboczych przed przewidywaną datą rozpoczęcia wnioskowanej działalności. § 14. Jeżeli ze złożoności wnioskowanego procesu certyfikacji wynika konieczność przeprowadzenia długotrwałego postępowania dowodowego albo dokonania przez podmiot poważnych zmian organizacyjnych lub kadrowych w przedsiębiorstwie, przeszkolenia znacznej liczby personelu lub nabycia przez ten podmiot niezbędnego doświadczenia w prowadzeniu wnioskowanej działalności, terminy dla dokonania tych czynności i termin zakończenia całego procesu są ustalane wspólnie przez Prezesa Urzędu i podmiot wnioskujący. § 15. 1. Jeżeli podmiot wnioskujący o wydanie certyfikatu nie dokona w ustalonych terminach czynności, o których mowa w § 14, Prezes Urzędu pozostawia wniosek o wydanie certyfikatu bez rozpoznania. 2. Przed wydaniem postanowienia o pozostawieniu wniosku o wydanie certyfikatu bez rozpoznania Prezes Urzędu wyznacza podmiotowi ostateczny termin, nie dłuższy niż 30 dni, do dokonania czynności, o których mowa w § 14. Rozdział 4 Wniosek i dokumenty wymagane w procesie certyfikacji § 16. 1. Podmiot, który ubiega się o wydanie certyfikatu po raz pierwszy albo o wznowienie ważności certyfikatu, który był nieważny albo zawieszony dłużej niż przez 12 miesięcy, przekazuje wniosek zawierający następujące informacje: 1) firmę, siedzibę handlową i adres wnioskodawcy; 2) nazwisko, stanowisko, numer telefonu, numer faksu oraz adres poczty elektronicznej osoby upoważnionej do złożenia wniosku; 3) rodzaj certyfikatu, o którego wydanie podmiot się ubiega; 4) nazwy poszczególnych rodzajów i form działalności w lotnictwie cywilnym, jakie podmiot zamierza poddać procesowi certyfikacji; 5) planowany termin rozpoczęcia wnioskowanej działalności w lotnictwie cywilnym; 6) krótką charakterystykę prowadzonej działalności oraz opis dotychczasowych doświadczeń w dziedzinie lotnictwa cywilnego - jeżeli dotyczy; 7) ogólny opis i zakres zamierzonej działalności w lotnictwie cywilnym; 8) ogólną charakterystykę zasobów, środków i urządzeń, jakie będą wykorzystane do prowadzenia działalności w lotnictwie cywilnym; 9) miejsce, zakres i obszar prowadzenia planowanej działalności w lotnictwie cywilnym. 2. Jeżeli podmiot wnioskujący złoży wniosek o wydanie certyfikatu na różne zakresy działalności, o których mowa w § 4, prowadzi się odrębne procesy certyfikacji i wydaje się odrębne certyfikaty. 3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, instrukcje wykonawcze dla różnych zakresów działalności mogą mieć formę wspólnego dokumentu, z zachowaniem przepisów odrębnych. § 17. 1. Do wniosku, o którym mowa w § 16, dołącza się następujące dokumenty: 1) kopię wypisu z właściwego rejestru albo ewidencji, określającego status prawny podmiotu, wskazującego zakres prowadzonej działalności, o ile podmiot podlega obowiązkowemu wpisowi do takiego rejestru albo takiej ewidencji; 2) dowód wniesienia opłaty lotniczej; 3) charakterystyki zawodowe osób wchodzących w skład personelu kierowniczego, których decyzje wpływają na stan bezpieczeństwa wnioskowanej działalności w lotnictwie cywilnym; 4) szczegółowy wykaz zasobów oraz urządzeń technicznych, jakie będą wykorzystane do prowadzenia wnioskowanej działalności w lotnictwie cywilnym, łącznie z ich pełnymi charakterystykami użytkowymi, oraz inne dokumenty wymagane zgodnie z przepisami, o których mowa w rozdziale 5; 5) opis systemu zarządzania i struktury organizacyjnej podmiotu, o którym mowa w § 16 ust. 1. 2. W przypadku wniosku o wydanie certyfikatu ośrodka lub organizacji szkolenia lotniczego podmiot zainteresowany może złożyć odpowiednio, zamiast wypisu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, akt założycielski szkoły lub placówki publicznej albo wyciąg z rejestru szkół i placówek oświatowych. § 18. 1. Rozpoczęcie etapu oceny, o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt 2, nast