Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowejz dnia 10 września 2014 r.w sprawie izb zatrzymań Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Warunki tworzenia i likwidacji izb zatrzymań Rozdział 3 - Warunki, jakim odpowiadają izby zatrzymań Rozdział 4 - Warunki oraz organizacja umieszczania osób w izbie zatrzymań Rozdział 5 - Skład, uprawnienia i obowiązki obsługi izby zatrzymań Rozdział 6 - Organy uprawnione do kontrolowania izb zatrzymań Rozdział 7 - Dokumentacja i ewidencja izb zatrzymań Rozdział 8 - Przepis końcowy Załącznik nr 1 - Szczegółowe wyposażenie samodzielnej izby zatrzymań Załącznik nr 2 - Książka ewidencji osób i depozytu osadzonych w izbie zatrzymań (wzór) Załącznik nr 3 - Książka meldunków żołnierzy pełniących służbę (wzór) Treść rozporządzenia Na podstawie art. 26a ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 568 i 628 oraz z 2014 r. poz. 1055) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa: 1) warunki tworzenia i likwidacji izb zatrzymań; 2) warunki, jakim powinny odpowiadać izby zatrzymań; 3) skład, uprawnienia i obowiązki obsługi izby zatrzymań; 4) organy uprawnione do kontrolowania izb zatrzymań; 5) warunki i sposób prowadzenia oraz zasady obiegu, okres przechowywania, sposób archiwizowania lub brakowania ewidencji i dokumentacji dotyczącej osób umieszczonych w izbie zatrzymań, a także formy i wzory tej ewidencji i dokumentacji; 6) warunki oraz organizację umieszczania osób w izbie zatrzymań. § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) ustawie o Żandarmerii Wojskowej - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych; 2) ustawie o dyscyplinie wojskowej - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 9 października 2009 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz. U. Nr 190, poz. 1474 oraz z 2012 r. poz. 1529); 3) osadzonym - należy przez to rozumieć osobę, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o Żandarmerii Wojskowej, jeżeli: a) jest zatrzymana na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o Żandarmerii Wojskowej, b) jest w stanie nietrzeźwości lub odurzenia, w przypadkach wskazanych w art. 38 ust. 1 ustawy o dyscyplinie wojskowej, c) odbywa karę aresztu izolacyjnego, na podstawie art. 88 ust. 1-3 ustawy o dyscyplinie wojskowej, d) jest tymczasowo aresztowana lub skazana na podstawie przepisów karnych. Rozdział 2 Warunki tworzenia i likwidacji izb zatrzymań § 3. Izby zatrzymań można tworzyć jako: 1) samodzielne izby zatrzymań: a) w jednostkach organizacyjnych Żandarmerii Wojskowej, b) w jednostkach wojskowych poza granicami państwa; 2) wyodrębnione pomieszczenia: a) w jednostkach wojskowych poza granicami państwa, b) na okrętach wojennych - z uwzględnieniem struktury i rozmieszczenia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. § 4. 1. Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej występuje do Ministra Obrony Narodowej o utworzenie i likwidację izb zatrzymań: 1) w jednostkach organizacyjnych podporządkowanych Komendantowi Głównemu Żandarmerii Wojskowej; 2) w jednostkach wojskowych poza granicami państwa oraz na okrętach wojennych podporządkowanych Dowódcy Operacyjnemu Rodzajów Sił Zbrojnych, w uzgodnieniu z Dowódcą Operacyjnym Rodzajów Sił Zbrojnych; 3) na okrętach wojennych, w uzgodnieniu z Dowódcą Generalnym Rodzajów Sił Zbrojnych. 2. O utworzeniu i likwidacji izby zatrzymań Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej zawiadamia niezwłocznie właściwych miejscowo: prezesa wojskowego sądu garnizonowego i wojskowego prokuratora garnizonowego. Rozdział 3 Warunki, jakim odpowiadają izby zatrzymań § 5. Samodzielna izba zatrzymań w jednostkach organizacyjnych Żandarmerii Wojskowej jest usytuowana, w miarę możliwości, na kondygnacji parterowej budynku. § 6. 1. W skład samodzielnej izby zatrzymań stanowiącej odrębną strefę pożarową wchodzą następujące pomieszczenia: 1) dla osadzonych, w tym pomieszczenia dla żołnierzy odbywających karę aresztu izolacyjnego; 2) dla komendanta i profosów (pokój dyżurnego); 3) sanitarne służące do utrzymania higieny osobistej, w tym umywalnie i ubikacje; 4) do przygotowywania lub podgrzewania posiłków oraz do zmywania naczyń; 5) do przechowywania przedmiotów przyjętych do depozytu, a także ubrań roboczych, pościeli, bielizny czystej i brudnej oraz środków higieny i czystości (magazyn); 6) pokój lekarski. 2. Jeżeli ze względów technicznych jest niemożliwe wydzielenie wszystkich pomieszczeń wymienionych w ust. 1 pkt 4-6, dopuszcza się ich lokalizację poza izbą zatrzymań, jednak na terenie tej samej jednostki wojskowej, z tym że przedmioty przyjęte do depozytu przechowuje się w izbie zatrzymań w pokoju dyżurnego. 3. W samodzielnej izbie zatrzymań nie jest konieczne wydzielanie pomieszczenia: 1) lekarskiego - w przypadku funkcjonowania ambulatorium na terenie jednostki wojskowej lub kompleksu obiektów wojskowych, na których terenie znajduje się izba zatrzymań; 2) do przygotowywania lub podgrzewania posiłków oraz do zmywania naczyń - w przypadku dowozu gotowych posiłków w naczyniach jednorazowych. 4. Jeżeli dla prawidłowego funkcjonowania samodzielnej izby zatrzymań jest konieczne utworzenie również innych pomieszczeń niż określone w ust. 1, decyzję w tym zakresie podejmuje organ wojskowy, o którym mowa w § 4 ust. 1. 5. Szczegółowe wyposażenie pomieszczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 4-6, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. 6. Pomieszczenia oraz korytarze izb zatrzymań wyposaża się w hydranty wewnętrzne, gaśnice i znaki bezpieczeństwa zgodnie z wymaganiami przepisów przeciwpożarowych. § 7. 1. Na potrzeby związane z wykonywaniem kary dyscyplinarnej aresztu izolacyjnego w samodzielnych izbach zatrzymań oprócz pomieszczenia dla żołnierzy odbywających taką karę wydziela się również, w miarę możliwości, pokój odwiedzin. 2. W przypadku braku możliwości wydzielenia odrębnego pokoju odwiedzin, odwiedziny organizuje się w jednym z pomieszczeń dla osadzonych - bez obecności innych osadzonych. 3. Pokój odwiedzin jest wyposażony w stolik i taborety przymocowane trwale do podłogi. § 8. 1. Pomieszczenia dla osadzonych są wykonane z elementów budowlanych z materiałów niepalnych i mają: 1) powierzchnię przypadającą na jednego osadzonego nie mniejszą niż 3 m2; 2) podłogę trwałą i zmywalną, trudno zapalną, odporną na działanie wilgoci oraz preparatów czyszcząco-dezynfekujących; 3) okna uchylne, których stosunek powierzchni liczonej w świetle ościeżnic do powierzchni podłogi wynosi co najmniej 1:8, z zainstalowaną na zewnątrz kratą z prętów lub płaskowników stalowych, a od wewnątrz z siatką stalową; w przypadku zastosowania klimatyzacji pomieszczeń oraz okien nieotwieralnych o konstrukcji antywłamaniowej dopuszcza się odstąpienie od instalowania wewnątrz siatki stalowej; 4) wentylację i odpowiednią do pory roku temperaturę według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie, którego wyłączniki są zlokalizowane poza pomieszczeniem, odpowiednie do czytania i pisania; 5) prycze jednoosobowe lub materace wolno leżące pokryte tkaniną zmywalną i trudno zapalną, szafki na rzeczy osobiste oraz stoły, taborety lub ławy bez ostrych krawędzi, przymocowane do podłogi lub ściany; 6) przyciski do wzywania obsługi pomieszczenia zainstalowane pod bezpiecznym napięciem elektrycznym; 7) drzwi o wzmocnionej konstrukcji z dwiema zasuwami i zamkiem mechanicznym oraz łańcuchem zabezpieczającym, otwierane na zewnątrz, wyposażone w wizjer zapewniający odpowiednią widoczność, zabezpieczony od strony pomieszczenia szkłem hartowanym, a z drugiej strony ruchomą przesłoną. 2. Drzwi wejściowe do pomieszczeń dla osadzonych są wyposażone w drzwiczki służące do podawania posiłków oraz do zakładania kajdanek osobom w nich umieszczonym. 3. Drzwiczki, o których mowa w ust. 2, są wyposażone w zabezpieczenia uniemożliwiające ich otwarcie od wewnątrz pomieszczenia. 4. Drzwi wejściowe oraz okna w pomieszczeniach dla osadzonych są wyposażone w urządzenia sygnalizujące ich otwarcie. § 9. Samodzielną izbę zatrzymań wyposaża się w urządzenie do badania i rejestracji zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, w testy do wykrywania środków odurzających w organizmie osadzonego oraz w podstawowy sprzęt medyczny do udzielania pierwszej pomocy oraz w szafkę na leki, której zawartość określa komendant izby zatrzymań po uzgodnieniu z lekarzem obsługującym izbę. § 10. Samodzielna izba zatrzymań w jednostkach wojskowych poza granicami państwa jest usytuowana, w miarę możliwości, na kondygnacji parterowej budynku. § 11. 1. Wyodrębnione pomieszczenie izby zatrzymań w jednostce wojskowej poza granicami państwa można usytuować w składanych kontenerach mieszkalnych, jeżeli ma ono: 1) oświetlenie naturalne oraz zabezpieczone oświetlenie sztuczne; 2) ogrzewanie za pomocą zewnętrznego urządzenia grzewczego; 3) klimatyzator odpowiednio zabezpieczony przed dostępem osadzonych; 4) materace leżące pokryte tkaniną zmywalną oraz szafki na rzeczy osobiste i stół, taborety lub ławę bez ostrych krawędzi, jeżeli są przymocowane do podłogi lub ściany; 5) drzwi wejściowe wyposażone w sposób, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 i 3; 6) przycisk do wzywania obsługi izby zatrzymań zainstalowany pod bezpiecznym napięciem elektrycznym. 2. Jeżeli warunki, o których mowa w ust. 1, nie zostaną spełnione, dopuszcza się sprawowanie w pomieszczeniu dla osadzonych bezpośredniego nadzoru nad osadzonym przez profosa izby zatrzymań. § 12. 1. Wyodrębnione pomieszczenia izby zatrzymań usytuowane na okrętach wojennych składają się wyłącznie z pomieszczenia dla osadzonych. 2. Osadzony na okręcie wojennym korzysta z urządzeń okrętowych w zakresie opieki medycznej, przygotowywania posiłków oraz zapewnienia warunków sanitarnych. Zdeponowane przedmioty osobiste osadzonego przechowuje się w pokoju dyżurnego. 3. Wyodrębnione pomieszczenia izby zatrzymań usytuowane na okrętach wojennych odpowiadają kryteriom określonym dla innych pomieszczeń mieszkalnych załogi, a ponadto mają: 1) powierzchnię przypadającą na jednego osadzonego nie mniejszą niż powierzchnia przypadająca na jednego członka załogi w pomieszczeniach mieszkalnych danego typu okrętu; 2) pokrycie podłogi trwałe, zmywalne; 3) oświetlenie elektryczne odpowiednie do czytania i pisania; 4) klosze opraw świetlnych oświetlenia awaryjnego i nocnego wykonane z tworzyw nietłukących się; 5) przyciski sygnalizacji alarmowej i przyciski do wzywania obsługi izby zatrzymań; 6) drzwi pomieszczenia dla zatrzymanych zgodne z przepisami okrętowymi dla pomieszczeń mieszkalnych, o wzmocnionej konstrukcji, z wizjerem stożkowym na wysokości 1,5 m, zabezpieczonym od strony pomieszczenia szkłem hartowanym, a z drugiej strony ruchomą przesłoną, z atestowanym zamkiem i łańcuchem zabezpieczającym, wyposażone w sygnalizację alarmującą o próbie manipulowania przy zamku i włazie awaryjnym, jeżeli jest w nich taki właz; 7) standardowe koje okrętowe, szafki na rzeczy osobiste i blaty biurowe przymocowane trwale do podłogi lub ściany. § 13. 1. Pokój dyżurnego wyposaża się w środki łączności umożliwiające połączenie z oficerem dyżurnym jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej lub jednostki wojskowej albo z oficerem dyżurnym okrętu wojennego. 2. Izba zatrzymań może być wyposażona w urządzenia monitorujące, działające w systemie całodobowym, oraz w inne urządzenia techniczne zwiększające poziom bezpieczeństwa osadzonych i obsługi. Centrala tego systemu może się znajdować w pokoju dyżurnego lub u oficera dyżurnego jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej lub jednostki wojskowej albo u oficera dyżurnego okrętu wojennego. 3. Obraz z kamer zainstalowanych w części izby zatrzymań przeznaczonej do celów sanitarno-higienicznych jest przekazywany do monitorów lub urządzeń monitorujących w sposób uniemożliwiający ukazywanie intymnych części ciała osadzonego oraz wykonywanych przez niego intymnych czynności fizjologicznych. § 14. Pomieszczenie do przygotowywania lub podgrzewania posiłków oraz zmywania naczyń spełnia warunki sanitarne i jest wyposażone zgodnie z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa żywności i żywienia oraz higieny środków spożywczych. § 15. Magazyn ma wyodrębnione części przeznaczone na: 1) rzeczy osobiste osadzonych; 2) rzeczy osobiste osadzonych chorych zakaźnie; 3) czystą bieliznę pościelową; 4) brudną bieliznę pościelową; 5) przedmioty przyjęte do depozytu. § 16. 1. Pomieszczenia sanitarne służące do utrzymania higieny osobistej są ogrzewane, oświetlone, wentylowane oraz wyposażone w odpowiednie urządzenia zgodnie z przepisami dotyczącymi pomieszczeń sanitarno-higienicznych w budynkach zamieszkania zbiorowego. 2. Instalację dostarczającą wodę do pomieszczeń sanitarnych, o których mowa w ust. 1, wyposaża się w urządzenie umożliwiające regulację temperatury i strumienia wody, które jest zabezpieczone przed dostępem osadzonych. 3. Drzwi w pomieszczeniach, o których mowa w ust. 1, wyposaża się w szybę z nietłukącego się szkła lub w zwykłą szybę zabezpieczoną obustronnie siatką stalową lub powłoką uniemożliwiającą jej rozbicie oraz w zasuwę otwieraną również z zewnątrz. § 17. 1. Izby zatrzymań wyposaża się w instalację alarmową sygnalizującą oficerowi dyżurnemu jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej lub jednostki wojskowej albo oficerowi dyżurnemu okrętu wojennego o zagrożeniu życia i zdrowia osób przebywających w pomieszczeniu. 2. W skład instalacji alarmowej wchodzą punkty alarmowe umieszczone: 1) na ścianach korytarzy przy drzwiach do pomieszczenia dla osadzonych; 2) w pokoju dyżurnego; 3) w magazynie. 3. W skład instalacji alarmowej mogą wchodzić również przenośne urządzenia alarmowe uruchamiane przez obsługę izby zatrzymań. § 18. 1. Pomieszczenia, w których przebywają osadzeni, podlegają stałej kontroli przez obsługę izby zatrzymań. 2. W celu poprawy bezpieczeństwa osadzonych oraz obsługi izby zatrzymań w pomieszczeniach izby można zainstalować system telewizji wewnętrznej służący do kontroli, o której mowa w ust. 1, oraz do kontroli przebiegu przyjmowania osób do izby zatrzymań i zwalniania z niej. 3. Obraz z kamer zainstalowanych w części pomieszczenia izby zatrzymań przeznaczonej do celów sanitarno-higienicznych jest przekazywany do monitorów lub urządzeń monitorujących w sposób uniemożliwiający ukazywanie intymnych części ciała osadzonego oraz wykonywanych przez niego intymnych czynności fizjologicznych. § 19. 1. W pomieszczeniu osadzonego oraz w pokoju dyżurnego znajduje się regulamin określający porządek dnia. 2. W pokoju dyżurnego znajdują się również następujące dokumenty: ustawa o Żandarmerii Wojskowej, przepisy wykonawcze do niej oraz zbiór wojskowych przepisów dyscyplinarnych. § 20. W warunkach pełnienia czynnej służby wojskowej po ogłoszeniu mobilizacji, w stanach nadzwyczajnych, w czasie wojny, a także podczas wykonywania zadań służbowych w strefie działań wojennych oraz w przypadku użycia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, jak również udziału w akcjach humanitarnych, poszukiwawczych lub ratowniczych można odstąpić od stosowania przepisów określonych w niniejszym rozdziale. Rozdział 4 Warunki oraz organizacja umieszczania osób w izbie zatrzymań § 21. Podstawę do umieszczenia w izbie zatrzymań: 1) osoby zatrzymanej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o Żandarmerii Wojskowej stanowi protokół zatrzymania i zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do osadzenia; 2) żołnierza osadzonego na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy o dyscyplinie wojskowej stanowią: a) postanowienie wydane w tej sprawie, b) protokół badania potwierdzający, że żołnierz znajduje się w stanie wymagającym osadzenia, c) zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do osadzenia; 3) żołnierza osadzonego na podstawie art. 88 ust. 1-3 ustawy o dyscyplinie wojskowej stanowią: a) odpis prawomocnego orzeczenia właściwego sądu wojskowego o ukaraniu i zarządzenie wykonania kary dyscyplinarnej aresztu izolacyjnego, b) zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do odbycia przez żołnierza kary dyscyplinarnej aresztu izolacyjnego, wydane nie wcześniej niż dwadzieścia cztery godziny przed terminem stawienia się żołnierza do aresztu; 4) osoby tymczasowo aresztowanej lub skazanej na podstawie przepisów karnych stanowią dokumenty konwojowania przedstawione przez żołnierzy lub funkcjonariuszy konwojujących te osoby. § 22. Przyjęcie osadzonego do izby zatrzymań następuje po: 1) sprawdzeniu dokumentów stanowiących podstawę do umieszczenia go w izbie zatrzymań; 2) ustaleniu jego tożsamości; 3) przeprowadzeniu jego kontroli osobistej; 4) złożeniu przez niego przedmiotów podlegających przekazaniu do depozytu. § 23. 1. Do izby zatrzymań osadzonego przyjmuje komendant izby zatrzymań lub upoważniony przez niego profos oraz żołnierz, o którym mowa w § 29 ust. 2. 2. Można odmówić przyjęcia do izby zatrzymań, jeżeli brak: 1) dokumentów stanowiących podstawę do umieszczenia w izbie zatrzymań albo są one uszkodzone w stopniu uniemożliwiającym zapoznanie się z ich treścią; 2) dokumentu, na podstawie którego ustala się tożsamość osadzonego, albo jeżeli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego tożsamości wynikające z: a) uszkodzenia tego dokumentu, b) niezgodności między dokumentami a informacjami uzyskanymi od osadzonego lub od konwoju, c) braku możliwości potwierdzenia tożsamości osadzonego. 3. Odmawia się przyjęcia osadzonego do izby zatrzymań, jeżeli: 1) badanie lekarskie wykazało przeciwwskazania zdrowotne do osadzenia go w izbie zatrzymań lub stan jego zdrowia wymaga udzielenia pomocy medycznej, której w danym obiekcie nie można udzielić; 2) brakuje wolnych miejsc. 4. Przepisu ust. 2 pkt 2 nie stosuje się, jeżeli do izby zatrzymań zostanie przekazane pismo dowódcy jednostki wojskowej lub organu ochrony porządku prawnego albo wymiaru sprawiedliwości stwierdzające tożsamość osadzonego, a w przypadku gdy osadzony nie ma dokumentów stanowiących podstawę do umieszczenia go w izbie zatrzymań - także aktualna fotografia osadzonego. § 24. 1. Przy przyjęciu do izby zatrzymań od osadzonego odbiera się i przekazuje do depozytu: 1) dokumenty osobiste; 2) urządzenia elektroniczne i elektrotechniczne, w szczególności telekomunikacyjne oraz służące do rejestrowania lub odtwarzania informacji; 3) przedmioty, których posiadanie jest niedozwolone ze względu na bezpieczeństwo, w szczególności: broń, amunicję, brzytwy, żyletki, sztućce metalowe, narzędzia do cięcia metalu, środki służące do obezwładniania, pasy, paski, środki odurzające, substancje psychotropowe lub środki zastępcze oraz alkohol; 4) przedmioty wartościowe; 5) inne posiadane przedmioty, chyba że ich posiadanie nie będzie stanowić zagrożenia dla osadzonego lub innych osób. 2. Osadzonego należy pouczyć, że może przekazać do depozytu pieniądze. 3. Wykaz dokumentów, pieniędzy, przedmiotów wartościowych oraz innych przedmiotów, o których mowa w ust. 1, wpisuje się do książki ewidencji osób i depozytu osadzonych w izbie zatrzymań, której wzór określa załącznik nr 2 do rozporządzenia, określając cechy charakterystyczne tych dokumentów i przedmiotów lub kwotę pieniędzy. 4. Wykaz rzeczy przyjętych do depozytu podpisują osoba je przyjmująca oraz osadzony. Jeżeli kontakt z osadzonym jest niemożliwy lub znacznie utrudniony, przyjmuje się przedmioty, o których mowa w ust. 1, w obecności osoby przybranej, która również podpisuje wykaz. 5. Przy deponowaniu przedmiotów posiadanych przez osadzonego w pierwszej kolejności bierze się pod uwagę względy bezpieczeństwa. § 25. 1. Dane osobowe osadzonego, datę i godzinę oraz podstawę do jego przyjęcia do izby zatrzymań, datę i godzinę oraz podstawę do jego zwolnienia z tej izby, przyjęcie do depozytu i zwrot z depozytu jego rzeczy odnotowuje się w książce ewidencji osób i depozytu osadzonych w izbie zatrzymań. 2. Komendant lub profos izby zatrzymań zawiadamia niezwłocznie dowódcę jednostki wojskowej albo kierownika instytucji cywilnej, w której osadzony pełnił czynną służbę wojskową prz